TRUYỆN CỰC NGẮN
Komorebi
"Watching the sun kiss her skin made him envy the sun.” – Unknown
Minh và Thảo học năm cuối đại học Mỹ thuật. Xưởng vẽ của hai đứa nằm ở tầng áp mái, nơi mái tôn cũ thủng vài lỗ nhỏ. Mỗi trưa, nắng rọi qua những lỗ thủng và tán bằng lăng ngoài cửa sổ, đổ xuống sàn gỗ thành những vệt sáng lốm đốm. Thảo gọi đó là komorebi, từ tiếng Nhật mà cô học được trong giờ Lịch sử Nghệ thuật Phương Đông. "Ánh nắng xuyên qua kẽ lá", cô nói. "Đẹp kiểu lung linh không nắm bắt được."
Minh thì không tin vào những thứ đã không hoàn hảo lại còn thoáng qua như vậy. Đề tài tốt nghiệp của cậu là "Đô thị chuyển động", toàn sắt thép và góc cạnh. Cậu ghét những gì mờ ảo. "Nắng thì cứ là nắng. Vẽ ra được khối, được sắc độ thì mới tính."
Tháng Ba, trường hối đồ án. Xưởng nóng hầm hập. Thảo lại kê giá vẽ đúng chỗ có vệt nắng lốm đốm. Cô vẽ liên tục một khung cảnh: cũng là xưởng vẽ này, nhưng không có người. Chỉ có nắng. Mỗi bức, những đốm sáng lại rơi ở một chỗ khác. Khi thì đậu trên chiếc ghế gỗ cũ, khi thì trườn qua chồng toan trắng, khi lại vỡ vụn trên chiếc lọ đựng cọ lem nhem màu.
"Này, cậu vẽ cái gì mà cả chục bức như một?" Minh cáu kỉnh. Đồ án của cậu đang bí. Những khối nhà cậu dựng lên trông khô khốc và nặng nề, như thiếu một cái gì đó mà cậu không gọi tên được.
"Tớ vẽ thời gian", Thảo đáp, mắt không rời khung vải. "Komorebi chỉ khoảnh khắc những tia nắng chiếu xuyên qua kẽ lá, tạo nên sự lung linh của ánh sáng và bóng râm. Không chỉ là một hiện tượng tự nhiên mà còn đầy thẩm mỹ, mang lại hạnh phúc nhẹ nhàng và cảm xúc trước những vẻ đẹp thoáng qua. Cậu nhìn đi. Giây trước nó ở đây, giây sau nó đã trôi qua chỗ khác rồi. Giống tụi mình ngày nào mới vào nay sắp ra trường vậy."
Minh khựng lại. Cậu nhìn theo tay Thảo chỉ. Một vệt nắng hình lá vừa đáp xuống bản phác thảo dang dở của cậu, làm mảng chì xám bỗng ấm lên. Cơn gió luồn qua cửa, tán lá rung. Vệt nắng vỡ ra, tan thành hàng trăm mảnh nhỏ lấp lánh trên sàn, rồi lại tụ lại ở mép bàn.
Mấy ngày sau, Minh thấy Thảo ngồi yên rất lâu trước giá vẽ. Nắng hôm đó gắt. Những đốm komorebi nhảy nhót trên tóc cô, trên vạt áo, trên cả những vết sơn cũ. Cô không vẽ nữa. Chỉ ngồi nhìn.
"Tớ sợ", Thảo nói nhỏ. "Ra trường rồi, mình có còn được ngồi ở đây để nhìn nắng lung linh như thế này không? Có còn dám vẽ những thứ không ai đặt hàng, không ai muốn "chấm điểm" không?"
Minh không trả lời được. Cậu là người luôn có kế hoạch thực tế. Ra trường sẽ vào công ty quảng cáo, sẽ nhận job, sẽ vẽ những thứ người ta cần. Nhưng tự dưng cậu thấy cổ họng nghèn nghẹn. Cái xưởng áp mái này, những buổi trưa im lặng, tiếng cọ của Thảo sột soạt bên cạnh, cả những lỗ thủng trên mái tôn mà cậu từng càm ràm, hóa ra lại là một phần của cậu.
Hôm bảo vệ đồ án, Thảo trình bày chuỗi tranh "Komorebi". Mười hai bức sơn dầu, không có nhân vật, không có cốt truyện. Chỉ có ánh sáng và thời gian. Thầy phản biện hỏi: "Em định nói gì qua chuỗi tranh về những hình ảnh lặp lại thế này?"
Thảo đang lúng túng, Minh đã đứng dậy xin phát biểu từ hàng ghế khán giả.
"Mời em!"- các giảng viên nghệ thuật thường rất phóng khoáng. Minh say sưa: "Thưa thầy, em xin phép nói thay bạn. Đây không phải lặp lại mà là biến động. Mỗi bức là một khoảnh khắc đến rồi đi. Komorebi đẹp vì nó sẽ biến mất đúng lẽ vô thường. Bạn em vẽ tốt nghiệp, cũng là vẽ lại một thứ sắp biến mất: bốn năm ngồi cạnh nhau dưới một mái xưởng dột..."
Cả hội đồng im lặng. Đồ án của Minh, những khối đô thị, cuối cùng cậu đã thêm vào nhiều chi tiết đưa thiên nhiên vào trong nhà, tạo ra những "bản hòa sắc" ánh sáng trên nền tường hoặc sàn nhà nhờ sự đung đưa của lá cây, đủ để làm các khối sắt thép kia bớt lạnh, có hồn hơn
Chiều hôm đó, hai đứa quay lại xưởng dọn đồ. Nắng tháng Tư xiên khoai, những đốm nắng komorebi nhảy nhót như reo vui. Thảo lấy điện thoại chụp lại kỷ niệm.
Họ ngồi xuống sàn, lưng tựa vào nhau, để mặc những vệt nắng trườn qua tay, qua mặt. Không ai nói gì. Ngoài kia, tiếng xe cộ vọng lên. Một thành phố đang chuyển động. Còn trong này, thời gian như ngưng lại với vài đốm sáng lung linh.
"Tớ vẫn sẽ vẽ komorebi", Thảo nói. "Vẽ để trải nghiệm sâu hơn. Kể cả khi làm thiết kế bao bì cả ngày."
"Còn tớ sẽ chừa một lỗ thủng trên mái nhà sau này của tớ", Minh cười đáp. "Để nắng còn có chỗ rơi xuống."
Họ ngồi cùng nhau cho đến khi những đốm nắng cuối cùng tắt hẳn trên sàn gỗ. Xưởng tối om. Nhưng cả hai đều biết, ngày mai nắng sẽ lại tìm được kẽ lá để đi qua. Giống như họ, rồi sẽ tìm được cách để đi tiếp, mang theo cái đẹp lấp lánh và những kỷ niệm lung linh của những ngày cuối cùng bên nhau.
