LẼ VÔ THƯỜNG VÀ SỰ BÌNH AN TRONG CUỘC SỐNG phần 3

BS NGUYỄN QUÝ KHOÁNG

      (VN,tháng 6 năm 2011)  

   IV- LÀM THẾ NÀO ĐỂ CÓ BÌNH AN TRONG CUỘC SỐNG?

      Để có được bình an trong cuộc sống,theo tôi,hãy làm những bước sau đây:

   A/ QUÁN CHIẾU LẼ VÔ THƯỜNG CỦA ĐỜI SỐNG,XEM CUỘC ĐỜI NHƯ GIẤC MỘNG

 Vạn vật trên thế gian này luôn chuyển động không ngừng,do đó thay đổi thường xuyên và có ngày phải tàn và tan rã.

     Trong Tăng Chi Bộ Kinh,khi giảng cho ngài Cấp Cô Độc về công đức của sự cúng dường,Đức Phật có nói: “Công đức lớn nhất trong tất cả các cách cúng dường là quan sát sâu sắc Đạo lý vô thường của sự vật.”

      Ngoài ra,Kinh Kim Cương kết thúc bằng 4 câu kệ rất quan trọng:

      “Nhất thiết hữu vi pháp             Tạm dịch    “Tất cả các pháp hữu vi

        Như mộng huyễn bào ảnh,                            như mộng,giả,bọt,bóng,

        Như lộ diệc như điển                                     như sương cũng như điện chớp,

        Ứng tác như thị quán”                                   nên khởi quán như thế”.

“Hữu vi”là tất cả những gì có tướng mạo nên đều vô thường và sanh diệt.

Tất cả các pháp hữu vi đều như giấc mộng,đều giả hợp như bọt nước trên đường khi mưa rơi,như bóng người và vật in trên tường trong ánh nắng mặt trời,như giọt sương trên hoa lá lúc ban mai cũng như luồng điện xẹt do sét đánh khi sắp mưa.

Ta hãy thường xuyên nên nghĩ cuộc đời là như vậy.Có đó mà không đó, “sắc sắc không không”.Trên đời này,đâu có gì là bền vững,đâu có gì là bất biến.

Quán như vậy,ta mới hàng phục được Tâm,mới an trụ được Tâm.

      Mặc dù biết đời là mộng nhưng chúng ta vẫn phải có bổn phận tránh làm các điều ác, nên làm các điều lành vì “nhân giả nhưng cũng có quả giả”và nghiệp báo sẽ theo ta như bóng với hình ngay trong giấc mộng.Để áp dụng trong việc sửa mình cho thật tốt,chúng ta nên nhớ lời một bậc Thầy Mật tông đã dạy:

     “Hãy luôn luôn nhận thức rõ ràng tính mộng huyễn của cuộc đời để giảm bớt luyến ái và thù ghét.Hãy có tâm tốt đối với mọi loài,có tâm thương xót bất kể kẻ khác đối xử với bạn ra sao.Những gì người khác làm đối với  bạn không quan trọng khi bạn xem chúng là mộng huyễn.Cái chính là bạn phải có những ý định tốt trong giấc mộng ,Đây là điểm cốt yếu.Đây đích thực là tu tâm.”

    B/ ĐỪNG XEM CÁI TÔI MÌNH TO QUÁ

    Lý Vô ngã là một trong các giáo lý căn bản của Đạo Phật và độc nhất vô nhị vì không có tôn giáo nào trên thế giới lại phủ nhận cái Ta như Đạo Phật cả.

    Đây không phải là một giả thuyết mà là một chân lý được soi sáng bằng sự thực chứng của Trí Tuệ.Khi đưa ra lý Vô ngã,Đức Phật không phải bảo chúng ta xoá bỏ cái thân này mà chỉ muốn chúng ta đừng có chấp vào nó,cho rằng nó có thật để bị dính mắc va tham và sân.

    Đừng tự đề cao mình quá vì mình còn nhiều hạn chế:

-Mình chịu sự chi phối bởi luật của tạo hoá: sinh,lão,bệnh,tử.

-Hiểu biết của mình còn nhiều hạn chế.

-Hãy khiêm tốn,đừng quan trọng hoá mình quá.

    Mình cũng có thể phạm lỗi như mọi người,do đó mình nên thông cảm,bao dung,tha thứ lỗi lầm của người khác.

    Thấy đời là giấc mộng,thấy mình là vô ngã thì ta sẽ tránh được “stress” vì tám ngọn gió(bát phong) không lay chuyển được ta:

-ĐƯỢC: được tài lợi,tâm không xao xuyến

-MẤT: bị thiệt hại,lòng vẫn thản nhiên

-KHEN: được công kênh,tâm vẫn như không

-CHÊ: bị huỷ nhục,lòng không bực tức

-VINH: được ngợi khen,tâm vẫn bình thản

-NHỤC: bị chê bai,lòng không biến đổi

-VUI:  được việc vui,tâm không xao động

-KHỔ: gặp khổ đau,lòng vẫn an nhiên.

      C/HÃY THƯƠNG YÊU TẤT CẢ CHÚNG SINH

      Thấy rõ được là lẽ vô thường không chừa một ai,ta hãy thương mọi người vì họ cùng cảnh ngộ với mình.

      Cuộc đời như tấm gương phản chiếu vì khi mình mỉm cười thì trong gương cũng cười lại còn nếu mình giơ nắm đấm lên thì trong gương cũng giơ nắm đấm lại.

Dadi Yanhi,hiện thân của giá trị chuyển hoá tinh thần của thời nay đã nói: “Nếu bạn gửi đi một nụ cười,bạn sẽ nhận lại nụ cười,vậy thì hãy gửi đi những nụ cười.

Teilhard de Chardin

Thế giới ngày nay ,con người có rất nhiều thứ nhưng cái họ thiếu nhất lại là sự bình an và tình yêu thương.Vậy hãy gửi đi tình yêu thương,bạn lại nhận được tình yêu thương.Hãy sống vì một thế giới tràn đầy tình yêu thương.”

       Luật nhân quả thì quá rõ ràng nhưng ta phải hiểu định luật này theo 3 thời: quá khứ,hiện tại,vị lai vì nhân gieo xuống thì phải đủ duyên,quả mới trổ.Chúng ta đừng thấy những gì diễn ra trước mắt mà vội kết luận là luật nhân quả không đúng,là “Trời không có mắt”.Teilhard de Chardin,nhà thần học nổi tiếng của Pháp,đã nói trong quyển: La vie vaut d’être vécue (Đời đáng sống) là tại sao chúng ta công nhận có những định luật về vật lý trong vũ trụ trong khi chúng ta lại không tin có những định luật về luân lý và đạo đức trong thế giới tinh thần.Trong Đạo Phật có một câu rất hay:

“Muốn biết kiếp trước người đó thế nào thì hãy xem kiếp này của họ,

  Muốn biết kiếp sau người đó thế nào thì hãy xem họ sống ra sao trong kiếp này.”

Vậy ta là chủ vận mệnh của mình,hạnh phúc hay đau khổ là do chính ta quyết định chứ không do bất cứ một ai khác,một đấng nào khác.

Vì thế,ta nên giữ ý nghĩ,lời nói,việc làm trong sạch để tạo những nghiệp tốt.

      Đức Dalai Lama,một trong những nhân cách đáng kính nhất của thời hiện đại có nói: “Tôi không quan tâm đến tôn giáo của bạn hoặc bạn là người có tôn giáo hay không.Điều thật sự quan trọng đối với tôi là thái độ của bạn trước đồng loại,gia đình,công việc,tập thể và thế giới.Bạn hãy nhớ rằng vũ trụ phản ảnh các hành động và suy nghĩ của bạn…

-Hãy cẩn trọng với những ý nghĩ của bạn vì chúng sẻ trở thành lời nói,

-Hãy cẩn trọng với lời nói vì chúng thành hành động,

-Hãy cẩn trọng với hành động vì chúng thành thói quen,

-Hãy cẩn trọng với thói quen vì chúng tạo nên cá tính của bạn,

-Hãy cẩn trọng với cá tính của bạn vì nó tạo ra định mệnh của bạn

và định mệnh của bạn chính là cuộc đời của bạn…và…”

          Từ 3 nhận thức trên đây,ta hãy để Tâm mình buông xả,không chấp vào một điều gì,không dính mắc vào bất cứ cái gì.Xả ở đây xuất phát từ sự hiểu biết,niềm cảm thông,lòng bao dung.Xả là lòng an tịnh,quân bình,không phân biệt người với mình.Cái tôi càng nhỏ thì tâm xả càng trọn vẹn:

-Từ tâm xả này,ta sẽ có tâm  hỷ nghĩa là vui với cái vui của người khác thay vì có tâm ganh ghét một cách nhỏ nhen.

-Từ tâm xả này,ta sẽ có tâm bi nghĩa là thương những người nghèo đói, bị bệnh tật, gặp hoạn nạn,đau khổ về thể xác và tinh thần.

-Từ tâm xả này,ta sẽ có tâm từ nghĩa là thương yêu tất cả mọi người,mọi sinh vật một cách không phân biệt,thậm chí đến cả cỏ cây.

                               --- MỘNG HUYỄN    ---

VÔ THƯỜNG      ---  VÔ NGà               --- XẢ  --- HỶ --- BI ---TỪ  ---BÌNH AN

                               ---  TÌNH THƯƠNG   ---

xem phần 4

LẼ VÔ THƯỜNG VÀ SỰ BÌNH AN TRONG CUỘC SỐNG phần 2

BS NGUYỄN QUÝ KHOÁNG

 (VN,tháng 6 năm 2011)  

III/ NHỮNG ĐIỀU SUY RA TỪ LẼ VÔ THƯỜNG.

     A/VÔ THƯỜNG GẮN LIỀN VỚI VÔ NGÃ

        Vì sự vật biến chuyển không ngừng cho nên sự vật không duy trì được tính cách đồng nhất tuyệt đối của nó.

Đứng về thời gian,sự vật là vô thường.Đứng về không gian,sự vật là vô ngã.

Giáo lý VÔ NGÃ đã được Đức Phật kết luận trong Kinh Vô ngã tướng (Anattalakkhana sutta) bằng một câu ngắn ngọn,rất quan trọng:“Cái này không phải là Ta,cái này không phải là của Ta, cái này không phải là tự ngã của Ta”.

“Cái này” chính là “cái ta đây”, “cái tôi đây”, “cái thân này”, “cái thân-tâm này”.

Đức Phật muốn phá bỏ ý niệm sai lầm về bản thể con người.

   1/phá bỏ cái chấp thủ vào 5 uẩn: sắc,thọ,tưởng,hành,thức ,xem đó là Ta,như đang có tấm thân nguyên thuần một khối.Chính sự chấp vào cái Ta nghĩa là xem cái Tôi to lớn(ta thường tự đồng hoá với danh xưng,chức vụ,địa vị trong xã hội…) nên nếu ai đụng chạm tự ái  ta như nói xâú,mắng nhiếc ta…thì ta sẽ nổi sân lên.

    2/Chính vì quan niệm rằng có một cái tôi thật sự khác biệt với mọi người nên ta muốn(cả ta và những người thân của ta) hơn người khác về mọi mặt như học giỏi hơn,địa vị cao hơn,giàu có hơn…Chính vì lòng tham mà ta có thể bất chấp mọi thủ đoạn để đạt được những điều đó.

     Đề xướng Vô ngã không phải để hư vô hoá con người,xoá bỏ sự có mặt của con người trong cuộc đời,trái lại kết hợp chủ thể với tha nhân,xoá bỏ biên giới cách biệt giữa người và người,trải rộng lòng từ bi đến tất cả chúng sinh.

    B/ VÔ THƯỜNG CÒN  LÀ MỘNG HUYỄN

       Hiểu được lý Vô ngã,chúng ta triển khai rộng ra là Pháp vô ngã.Vạn vật trên thế gian này chỉ do duyên hợp,chúng ta càng thấm thía lẽ vô thường của trời đất.

        Đàn ông cũng như đàn bà có khác gì bông hoa.Lúc bông hồng mới là búp thì trông thật dễ thương,rồi từ khi bắt đầu nở cho đến khi nở rộ thì trông thật kiêu sa,lộng lẫy với mùi hương thoang thoảng khiến ta ngất ngây.Sau đó các cánh hoa thâm lại và nhăn nheo với mùi chát chát để cuôí cùng cành hoa rũ xuống,các cánh hoa rụng dần.Đây là luật thành-trụ-hoại-không của tạo hoá,không ai tránh khỏi !Hiểu được rõ ràng như vậy,ta mới không bị động tâm,không buồn khổ khi lẽ vô thường ứng dụng trên ta.Có đó và mất đó.Cuộc đời có khác gì giấc mộng Nam Kha,như một tấn tuồng gồm đủ hỉ,nộ,ái,ố mà ta vừa là diễn viên,vừa là khán giả.Chức vụ mà ta được giao có khác gì một màn kịch mà ta đóng vai giám đốc,bộ trưởng,thủ tướng,tổng thống trong 5 hay 10 năm…Khi hạ màn thì ta lại là thường dân.Nếu ta cố chấp vào cái vai đó,tưởng nó là thật,nó là vĩnh viễn thì khi mất nó,ta sẽ rất đau khổ.

        C/ VÔ THƯỜNG ĐƯA ĐẾN TÌNH THƯƠNG

        Tất cả mọi người,dù sang hèn,giàu nghèo,mạnh yếu,đẹp xấu…đều bình đẳng trước cái chết. Chúng ta đều mang bản án tử hình,chỉ có khác nhau về thời gian thi  hành án mà thôi.Chúng ta như những tử tù cùng bị nhốt chung trong ngục thất,đó là ngục tam giới (Dục giới,sắc giới và vô sắc giới).Thay vì thương nhau,chia sẻ cho nhau những thực phẩm mà người nhà gửi vào,giúp đỡ nhau những lúc bệnh hoạn,an ủi nhau những lúc bị suy sụp tinh thần thì có người lại chia phe phái,gọi nhau là đại bàng,đánh nhau,gây đau khổ cho nhau.Thật là đáng buồn!

Vậy thái độ đúng đắn nhất là thương nhau,tha thứ cho nhau,giúp nhau thoát khỏi ngục tam giới này nghĩa là vòng luân hồi sinh tử.

       Chỉ có tình thương mới xoá bỏ được hận thù như Đức Phật đã nói:

“Lấy oán báo oán,oán oán chập chùng,

  Lấy Đức báo oán,oán mới tiêu tan”.  

  xem phần 3

TRÌNH BỆNH ÁN : một trường hợp Báng Bụng + Suy Thận

Bác sĩ  Chuồn Chuồn

Bệnh án : Bệnh nhân nữ 35 tuổi, 1 tháng bụng to dần, ăn uống kém, sụt cân, phù nhẹ 2 chân kèm đau âm ỉ thượng vị, không sốt, tiểu bình thường,  được một phòng khám chẩn đoán xơ gan và điều trị với thuốc lợi tiểu ( spiromide 20/50 1 viên mỗi ngày), legalon .

Kết quả xét nghiệm trong thời gian này như sau :

CTM : BC : 6.800/ mm^{3 ,} Hb 12,1g/dl, TC : 160.000/mm³

INR : 1.1

Protein : 5.1/dl, Albumin : 28g/l

AST : 18U/L, ALT : 22U/L

Bilirubin total : 1.1 mg/dl, D : 0.4mg/dl

HBsAg (-), anti HCV (-)

Siêu âm bụng : báng bụng, gan thô , kết luận: xơ gan

Soi dạ dày : viêm dạ dày sung huyết hang vị,

Sau 4 tuần điều trị bụng ngày càng to, chân hết phù, bệnh nhân được tăng liều spiromide 2 viên mỗi ngày. 1 tuần sau BN mệt nhiều hơn, không ăn được, gầy sút nhiều, tiểu ít dần, bụng vẫn to, không giảm.

Bệnh nhân đến nhập BV chúng tôi.

Khám : tỉnh, tiếp xúc tốt, Sinh hiệu  M 97L/ph, HA 90/60mmHg, T 37

gầy, báng bụng to căng, phù (-), lưỡi khô, TM cảnh không nổi tư thế nằm đầu ngang, niêm nhạt, tiểu khoảng 600 ml/ ngày, các dấu hiệu bệnh lý gan mạn ( vàng da, sao mạch, lòng bàn tay son ) đều không có.

Xét nghiệm lúc này :

CTM : BC : 7.600/ mm^{3 ,} Hb 11,1g/dl, TC : 170.000/mm³

Creatinin : 3.2 mg/dl., BUN : 80 mg/dl

TPTNT : protein (-), đường (-), cặn lắng (-)

INR :1.1, PT : 78%

Protein : 4.8/dl, Albumin : 25g/l

AST : 17U/L, ALT : 20U/L

Bilirubin total : 1.2 mg/dl, D : 0.48mg/dl

Siêu âm bụng : báng bụng lượng nhiều, gan thô, TMC không giãn

Chọc dịch báng : dịch màu hồng

Ø  Protein : 3.6g/dl, Albumin : 19g/l

Ø  Tề bào : HC 11.570/ mm³ , BC : 245/ mm³ ( N: 23%, M: 77%)

1.      Chẩn đoán : suy thận cấp hay mạn? Nguyên nhân báng bụng?

Suy thận cấp trước thận : creatinin tăng cao nhưng siêu âm thận không teo, bệnh nhân không cao huyết áp, không thiếu máu nặng và không có tiền căn bệnh lý thận từ trước, BUN/Creatinin > 20

Báng bụng dịch tiết,  nhiều HC, không có tăng áp cửa cần nghĩ nhiều do ung thư hoặc do lao (tuy nhiên, ít nghĩ lao hơn )

Suy dinh dưỡng ( protein, albumin giảm nhưng A/G >1)

Bàn luận :

Ø  Không có xơ gan vì :

§  Tất cả các xét nghiện sinh hóa gan mật đều bình thường, đặt biệt AST luôn < ALT, INR bình thường; Tiểu cầu : bình thường ( xơ gan AST > ALT, TC thường giảm, INR kéo dài trừ xơ gan còn bù)

§  Không có HC tăng áp TMC :

-            Dịch báng có SAAG thấp (Albumin máu- albumin dịch báng < 1.1g/dl) và

      protein cao > 2.5g/dl à báng không phải do xơ gan.

-            Không có các triệu chứng khác của HC tăng áp TMC ( lách to, THBH, giãn TMTQ )

§  Chẩn đoán trước đây lầm do BN có phù ( do suy dinh dường ), báng bụng ( dịch tiết chứ không phải do xơ gan ) và vì chỉ dựa vào kết luận của siêu âm.

§  Điều trị lợi tiểu à suy thận cấp trước thận.

2.      BN được chúng tôi điều trị như sau :

Ngưng lợi tiểu , truyền dịch Natriclorua 0.9% 1.5l, glucoza 5% 500ml / ngày, albumin 20% 50ml/ ngày. Sau 2 ngày tiểu khá hơn 1000ml/ ngày, creatinin máu : 2.4mg/dl, BUN : 56mg/dl.

3.      XN được làm thêm :

§  Cell block dịch báng : tế bào dị dạng

§  CA125 là 212.5 U/ml : tăng cao ( binh thuong < 35 ) , CEA, AFP, CA19-9 trong giới hạn bình thường

§  Máu ẩn trong phân (-)

§  XQ phổi : bình thường

§  CT scan bụng cản quang không làm vì creatinin còn cao

§  Siêu âm đầu dò âm đạo : u buồng trứng P nghi K

BN được chuyển BV Ung bướu,  cuối cùng đã tử vong sau 6 tháng điều trị với chẩn đoán của BV Ung bướu : Ung thư buồng trứng di căn màng bụng, màng phổi .( 1 tháng sau BN có tràn dịch màng phổi 2 bên )

4.      Bài học nên nhớ:

§  Không nên chỉ dựa vào 1 vài triệu chứng,  đặc biệt là một kết quả XN hình ảnh để chẩn đoán vì thường là  không chính xác, nên kết hợp tất cả các dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng,  đặc biệt phải phân tích dịch báng ( trên BN có báng bụng ) để chẩn đoán phân biệt và dự đóan  nguyên nhân , tránh nhầm lẫn.

§  Các phòng khám hầu như không bao giờ chọc báng để xét nghiệm, điều này sẽ dẫn đến các chẩn đoán thiếu khách quan, kém chính xác ! 

§  Kết quả siêu âm chỉ nên mô tả và gợi ý một hướng chẩn đoán, không nên kết luận, thậm chí càng không nên kết luận thay cho khoa giải phẫu bệnh.

LẼ VÔ THƯỜNG VÀ SỰ BÌNH AN TRONG CUỘC SỐNG phần 1

  BS NGUYỄN QUÝ KHOÁNG
  (VN,tháng 6 năm 2011)  

I/ ĐẠI CƯƠNG

    Trong thế giới đầy biến động,nào là thiên tai,chiến tranh,dịch bệnh…khắp mọi nơi,thế mà chúng ta lại nêu lên việc là làm sao có được một cuộc sống bình an,chẳng phải là mộng tưởng quá không?

    Hàng ngày,chúng ta phải lo đủ thứ,nào là việc nhà,việc cơ quan,việc xã hội, bao nhiêu áp lực khiến chúng ta khó tránh khỏi “stress”,khó tránh khỏi tâm hồn luôn chĩu nặng.Vậy thì chúng ta phải làm sao để có được sự bình an trong tâm hồn,trong cuộc sống đây?

    Đại thi hào Nguyễn Du đã viết trong Kim Vân Kiều:

                                   “Đã mang lấy nghiệp vào thân,

                             Cũng đừng trách lẫn Trời gần Trời xa,

                                       Thiện căn ở tại lòng ta

                                Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ tài”

   Mỗi người đều có một cuộc đời riêng vì có một số mạng riêng.Số mạng này do chính cá nhân đó đã tạo ra từ những nhân trong quá khứ theo luật nghiệp báo.

Tuy nhiên,số mạng này có thể được sửa đổi nhờ phước đức mình tạo nên trong kiếp này như người xưa đã dạy: “Đức năng thắng số”.

    Khi nói đến VÔ THƯỜNG là người ta đồng nghĩa với KHỔ hay với CHẾT thì tại sao,ở đây,đề tài lại là: LẼ VÔ THƯỜNG VÀ SỰ BÌNH AN?

    VÔ THƯỜNG không có lỗi gì cả,ĐAU KHỔ là do con người tạo nên.

Vô thường là một định luật của thiên nhiên,vô thuỷ vô chung,chi phối cả vũ trụ.Không có bất cứ điều gì,từ vật chất đến tinh thần,thoát khỏi lẽ vô thường:

“Thành-trụ-hoại-không” hoặc “Sinh-lão-bênh-tử”.

     Thật ra khổ hay không là do nhận thức của mỗi người.Nguyên nhân khổ đau là vì sự vật thì luôn luôn thay đổi mà ta cứ tưởng nó trường tồn,ví dụ như ta muốn trẻ mãi không già.Chính nhận thức và ước muốn sai lạc đó đã làm phát sinh đau khổ.

II/ĐỊNH NGHĨA

   VÔ THƯỜNG là mọi vật không bao giờ và không thể nào giữ được trạng thái lúc nào cũng như lúc nào,trước sau như một,mà là thay đổi không bao giờ ngừng trong tự thể của nó.Trong vũ trụ,có vật gì là không chuyển động đâu?

Ngay đến cả một tảng đá,một bức tường mà ta thấy như im lìm nhưng bên trong,ở tầng vi mô,các nguyên tử,điện tử đang chuyển động.

   VÔ THƯỜNG là không thường còn,không thường hằng.

Tất cả mọi sự vật trên thế gian này,từ hữu hình đến vô hình, đều không phải là một thực thể bất biến.Chúng luôn thay đổi ,xoay chuyển không ngừng.

Hiện hữu là một dòng sinh diệt liên tục.

Sự thay đổi,sinh-diệt,diệt-sinh này xẩy ra từng phút giây,từng sát na (khoảnh khắc của một ý niệm,một đơn vị thời gian hết sức ngắn ngủi).Chính vì thế mà triết gia Hy Lạp Heraclite đã nói một câu bất hủ: “Người ta không bao giờ tắm hai lần trên cùng một dòng sông.”

   VÔ THƯỜNG là một định luật chi phối tất cả sự vật,từ thân,tâm đến ngoại giới:

-Về thân:xét về vi mô,các tế bào trong cơ thể chúng ta thay đổi từng giờ,từng phút,từng giây tuỳ theo loại.Trong một giây đồng hồ,biết bao tế bào chết đi thì lại có biết bao tế bào được sinh ra.Thân xác của chúng ta thay đổi liên tục.Chỉ sau một tháng là thân xác của chúng ta không còn là thân xác cũ nữa nhưng chúng ta đâu hề biết mà cứ tưởng nó vẫn vậy.Vậy là thân ta đều chịu lẽ sinh-diệt,diệt-sinh nên từ một cháu bé,ta mới thành một thanh niên hay thanh nữ rồi đến người trưởng thành và cuối cùng là một người già.Vậy thật sự ta là ai?

-Về  tâm(tinh thần) :Có bao nhiêu niệm (ý nghĩ)) hiện lên rồi biến mất trong một giây đồng hồ,điều này chúng ta thấy rất rõ khi bắt đầu tập ngồi thiền.

 Các niệm của chúng ta thay đổi từng sát na.Có những ý nghĩ mà ta quyết như “đinh đóng cột” nhưng sau khi tự mình xét lại hoặc bị người khác thuyết phục,ta quay ngoắt 180 độ.Trạng thái tâm lý con người thay đổi không ngừng theo ngoại cảnh.Vây thử hỏi cái Ta nó ở đâu?

     Vậy cái Ta là tập hợp của thân và tâm.Thân chính là sắc còn tâm gồm thọ,tưởng, hành,thức.Mà đã là duyên hợp thì cái ta không thật,không bền.

    Có lúc,tôi ví cái Ta như một dòng sông.Đứng ở một điểm nhìn,ta thấy dòng sông vẫn vậy nhưng nếu quan sát thật kỹ,ta thấy ở điểm đó,không còn là cùng các hạt nước ở trong giây trước so với giây sau.

Cái ta cũng có thể được ví như một vòng lửa tạo ra bằng cách xoay tròn 360 độ một sợi dây mà đầu tận cùng có buộc một hòn sỏi được bao bởi một bùi nhùi có tẩm dầu hoả đang cháy.Khi quay thật nhanh,ta có cảm tưởng như có một vòng lửa thực sự nhưng sự thật không phải vậy ,chỉ là ảo ảnh mà thôi.

-Về ngoại giới: những gì chung quanh ta như người,vật,cỏ cây,sông núi,thậm chí đến mặt trời,mặt trăng, các vì sao,các thiên hà trong vũ trụ  cũng không thoát khỏi định luật:Thành-trụ-hoại-không.

    Hình ảnh mà tôi thích nhất khi ví cuộc đời một người,đó là hình ảnh các dòng thác cuồn cuộn đổ xuống tạo thành sông và cuối cùng dòng sông đổ ra biển:

    -Tuổi 20-40:lý tưởng đầy mình,nhiệt huyết hừng hực,hăng say hoạt động như dòng thác chảy ào ào cuốn trôi tất cả.

    -Tuổi 40-60:suy tính hơn thiệt,tính tình trầm hơn,sự năng động giảm dần như dòng sông tuôn chảy,tuy có lúc còn siết.

    -Tuổi trên 60:không còn muốn ganh đua với đời,tính tình trầm lặng như dòng sông êm ả chảy ra biển cả.

xem phần 2

Tháng 7 năm nay có gì lạ?

Lịch tháng Bảy, 2011

CN Hai  Ba  Tư Năm Sáu Bảy   
                            1    2
3    4    5    6    7    8    9
10  11  12  13  14  15   16
17  18  19  20  21  22   23
24  25  26  27  28  29   30
31     
 
Tháng Bảy năm 2011 có:
5 ngày thứ Sáu,
5 ngày thứ Bảy và
5 ngày Chủ Nhật.

Điều này chỉ xuất hiện một lần trong 823 năm.

Năm nay có những ngày rất đặc biệt: 1/1/11, 1/11/11, 11/1/11, 11/11/11

Lấy hai con số cuối cùng của năm sinh của mình (ví dụ sinh năm 1980 thì lấy số 80) cọng với số tuổi năm nay (sinh 1980 thì năm nay là 31 tuổi)
Kết quả sẽ luôn luôn là 111 cho tất cả mọi người trên thế giới. (80+31= 111)

BÁC SĨ CÓ PHẢI LÀ MỘT NGHỀ CAO QUÝ?

Thy Anh

Nhiều người cho rằng có những nghề "cao quý" hoặc "sang" hơn những nghề khác, ví dụ như nghề bác sĩ chẳng hạn ( ! ) nhưng xét cho kỹ, nhận định này lại không hề đúng.

Thật vậy, trong công việc không có sang hèn, không có đẵng cấp. Trong công việc, chỉ có sự lớn hay nhỏ của "phạm vi" công việc mà thôi. "Chức vu" trong công việc cũng thế, chẳng qua là do năng lực của mọi người với công việc có sự chênh lệch nên địa vị, quyền hạn phải phân chia cao thấp. Một số người do năng lực thấp hơn người khác nên địa vị trong công việc thấp hơn một chút, nhưng đừng lầm tưởng địa vị thấp đồng nghĩa với nhân cách người đó thấp. Chỉ cần chúng ta luôn giữ được sự chân chính trong mục đích thì đều có lợi cho mình và cho mọi người.  Sự chân chính không tùy thuộc vào bản thân công việc mà tùy vào tâm lý, phương pháp và mục đích của ta đối với công việc ấy. (xem thêm ...)

Thế nào là một công việc chân chính?

Một công việc chân chính phải hội đủ ba yếu tố, một là công việc đó không làm tổn thương đến cuộc sống vật chất và tinh thần của người khác. Hai là công việc đó không chỉ có lợi cho bản thân mà còn phải có lợi cho mọi người. Ba là khi làm việc một cách chân chính, phải quên bớt lợi ích bản thân để nghĩ nhiều hơn đến lợi ích cho mọi người.

Vậy, thế nào là một bác sĩ  chân chính?

1# Một  bác sĩ chân chính sẽ không điều trị "quá chỉ định" để bán được nhiều thuốc, sẽ không dụ dỗ bệnh nhân chấp nhận những cuộc mổ không cần thiết và đầy rủi ro để lấy tiền, vì những việc làm đó có thể để lại nhiều tổn thương tinh thần và vật chất cho người bệnh. Một bác sĩ chân chính sẽ không phủi tay chối bỏ trách nhiệm khi lỡ tay làm tổn hại bệnh nhân . . . vì thái độ đó sẽ khiến mình trở nên ỷ lại, không thể tiến bộ và làm mất niềm tin trong cộng đồng với chính mình và cả ngành y tế mà mình đang phục vụ.

2 # Một bác sĩ chân chính sẽ phải học liên tục để không ngừng nâng cao khả năng chuyên môn, để có thể cứu chữa được nhiều bệnh nhân phức tạp hơn nữa. Họ phải tìm cách tự học hoặc tham gia những khoá học sau đại học để đạt chuẩn chất lượng của một bác sĩ  trình độ cao, nhưng không bao giờ chấp nhận cái gọi là "bằng giả" hoặc "học giả - bằng thật" để tiến thân. Thật vậy, mảnh bằng lấy được kiểu ấy chỉ có thể giúp một ai đó tăng thu nhập và leo lên một chức vụ cao trong một xã hội còn chưa biết quan tâm  đến "chất lượng" mà chỉ coi trọng "số lượng" vì căn bệnh "thành tích" mà thôi. "Học giả bằng thật" có thể giúp các vị bác sĩ ấy "đánh lừa" được các bệnh nhân của mình nhưng không thể qua mắt được các đồng nghiệp. Do đó, để giữ "thể diện" và giữ được "chiếc ghế" của mình, họ thường phải sử dụng vô số thủ đoạn xấu xa có hại cho mọi người, cho xã hội. Một giám đốc bệnh viện, một bộ trưởng trong ngành y tế nếu làm việc không chân chính, không làm tròn trách nhiệm được giao vì năng lực không phù hợp mà vẫn ngoan cố làm, thì quả thật, còn kém xa một chị y công khiêm tốn nhưng cần mẫn và luôn hoàn thành nhiệm vu.

3 # Một bác sĩ chân chính có thể chấp nhận thu nhập bớt hơn một ít nhưng vẫn vui vẻ làm nếu đó là một công việc phù hợp nhất với năng lực chuyên môn của mình. Thật vậy, hạnh phúc nghề nghiệp không chỉ quyết định bời thu nhập cao hay thấp mà tùy thuộc chủ yếu vào vấn đề công việc đó có đúng sở thích, có phù hợp khả năng chuyên môn của mình để đạt được hiệu quả phục vụ tốt nhất cho mọi người  hay không.

Nghề bác sĩ  có đáng quý hay không là tùy vào tâm lý, phương pháp và mục đích của ta đối với nghề ấy có được  chân chính hay không.

Nghề nào cũng đáng quý như nhau nếu đó là một công việc chân chính và được hành nghề một cách chính đáng.

(xem thêm: sống giản đơn hạnh phúc hơn
                      bệnh nhân là người thầy tốt nhất 
                      chuyện buồn muôn thuở
                     Tiêu chuẩn của một bác sĩ tốt 
                      Y khoa lâm sàng đang chết dần?
                      Hành động xin lỗi, một nét đẹp trong ứng xử cuả ngành y tế 

tài liệu tham khảo: "an lạc từ tâm" và 'tu trong công viec" ; thiền sư Thích Thánh Nghiêm

TẢN MẠN VỀ HẠNH PHÚC & ĐAU KHỔ VỚI CÁC BÁC SĨ TƯƠNG LAI

Thy Anh

Khám bệnh tình nguyện - ảnh minh họa

Ngay từ khi còn bé, ta đã biết thế nào là niềm vui, là hạnh phúc. Ta vui với những điều rất giản đơn như khi được ăn một que kem, khi được mẹ ôm vào lòng, khi được mẹ dắt đi chơi, mua quà  . . . Đến khi trưởng thành, niềm vui của ta cũng lớn theo, ta vui khi công thành danh toại, vui khi được thăng chức, tăng thu nhập, vui khi lấy vợ lấy chồng, vui khi thấy con cái trưởng thành. Chúng ta cảm nhận được rất nhiều niềm vui từ gia đình, từ môi trường làm việc, ngoài xã hội, trong sự nghiệp làm ăn, học hành . . .

Nhưng xét cho kỹ, cuộc sống của ta ngay từ lúc sinh ra đã là sự khởi đầu của một chuỗi các niềm vui và nỗi khổ kéo dài liên tục, mà vui thì chóng qua, khổ thì triền miên.

Thật vậy, khi ăn hết một que kem, ta sẽ thèm ăn một que nữa, nếu không được  ăn, thế là đau khổ, khổ vì không đạt được ước muốn. Nhưng nếu được cho ăn thoải mái, cũng lại đau khổ, khổ vì bị . . . tức bụng. Khi lớn lên, điều này lại càng rõ ràng hơn, phần lớn hạnh phúc mà ta đạt được thực ra chỉ là kết quả của biết bao nhẫn nhịn, khổ cực đã phải chịu đựng suốt trong một thời gian dài mới có được. Muốn có được mảnh bằng bác sĩ, ta phải thức khuya dậy sớm học bài, phải lê lết ngày này qua ngày khác trong bệnh viện, trên giảng đường, phải trải qua biết bao kỳ thi đầy căng thẳng trong nhiều năm trời, có khi thi đậu, cũng có lần thi rớt. Sau khi tốt nghiệp, muốn có được một việc làm phù hợp chuyên môn sở thích, ta lại phải đấu tranh khó nhọc với biết bao ứng viên khác, mà nhiều khi, chưa chắc có được công việc như ý. Muốn được thăng chức, ta phải nai lưng ra làm việc, trực gác  thêm giờ thêm buổi, phải học thêm bằng này bằng nọ, bận rộn đến nỗi quên cả cuộc sống riêng tư. Đôi khi còn phải nhẫn nhục để không làm mất lòng xếp, mất lòng đồng nghiệp. Qủa thật, không có niềm vui nào mà không phải là kết quả của một chuỗi các khổ đau.

Khi công việc đã tạm ổn định, khi ta đã kiếm được kha khá, đủ để giải quyết các tiện nghi vật chất, mua được các lạc thú phục vụ cho năm giác quan thì, thật trớ trêu, cảm nhận từ các niềm vui này lại rất chóng tàn. Hơn nữa, nếu hưởng thụ quá mức những lạc thú kiểu ấy lại thường mang lại rất nhiều "tác dụng phụ không mong muốn", khiến ta phát bệnh. Hạnh phúc lúc nào cũng có mặt của khổ đau.

Nếu sống chỉ để tìm cách thỏa mãn thú vui do năm giác quan mang lại thì thật chẳng biết thế nào là đủ. Giống như người khát nước  nhưng lại đi uống nước biển, uống xong rồi thì cơn khát khác lại đến, càng ngày càng nhiều hơn và không bao giờ hết khát. Giống như đứa trẻ ngưá mắt cứ lấy tay dụi, đỡ ngứa nhất thời nhưng càng dụi càng ngưa hơn rồi sinh ra đau mắt.

Hạnh phúc, thật vậy, chỉ là tạm bợ, không chỉ là kết quả của khổ đau mà còn chính là nguyên nhân mới cho những khổ đau khác phát sinh. Vì thế, khi nhận được một chút hạnh phúc trong đời thì cũng đừng cho rằng nó sẽ tồn tại mãi và không bao giờ thay đổi.

Tuy vậy, khổ đau không phải là điều cố định, bất biến, cũng không phải cùng sinh ra với con người nên chỉ cần chúng ta biết thay đổi quan niệm sống, có nhân sinh quan đúng đắn thì đau khổ sẽ không còn nơi để tồn tại dù bề ngoài, nhìn vào ai cũng cho là khổ. Một người có thể đang trải nghiệm cái mà ai cũng cho là khổ nhưng bản thân họ lại không cho là như vậy thì vẫn không thấy khổ. Ví dụ, khi một bác sĩ  làm việc tại một bệnh viện công, đồng lương khiêm tốn, nhưng với tinh thần hy sinh để cứu người thì cho dù phải đổ mồ hôi, phải thức trắng đêm cấp cứu, hồi sức hàng chục bệnh nhân thì vẫn không thấy khổ mà còn cảm thấy rất hạnh phúc vì đã cứu được một bệnh nhân nào đó. Với tinh thần làm việc như vậy, người ấy đã tìm thấy ý nghĩa hạnh phúc thật sự của đời mình, không thấy khó nhọc đớn đau là khổ nữa. Trái lại, một bác sĩ làm việc chủ yếu là để kiếm tiền cho bản thân thì người ấy sẽ cho rằng đồng lương ít ỏi của bệnh viện là không xứng đáng để làm việc tích cực. Khi phải trực gác, khi phải khám quá nhiều bệnh nhân, người ấy cảm thấy rất tức tối vì cảm thấy không bõ công so với thu nhập ở phòng mạch, ở dưỡng đường của mình. Vị bác sĩ ấy sẽ dễ dàng trút hết bực bội lên đầu các bệnh nhân trong bệnh viện. Đặc biệt, khi đã có kinh nghiệm kha khá (cũng chủ yếu là nhờ được "thực tập luyện tay nghề" trên chính các bệnh nhân trong bệnh viện) họ sẽ xem mình như một "siêu sao" , họ sẽ ra giá và tìm cách lẩn tránh bớt những nhiệm vụ nào có "hiệu quả kinh tế" thấp. Những người có tinh thần làm việc ích kỷ như vậy luôn cảm thấy không hài lòng với cuộc sống vì lúc nào cũng phải quay cuồng tìm cách để hơn người khác. Họ tôn thờ chủ nghĩa "càng nhiều càng tốt" và khái niệm tự do thanh thản là điều thật xa lạ đối với họ.

Vậy, trong cuộc sống hàng ngày, nếu muốn được tự do thanh thản thì ta phải biết giảm bớt ham muốn (thiểu dục) và phải biết điểm dừng, biết thế nào là đủ (tri túc). Chỉ có thiểu dục và tri túc mới ngăn chận được muôn ngàn ham muốn nẩy sinh để ta không còn phải điên cuồng tìm kiếm chúng như người đói khát. Chỉ khi nào một lòng muốn giúp đỡ kẻ khác, không còn coi trọng sự thỏa mãn dục vọng cá nhân nữa, chúng ta mớicó thể  giãm bớt được khổ đau để tìm về hạnh phúc đích thực. Thiểu dục tri túc không có nghĩa là phải từ bỏ đời sống hiện thực mà ta đang sống, chúng ta vẫn cứ sống nhưng phải xác định mục tiêu dâng hiến hết trí tuệ năng lực của mình cho mọi người. Mục tiêu sống của các bác sĩ sẽ không phải là cố gắng vơ vét tiền của bằng các dịch vụ y tế mà phải là phục vụ người bệnh được nhiều mhất với chất lượng cao nhất. (xem phim Patch Adams)

Biết "thiểu dục, tri túc" ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường đại học thì sau này, khi ra trường, chắc chắn các sinh viên ấy sẽ trở thành những bác sĩ chân chính, không còn coi trọng lợi ích cá nhân, dù phải làm việc gì, ở đâu, cũng vẫn tìm thấy hạnh phúc.

(xem thêm : sống giản đơn hạnh phúc hơn)

tài liệu tham khảo: "an lạc từ tâm" , thiền sư Thích Thánh Nghiêm.

Món quà hấp hôn

Hai vợ chồng già đi hưởng tuần "hấp hôn", ở một khách sạn nổi tiếng, bên bờ biển thơ mộng.
Để bà vợ ngạc nhiên, ông chồng vào trong một tiệm bán quần áo hàng hiệu loại nổi tiếng của khách sạn,
đặt mua một chiếc áo ngủ thật sexy, rồi dặn người bán hàng gói lại, mang lên phòng....
Tối hôm ấy, người bán hàng mang gói quà lên, ông chồng trịnh trọng trao cho bà vợ món quà kỷ niệm tuần hấp hôn, rồi nói với bà mặc thử xem sao !
Bà vào bên trong chuẩn bị. Ông nằm ở ngoài chờ đợi, và tưởng tượng những cảnh lãng mạn sắp xảy ra...
Khi mở gói quà ra, bà thấy một chiếc áo ngủ thật mỏng, gần như nhìn thấy toàn bộ, cùng với biên nhận 500 đô la.
Bà chợt nghĩ, áo này mặc cũng như không, hơn nữa mắt của ông già kém lắm, khó phân biệt thật giả.
Bà quyết định không mặc áo để mang trả lại, tiết kiệm được 500 đô, và cứ trần truồng như thế bước ra....

Dưới ánh sáng lờ mờ của những ngọn nến tình tứ được cắm trên chiếc bánh "hấp hôn", lão ông nhỏm dậy, bước xuống giường, từ từ tiến tới lão bà:
-Mẹ kiếp, cái áo mắc tiền thế kia mà nó không ủi cho một cái, nhăn nhúm quá !

Sưu tầm từ internet