Thứ Tư, 11 tháng 1, 2012

Truyện ngắn Nhị Tường


Chị tôi
Chị Ba  không lấy chồng, lặng lẽ với  công việc nội trợ trong đại gia đình chúng tôi. Một  lần, chị cảnh báo mọi người hãy để mắt đến những đứa cháu. Các con của anh Hai, anh Tư đều rất ngoan, ai cũng bảo chị lo lắng thái quá. Không ai chú ý đến những lời nói của một người quanh năm chỉ quẩn quanh trong xó bếp.
Một hôm anh Tư đem về tờ báo có bài “Cà phê U16 và nạn học sinh trốn học”, mọi người xúm lại đọc to,  bàn tán sôi nổi. Riêng chị đỏ mặt. Bên dưới bài báo, tên chị.

Gia đình
Mấy năm trước, cháu được một tuổi rưỡi, nói bập bẹ, mới biết đi. Bà vỗ tay mùng cháu. Mẹ cười hạnh phúc.
Hai năm nay, cháu đã vào lớp một. Bà bị tai biến mạch máu não, nằm liệt giường, không nói được. Nụ cười hiếm thấy trên khuôn mặt mẹ.
Sau nhiều tháng điều trị, bà bỗng nói được, rồi bà chống gậy tập đi. Bà đi được, cháu vỗ tay mừng bà. Mắt đẫm lệ, mẹ cười.

Đồ chơi
Ngày ấy, mẹ làm cho nó những cái kèn bằng lá chuối, xâu chiếc dây chuyền bằng những bông lekima rụng. Nó nhìn thấy mẹ đẹp như bà tiên trong bộ áo quần cũ dính đầy mủ chuối.
Mẹ lên thành phố kiếm việc rồi trở về trên chiếc xe hơi sang trọng, một người đàn ông tóc vàng mắt xanh bước xuống xe hôn tay mẹ. Nó được mẹ cho những chiếc vòng, những con búp bê cũng rực rỡ lạ hoắc như mẹ.
Bà tiên đã biến mất, nó thèm những đồ chơi quê mùa ngày xưa.

ĐIỀU BẤT CÔNG
Trên bàn học, Bi nói với Tẩy:
_ Cậu giúp chủ học hành còn tôi thì chỉ làm cậu ấy bị la thế mà cậu ấy yêu tôi hơn.
Tẩy im lặng
Cậu bé chạy về va mạnh, bàn nghiêng, Tẩy và Bi cùng rơi xuống đất.
Thời gian sau, chúng gặp nhau nơi bãi cát
_ Lúc rơi xuống tớ thấy cậu đi xa lắm mà. Tẩy hỏi.
_Tròn thì lăn đâu chả được, ngang ngạnh như cậu thì cả đời chỉ dậm chân tại chỗ.
_ Nhưng cuối cùng cũng trở về bãi cát này thôi. Tẩy kết luận

ĐỔI THAY
Mẹ đang mang bầu, đứa con gái đi học về tới cửa hét vang:
_ Mẹ ơi, con được điểm A mười môn toán
Mẹ âu yếm hôn con:
_ Con gái mẹ giỏi lắm
Vài tháng sau. Cũng thế, đứa con gái về tới cửa hét vang
_ Mẹ ơi,…
Mẹ xửng cồ, trợn mắt:
 _ Mày không biết là em đang ngủ hay sao mà hét ầm lên thế!
Con gái thở dài. Lòng người sao đổi thay nhanh quá.

VÒNG QUAY
Cha mẹ ngồi bàn chuyện làm ăn, đứa con mười tuổi xen vào. Mẹ quát:
_ Có yên không nào, con nít thì biết gì mà nói.
Hai mươi năm sau. Vợ chồng cậu con bàn tính chuyện kinh doanh. Bà mẹ góp ý. Cậu con cằn nhằn:
_ Mẹ đừng xía vào. Mẹ già rồi thì biết gì mà nói

Nhị Tường 

xem thêm: lẽ vô thường và sự bình an trong cuộc sống

Thứ Ba, 10 tháng 1, 2012

KẺ ĂN MÀY

Young-beggar-and-office-workers

Một người ăn mày đến trước một trang viên, gặp nữ chủ nhân để ăn xin. Người ăn mày này rất tội nghiệp, cả cánh tay cũng bị cụt, tay áo trống trải đung đưa, người nào trông thấy cũng đều khẳng khái bố thí cho. Tuy nhiên, vị chủ nhân này lại không hề khách khí, chỉ ra đống gạch trước cửa nói với người ăn mày:
- “Ngươi giúp ta chuyển đống gạch này ra nhà sau đi”.
Người ăn mày giận dữ nói:
- “Tôi chỉ có một tay, bà còn nhẫn tâm bảo vác gạch. Không muốn cho thì thôi vậy, cần chi phải trêu ghẹo người khác ?”
Vị chủ nhân không chút nổi giận, cúi người xuống bắt đầu dọn gạch. Bà ta cố ý chỉ dùng một tay để chuyển, sau đó bà nói:
- “Ngươi thấy đấy, không phải chỉ dùng hai tay mới có thể sống được. Ngươi có thể làm, vậy tại sao lại không làm chứ ?”.
Người ăn mày lặng người đi, hắn ta nhìn vị nữ chủ nhân với ánh mắt kỳ dị, trái cổ nhô nhọn giống như một quả trám chuyển động lên xuống 2 lượt. Cuối cùng, hắn cuối người xuống, dùng cánh tay còn lại bắt đầu chuyển gạch. Một lần chỉ có thể chuyển đi hai viên gạch. Hắn chuyển như thế đúng hai tiếng đồng hồ thì hết đống gạch. Mệt, hắn thở như bò kéo xe, trên mặt dính đầy bụi, mấy chòm tóc rối bị mồ hôi ướt dính xéo trên góc trán.
Vị nữ chủ nhân đưa cho người ăn mày một cái khăn lông trắng như tuyết. Người ăn mày đón lấy lau mặt và cổ một lượt rất kỹ, chiếc khăn lông trắng đã biến thành chiếc khăn lông đen. Người phụ nữ lại đưa cho hắn 20 đô-la, người ăn mày cảm kích nói:
- “Cảm ơn bà”.
- “Ngươi không cần cảm ơn ta, đây là tiền công ngươi kiếm được dựa vào sức lực của mình”.
Người ăn mày nói:
- “Tôi sẽ không quên bà, để cho tôi giữ làm kỷ niệm vậy”.
Nói xong, hắn cúi người chào thật thấp và sau đó lên đường.
Qua nhiều ngày sau lại có một người ăn mày khác đến trang viên này. Người phụ nữ đó lại dẫn người ăn mày vào nhà sau, chỉ đống gạch, và nói:
- “Chuyển đống gạch này ra trước nhà, ta sẽ trả cho ngươi hai mươi đô-la”.
Người ăn mày với hai tay còn nguyên vẹn này bỏ đi, không biết là do không thèm 20 đô-la hay do điều gì khác.
Người con của người phụ nữ không hiểu, liền hỏi mẹ:
- “Lần trước mẹ kêu ăn mày chuyển đống gạch này từ trước nhà ra sau nhà. Lần này mẹ lại kêu ăn mày chuyển gạch từ sau nhà ra trước nhà. Rốt cuộc mẹ muốn đống gạch ở sau nhà hay là ở trước nhà ?”.
Người mẹ nói với con rằng:
- “Gạch đặt trước nhà hay sau nhà đều như nhau, nhưng chuyển hay không chuyển, đối với người ăn mày mà nói, thì lại không giống nhau”.
Sau này cũng có mấy người ăn mày đến xin ăn, đống gạch đó được chuyển đi mấy lượt.
Vài năm sau, có một người rất chỉnh tề đến trang viện này. Ông ta mặc veston, mang giày da, trông chững chạc hiên ngang như những người thành công với sự tự tin và tự trọng, chỉ có điều là người này chỉ có một cánh tay trái. Ông ta cúi người xuống, nói với vị nữ chủ nhân đã có phần già đi:
- “Nếu không có bà, tôi vẫn chỉ là một kẻ ăn mày. Thế nhưng bây giờ tôi là Chủ tịch Hội đồng Quản trị của một công ty”.
Người phụ nữ đã không còn nhớ ra ông là ai, bà hờ hững nói:
- “Đấy là do chính bản thân ông làm ra mà thôi”.
Người Chủ tịch Hội đồng Quản trị một tay đã mời người phụ nữ cùng cả nhà bà dọn đến thành phố sống những ngày thoải mái. Người phụ nữ nói:
- “Chúng tôi không thể nhận sự chăm sóc của ông được”.
- “Tại sao ?”
- “Bởi vì cả nhà chúng tôi ai cũng có hai tay”.
Người chủ tịch tuy đau lòng nhưng vẫn kiên trì:
- “Thưa bà, bà giúp tôi hiểu được thế nào là Nhân, thế nào là Nhân cách. Căn nhà đó là tiền công mà bà đã dạy cho tôi”.
Người phụ nữ nói:
- “Vậy thì ông đem căn nhà ấy tặng cho người nào không còn cánh tay nào cả !”.
CHIA SẺ CHÚT SUY TƯ
KẺ ĂN MÀY
1. Nữ chủ nhân.
Cung cách sống của người nữ chủ nhân thật đáng khâm phục. Bà biết khơi dậy lòng tự trọng và đánh thức năng lực làm việc đã bị thương tổn và đi dần đến mai một vì mặc cảm hay vì những cú va chạm vào tình đời lạnh lùng đầy cay đắng.
Đây thật sự là một sự chia sẻ đúng đắn. Không phải là những đồng tiền buông ra bố thí một cách dễ dãi hay hào phóng, dù thật sự từ lòng tốt hay để mua danh.
Sự chia sẻ ở đây là vực dậy một nhân cách đã có chiều hướng thoái hóa, không còn biết nhận ra sự cao quý của con người là “cần lao”, là cần cù làm việc không ngừng, làm việc với tất cả khả năng để góp phần làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn.
“Đức Chúa là Thiên Chúa đem con người đặt vào vườn Ê-đen, để cày cấy và canh giữ đất đai” (Kinh Thánh. St.2,15).
Đánh mất niềm vui “cần lao”, ý nghĩa cao cả của “cần lao”, con người có nguy cơ đánh mất giá trị nhân vị làm nên một con người biết sống một cuộc đời có ý nghĩa.
Thế nên, con người có nhân cách, luôn muốn được “làm việc”. luôn khát khao được làm việc. Vì thật sự, một ngày nào không làm việc, đó là ngày sống trong địa ngục (xem Nơi đây chính là Địa Ngục).
Nhận ra được điều đó, ta mới thấy rằng, người cho ta tiền không quý bằng cho ta công việc. Người cho ta công việc không quý bằng cho ta nhân cách – đúng hơn, là  giúp ta sống có nhân cách, giúp ta phục hồi nhân vị của mình nếu ta đã đánh mất hay đã làm tổn thương nó.
- “Thưa bà, bà giúp tôi hiểu được thế nào là Nhân, thế nào là Nhân cách. Căn nhà đó là tiền công mà bà đã dạy cho tôi”.
Có nhân cách, ta có công việc, có công việc ta có cuộc sống ý nghĩa. Có cuộc sống ý nghĩa là ta hiểu giá trị đồng tiền, biết cách tạo ra nó và biết cách xử dụng nó để sống hạnh phúc.
Nữ chủ nhân trong câu chuyện hôm nay thật cao thượng. Bà ấy không nhắm đến một phần thưởng nào từ công đức của mình. Điều bà ấy muốn, là giúp cho “kẻ ăn mày” nhận ra phẩm giá của chính mình và nhận tình thương chia sẻ của đồng loại một cách có trách nhiệm. 
Người phụ nữ nói:
- “Vậy thì ông đem căn nhà ấy tặng cho người nào không còn cánh tay nào cả !”.
2. Kẻ ăn mày
Có thể thấy 3 hạng người ăn mày trong câu chuyện hôm nay.
# Kẻ ăn mày bằng lòng với hiện tại.
Những người ăn mày này, khi có việc làm thì cũng làm vậy, nhưng họ bằng lòng với hiện tại. Không phấn đấu vươn lên, vì họ không tìm thấy niềm vui trong công việc. Không phát huy hết tiềm năng thiên phú trong con người họ. Họ lánh nặng tìm nhẹ, chọn cái dễ loại cái khó. Bỏ qua những cơ hội vươn lên vì muốn an phận. Đời buông xuôi theo những dễ dãi của bản năng. Tìm vui bên những hưởng thụ tầm thường và thấp hèn.
Sau này cũng có mấy người ăn mày đến xin ăn, đống gạch đó được chuyển đi mấy lượt.
# Kẻ ăn mày biếng nhác.
Anh ta  là người mạnh lành, “còn đủ đôi tay”, nhưng từ chối làm việc.
Qua nhiều ngày sau lại có một người ăn mày khác đến trang viên này. Người phụ nữ đó lại dẫn người ăn mày vào nhà sau, chỉ đống gạch, và nói:
- “Chuyển đống gạch này ra trước nhà, ta sẽ trả cho ngươi hai mươi đô-la”.
Người ăn mày với hai tay còn nguyên vẹn này bỏ đi, không biết là do không thèm 20 đô-la hay do điều gì khác.
Trong xã hội hôm nay, hạng người ăn mày này ta thấy rất nhiều. Biến dạng dưới nhiều hình thức, sinh ra đủ thứ tệ nạn xã hội. Họ là những người chỉ thích “ngửa bàn tay nhận tiền” mà không muốn nhỏ một giọt mồ hôi nào. Họ không muốn làm việc.
Thời xưa, ngay khi còn Tiểu Học, học sinh đã được dạy: “Những người ăn không ngồi rồi, không chịu làm việc, sống bám vào người khác, là những ký sinh trùng xã hội”.
# Kẻ ăn mày đã vượt qua chính mình.
Chính là người ăn mày chỉ còn một cánh tay. Ông vượt qua lòng tự ái vụn vặt, biết đối diện với sự thật khi nhìn nữ chủ nhân chuyển gạch một tay. Ông thức tỉnh.
Ông ra sức làm việc, làm việc với tất cả khả năng mình, trong điều kiện và hoàn cảnh của riêng mình.
Cuộc đời ông thành đạt không phải từ sự giúp đỡ tiền bạc, mà từ sự giúp đỡ sức mạnh tinh thần cho ông sống đúng nhân vị của mình.
Ông biết nhận ra ai thật sự là người “bố thí” cho ông vì tình thương thật lòng, và biết nhận ra “của bố thí” nào  là thật sự cần thiết cho mình.
Có hiểu được những điều đó, ông mới mở lòng trí mình ra để kính phục và tri ân người đã đưa ông trở về vị trí đích thực của con người trong nấc thang cuộc sống.
“Người cho thì im lặng, người nhận thì nói lên”, Thật may mắn cho ông,  ông là một người “biết nhận” và “biết nói lên”, còn Nữ chủ nhân là người “biết cho” và “biết im lặng” !
Ông ta cúi người xuống, nói với vị nữ chủ nhân đã có phần già đi:
- “Nếu không có bà, tôi vẫn chỉ là một kẻ ăn mày. Thế nhưng bây giờ tôi là Chủ tịch Hội đồng Quản trị của một công ty”.
Người phụ nữ đã không còn nhớ ra ông là ai, bà hờ hững nói:
- “Đấy là do chính bản thân ông làm ra mà thôi”.
Bạn đọc thân mến,
Một chút suy tư trong những ngày đầu năm Dương lịch 2012, để cùng bạn đọc nhìn lại đoạn đường một năm qua, bên ly rượu chén trà, trong những phút tĩnh lặng, ta tự hỏi lòng mình:
Mình đã làm được gì ?
Làm thế nào ?
Làm với tâm trạng ra sao ?
Để ta có một cuộc đời vui sống
và sống có ý nghĩa.    

MAI NHẬT THI
Đầu năm DL, 01.01.2012.

xem thêm : lẻ vô thường và sự bình an trong cuộc sống

Chủ Nhật, 8 tháng 1, 2012

TRIỆU CHỨNG ? CHẨN ĐOÁN ?

BS Thy Anh


Ảnh chụp bàn tay ông X. 70 tuổi, bệnh nhân của phòng khám TT MEDIC. Triệu chứng gì? Chẩn đoán bệnh gì? 
Giải đáp : xin xem trong phần comments bên dưới.

Thứ Bảy, 7 tháng 1, 2012

Thực và Mộng

BS Phạm Doãn Luyện


Ngày xưa có nhiều chuyện về mộng :
Trang Tử một hôm nằm mộng thấy mình hoá bướm, bay lượn vui chơi khắp nơi cùng cây cỏ lá hoa. Khi tỉnh lại, ông rơi vào trạng thái phân vân, không biết Trang Tử nằm mộng hoá bướm hay bướm nằm mộng hoá Trang Tử.
Cũng chuyện ngày xưa, có chàng thư sinh, trên đường đi đến trường thi, mệt mỏi đói khát dừng chân nơi quán trọ. Trong khi chờ chủ quán nấu cho một bát chè kê, chàng nằm ngủ quên dưới gốc cây hoè . Chàng nằm mộng thấy mình thi đỗ trạng nguyên, được làm phò mã ,sống cuộc đời đầy vinh hoa phú quí. Một hôm vì nịnh thần dèm pha mà chàng bị truất hết tước vị, mang án lưu đày. Quá sợ hãi, chàng giật mình tỉnh mộng, thì nồi chè kê vẫn còn …chưa chín .
Trong cả hai trường hợp, cả Trang Tử lẫn chàng thư sinh ngủ gục, khi từ cõi này bước sang cõi kia đều thấy 2 cõi đều thực như nhau. Người trong mộng thì không biết được mình đang trong mộng, đó là một đặc tính của mộng. Rất nhiều truyền thuyết về mộng, những giấc mộng linh thiêng tiên tri đúng chính xác về sự xuất hiện của những nhân vật quan trọng hay những biến cố trọng đại của lịch sử .Ngay trong sinh hoạt đời thường ,một người loại “nhạy cảm” cũng có thể có kinh nghiệm về những giấc mộng biết trước chuyện sắp xảy ra .Nhưng thực tế không phải luôn luôn giấc mộng cho những dự đoán đúng,ví du: Chuyện ngày xưa có Đỗ Thích đêm nằm mộng thấy sao rơi vào miệng ,cho rằng đó là điềm-triệu báo mình sẽ là vua ,nên nổi loạn để soán ngôi . Chuyện không thành ,bởi vì “sao rơi vào miệng” chỉ là biểu hiện của khát vọng cá nhân .
Tản Đà gọi giấc mộng ban đêm là giấc mộng con, còn cuộc đời mình là giấc mộng lớn. Phân biệt giữa mộng và thực có khi không phải là chuyện dễ .
Mộng mị ,chiêm bao là hiện tượng xảy ra thường ngày vào mỗi đêm. Có nhũng giấc mộng dữ, có những giấc mộng lành, có khi có tính tiên tri, có khi có tính sáng tạo phát minh, tất cả đã để lại trong ta biết bao nhiêu là ấn tượng. Tuy nhiên hầu như rất ít người thât sự hiểu được nguồn gốc, đặc tính và bản chất của giấc mộng .
Về mặt khoa học, người ta có thể tìm hiều giấc mộng qua tính chất điện học của não bộ . Điện não (electro-encephalo-gramme) có thể đo được dễ dàng như điện tim,và được biểu hiện dưới dạng các sóng điện não :
Sóng beta (20 chu-kì/giây) : khi đang căng thẳng, làm việc…
Sóng alpha(10-12chu-kì/giây) : khi thư giản, nghỉ ngơi…
Sóng theta( 4-6chu-kì/giây) : khi vừa ngủ, hoặc thiền định (meditation).
Sóng delta (2 chu-kì/giây) :khi ngủ sâu, hoặc vào định sâu.
MỘNG là giấc ngủ R.E.M
Sigmund Freud
Mỗi đêm giấc ngủ chia thành nhiều chu kì. Mỗi chu kì ngủ gồm 4 giai đoạn :
1. Giai đoạn 1: sóng não beta( 20chu kì/s) chuyển dần thành sóng alpha (10 chu kì/s )
2. Giai đoạn 2 : xuất hiện sóng não theta ( 4→6chu kì/s)
3. Giai đoạn 3 : sóng não delta (2chu kì/s) .
4. Giai đoạn 4 : sóng chậm hơn nữa .
Trong giai đoạn 2,  khi xuất hiện sóng não theta, người ta thấy mắt có cử động nhanh, tương ứng với giai đoạn này là lúc ta đang nằm mơ ( và lúc này cũng có hiện tượng penile erection )
Mơ ( mộng,chiêm bao ) là giấc ngủ R.E.M (rapid eye movements )
Nếu định nghĩa rằng Thực là tất cả những gì hiện hữu trong giác quan của ta, thì không thể nói Mộng là ảo, là không thực , vì mộng là một hiện hữu có thật . Ví dụ tối qua, lúc 2 giờ sáng tôi nằm mộng, giấc mộng hiện hữu lúc 2giờ sáng, tôi thấy tôi đi giữa vườn hoa, gió rất nhẹ, hoa rất đỏ, hương rất nồng , và cỏ rất xanh, tôi bảo đảm điều đó đã thực sự xảy ra .
Có ai đã từng rơi vào loại giấc mộng giống như giấc mộng hoá bướm của Trang Tử thì mới hiểu tâm trạng thực sự hoang mang của Trang Tử lúc thức dậy. Không biết bướm hoá ra mình hay mình hoá ra bướm. Không biết mình từ mộng bước ra thực hay từ thực bước vào mộng. Một người bình thường thì chỉ có một giấc mộng bình thường. Trong giấc mộng bình thường, ta có cảm giác rất mơ hồ, ít khi rõ rệt, nội dung giấc mơ thường là non-logic, và thường là ta sẽ quên hết khi thức dậy .
Có một loại giấc mộng đặc biệt hơn, được nhiều người nghiên cứu từ thế kỉ trước như Denys (1867) ,Van Eeden (1900) nhắc đến gọi là :
Giấc mộng minh bạch
Trong giấc mộng này người ta biết rõ mình đang nằm mộng. Mọi cảm giác (xúc giác , thị giác, thính giác ,khứu giác ,vị giác ) đều rất rõ ràng .Màu sắc rực rỡ rất huy hoàng , âm thanh rất rõ, những mùi hương rất nồng nàn, đặc biệt những cảm giác xúc giác như cứng mềm, thô nháp hay mượt êm đều được cảm nhận giống hệt như trong đời sống thực . Mọi diễn tiến của giấc mộng minh bạch thường là logic . Logic loại này đôi khi rất kì lạ ,ví dụ :Tôi nằm mộng thấy mình đi lang thang trong một khu rừng, nhìn thấy nhiều loài hoa cỏ lạ, rồi bỗng nhiên một cây cổ thụ nghiêng dần đổ về phía tôi, tôi cố gắng chạy thoát ,nhưng không kịp nữa cái cây đã đổ xầm vào chân tôi. Đúng lúc đó, tôi giật mình, vì bức tranh treo trên tường phòng ngủ không hiểu vì sao rơi xuống chân tôi đau điếng . Tất cả thời gian tôi nằm mộng dường như là tiên tri, dường như là chuẩn bị cho sư rớt xuống của bức tranh mấy phút sau đó . Cùng có những giấc mộng minh bạch cho những tiên tri về nhũng hiện tượng xảy ra lâu hơn về sau , ở những địa điểm xa hơn đến không ngờ . Ở đây ta sẽ bắt đầu thấy năng lực sáng tạo kì lạ của giấc mộng minh bạch .


Vài giải thích về giấc mộng
Sigmund Freud (người khai sáng Psychanalyse) nghiên cứu rất nhiều về giấc mộng, xem giấc mộng như là biểu hiện duy nhất của tình dục (libido) bị ức chế .
Carl Gustave Jung có cái nhìn rộng hơn Freud , giấc mộng còn là thể hiện của vô thức tập thể (collective inconscience), của năng lực tâm lí vũ trụ (?)
Allen Hobson (Đại học Havard ) cho rằng mộng chỉ là ngẫu nhiên. Một bộ phận trong cuống não tình cờ phát ra những tia điện kích thích não, và não sắp xếp những dấu hiệu ấy thành một giấc mơ có khi là logic.
Crick và Mitchison cho rằng giấc mộng có mục đích làm quên đi những thông tin vô ích mà não đã tiếp nhận trong cuộc sống .
Sagan giải thích mộng là hoạt động của bán cầu não phải (right cerebral hemisphere ) lúc ngủ. Khi thức, ta sống và làm việc với bán cầu não trái, vì thế não phải luôn bị ức chế. Khi ngủ bán cầu não phải được giải phóng và tạo thành những giấc mơ .
Phật giáo cho rằng nội dung của giấc mộng cũng bị qui định của nghiệp (karma).
Đạo Bon và Mật tông ở Tây tạng chú ý rất nhiều về cách luyện tập những giấc mộng tỉnh táo .
Có thể tạo ra những giấc mộng minh bạch (lucid dreaming)
Năm 1867 ,Hầu tước Hervey de Saint Denys đã xuất bản cuốn “Giấc mộng và làm thế nào để hướng dẫn chúng” . Trong sách có nói đến khả năng thức tỉnh trong giấc mộng và khả năng điều khiển giấc mộng của tác giả .
Steven Laberge dùng những chuyển động nhanh của mắt để tạo ra phương pháp tập luyện giấc mộng minh bạch. Những người tham gia nghiên cứu được nghe một băng thu âm liên tục nhắc nhở : “ Đây là một giấc mộng… “ mỗi khi họ đi vào giấc mộng (giấc mộng được nhận biết bằng cách theo dõi chuyển động của mắt) . Khi người tập đã có khả năng tỉnh táo trong giấc mộng, họ sẽ dùng một chuyển động của mắt mình để báo cho người ngoài cuộc biết. Kết quả khoảng 20% người tập luyện có khả năng thực hiện những giấc mộng minh bạch. Về sau Laberge chế tạo một máy đeo trên mặt, máy này nhận biết được những chuyển động nhanh của mắt lúc đi vào giấc mộng và phát ra ánh sáng tín hiệu khiến người đang mộng có khả năng nhận biết được mình đang mộng .
Phật giáo quan niệm tất cả mọi hiện hữu đều như mộng (Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh). Đối với giấc mộng minh bạch, nghĩa là lúc người nằm mộng có tỉnh giác, thì mọi hành động đều có thiện–ác, có tác nghiệp ( kinh Đại trí độ , phẩm mộng hành , mộng thệ ). Vì thế có thể coi Mộng như Thực, có thể tu hành trong mộng, có thể hành thiện, bố thí, thuyết giảng, học hỏi trong mộng. Đạo BON và MẬT TÔNG là những pháp môn chú ý đến tỉnh giác của giấc mộng. Muốn tạo ra những giấc mộng minh bạch, người đệ tử phải tập thiền định hoặc thiền quán để tạo ra tỉnh giác. Có một kỹ thuật đặc biệt để tạo ra những giấc mộng : tập trung sức định và quán vào luân-xa ở cổ họng .
Mật nghĩa của giấc mộng
Naropa
Mộng trong lúc ngủ là Bardo
Dưới con mắt triết học của Mật tông Tây tạng, giấc mộng là một Bardo ( nghĩa đen là giai đoạn trung gian ) theo triết học phật giáo sự sống là một liên tục vĩnh hằng của tâm. Tâm thức của con người gồm 6 bardo :
Bardo 1 : tâm bình thường của con người lúc thức
Bardo 2 : tâm của con người trong lúc ngủ
Bardo 3 : tâm trong thiền định
Bardo 4 : tâm trong lúc … đang chết
Bardo 5 : tâm …sau khi chết (sau bardo 4 )
Bardo 6 : tâm lúc… định hướng tái sanh (sau bardo 5)
Mộng minh bạch là tam muội
Trong giấc mộng minh bạch, người nằm mộng biết mình đang mộng, sự biết rõ ràng đó gọi là tỉnh giác (rigpa). Người nằm mộng có thể chủ động sáng tạo nội dung giấc mộng. Người nằm mộng đi vào một cảnh giới có ánh sáng tự nhiên, Mật tông gọi giấc mộng minh bạch, tỉnh táo là mộng ảo tam muội.
Mộng ảo tam muội
Là một trong 6 pháp tam muội của Naropa, một guru mật tông nổi tiếng. Khi một người đạt được một mức độ thiền quán nào đó sẽ thực hiện được mộng ảo tam muội, sẽ đi vào vô số cảnh giới lạ lùng (strange worlds), sẽ có thể gặp những thiên nhân (ví dụ những dakini …) , những vị thày trong cảnh giới mộng, và có thể nhận được những giáo huấn cao siêu trong cảnh giới này .
Huyễn thân tam muội
Khi đạt được mộng ảo tam muội thuần thục ,nghĩa là cảm nhận thế giới mộng rõ ràng như thực , người mộng tiến lên một bước ,tập quán mình có thân thể trong mộng hiện-hữu rõ ràng như trong thế giới thực ,có đầy đủ mặt mũi chân tay , cảm thụ xúc giác rõ ràng .Sự hình thành một thân-thể (body) trong cảnh giới mộng lúc này gọi là huyễn thân tam muội (virtual body samadhi).
Cứu cánh giải thoát
Trong cuộc sống rất nhiều người bất ngờ rơi vào giấc mộng minh bạch ( mơ mà vẫn biết mình mơ, với những cảm giác rõ ràng ), nhưng rất ít người hiểu được bản chất của loại giấc mơ ấy, cũng không có khả năng chủ động tạo ra và tái hiện giấc mơ. Mười tám ngàn năm trước, đạo Bon ở vùng Tây Iran, và sau này Mật tông Tây tạng đã biết sử dụng giấc mộng làm phương tiện tu tập nhằm cứu cánh giải thoát. Khi thức( ngoài mộng ) ta có một thân thể cùng một trí óc tỉnh thức, rồi khi đi vào trong mộng ta cũng có một thân xác vật lí hành xử với một trí óc tỉnh thức. Cuối cùng sự so sánh giữa mộng và thực sẽ đưa đến cơ hội để nhận ra thế giới với toàn thế tính chân thực của nó

Thứ Sáu, 6 tháng 1, 2012

CUỘC SỐNG QUA ỐNG KÍNH : NHƯ MỘT ĐÓA HOA CUỘC ĐỜI

Thy Anh

The temple bell stops but I still hear the sound coming out of the flowers.  ~Basho
hoa lục bình - thyanhphoto - canon 350D f 5.6

Hoa sinh ra để làm đẹp cho đời.
Tất cả các bộ phận của một đóa hoa cùng phối hợp để thực hiện mục đích ấy và bộ phận nào cũng đều có vai trò quan trọng. Nhụy hoa thật sống động và thanh nhã để thu hút chim chóc, ong bướm đến thụ phấn rồi gieo rắc phấn hoa đi khắp nơi. Đài hoa chính là nơi những cách hoa mong manh hé nở và rồi chúng sẽ thu hút những yếu tố vần thiết khác để ra hạt, sinh sôi.
Khi biết phụng sự cho những mục đích lớn hơn "cái tôi" của bản thân, bạn sẽ giống như những cách hoa trên đóa hoa đang dâng tặng vẻ đẹp, sức sống riêng để góp phần tạo nên vẻ đẹp cho tổng thể. Vẻ đẹp tổng thể ấy chính là một con người biết nhìn xa hơn, một cộng đồng thống nhất cùng một mục đích. Bạn hãy thử nghĩ xem "cánh hoa của bạn” đang đóng góp thế nào cho "đóa hoa cuộc đời" kia. Ai hay điều gì đó đang là trung tâm? Bạn đang phục vụ cho giá trị cốt lõi nào trong cuộc sống?
Khi bạn là tâm của một đóa hoa, bạn sẽ mang những hạt giống tư tưởng, những phẩm chất tốt đẹp đến những người xung quanh đang hỗ trợ cho mình. Để đảm nhận được trọng trách ấy, bạn phải biết tự tin và có tầm nhìn. Ngoài ra, bạn cũng cần biết khiêm tốn để có thể truyền được sức mạnh cho những cánh hoa khác quanh bạn đang giúp bạn nuôi dưỡng tầm nhìn vượt qua được khả năng của bản thân.
Như những bộ phận của một đóa hoa, chúng ta có mặt trong cuộc sống là để cùng nhau sáng tạo và thể hiện tính sáng tạo. Dù là trung tâm hay chỉ là cánh hoa cũng đều rất quan trọng nếu bạn ý thức được rằng rồi đây, những hạt giống sẽ được gieo trên thế giới này. Đó cũng là cách để chúng ta tạo dựng tương lai.
Mỗi người chúng ta đều là những cánh hoa trong đóa hoa lớn của cuộc đời.
Cuộc đời của con người vốn ngắn ngủi và rất mong manh, nhưng vẫn có thể nẩy nở từ gốc của "cây đời", tích tụ năng lượng và có những phối hợp sáng tạo góp phần làm cho cây đời xanh tươi hơn.
(Inspiration thoughts for Happy, Healthy and Fulfilling day - Madisyn Taylor)
  xem thêm : Bốn Mùa
                       Mái ấm
                     Hãy biết ơn và cảm thông hơn với thế giới quanh ta
                     Spring, summer, fall, winter and spring
                     cô y tá trẻ và ông bác sĩ gìa 
                     Làm thế nào để không bị động tâm trước người đẹp

Thứ Năm, 5 tháng 1, 2012

Con chỉ cần sống hạnh phúc mỗi ngày!

Vui sống mỗi ngày @ blog: Có người hỏi Đức Đatlai Lama "Điều gì làm Ngài ngạc nhiên nhất ở nhân loại?" Đức Đatlai Lama trả lời: "Con người, bởi vì con người phung phí sức khỏe để tích tiền của, rồi lại bỏ tiền ra để tìm mua lại sức khỏe. Và vì quá lo nghĩ cho tương lai, con người quên mất hiện tại, đến nỗi không sống với hiện tại lẫn tương lai. Con người sống như thể sẽ không bao giờ chết … Nhưng rồi sẽ chết như chưa từng sống bao giờ!" Thật vậy, chúng ta chẳng cần gì hơn là được sống hạnh phúc mỗi ngày, phải không các bạn?

Father and Son painting by Dave Mckean


LỜI CHA KHUYÊN CON

Một người không tốt với con, con không nên quá bận tâm. Trong cuộc sống của con, không ai phải có nghĩa vụ đối tốt với con trừ cha mẹ. Còn với những người tốt với con, con nên trân trọng và biết ơn điều đó.
Nhưng con cũng cần phải có chút đề phòng bởi mỗi người khi làm bất cứ việc gì đều có mục đích riêng. Hãy nhớ, họ tốt với con không đồng nghĩa với việc họ phải quý mến con. 
Không có ai là không thể thay thế, không có vật gì thuộc hoàn toàn sở hữu của con. Vì thế, nếu sau này người con yêu thương không còn ở bên, hay họ không còn là nơi con có thể đặt niềm tin, con cũng đừng bi lụy.
Sinh mệnh con người thực sự ngắn ngủi, con đừng để mỗi ngày trôi đi vô ích. Người ta tham vọng sống lâu nhưng con chỉ cần sống hạnh phúc mỗi ngày. Hãy trân trong và yêu lấy cuộc sống hiện tại của con.
Trên đời này không có gì là nhất cả, tình yêu chỉ là cảm giác bất chợt đi qua cuộc đời con, nhưng nó sẽ theo thời gian và lòng người mà thay đổi. Nếu như người đó rời xa con, con hãy học cách chờ đợi. Hãy để thời gian rửa sạch vết thương, để tâm hồn con lắng lại rồi nỗi đau của con cũng sẽ dần biến mất. Con đừng mơ ước một tình yêu hoàn hảo, cũng đừng thổi phồng nỗi đau khi nó không còn. 
Có những người thành đạt mà không cần trải qua nhiều trường lớp, nhưng điều đó không có nghĩa con thôi nỗ lực học tập. Kiến thức con học được chính là vũ khí con cần có, hãy nhớ người ta không thể làm gì nếu họ chỉ có tay không.
Con không nhất thiết phải chăm sóc cha nửa cuộc đời con lại và cha cũng thế. Khi trưởng thành, con có thể tự mình bước đi, trách nhiệm của cha cũng đã kết thúc. Sau này dù con hạnh phúc hay buồn đau, con đều phải tự mình lựa chọn và có trách nhiệm với nó.
Con có thể bắt mình phải giữ chữ tín, nhưng không thể yêu cầu người khác làm thế với mình. Con có thể yêu cầu bản thân phải đối đãi tốt với người, nhưng con không thể kì vọng người ta sẽ làm ngược lại. Khi con tốt với họ, họ không có nghĩa vụ phải tốt lại với con. Hãy nhớ điều này nếu không con sẽ luôn gặp ưu phiền trong cuộc sống.
Cha đã mua vé số trong 26 năm thế nhưng chưa một lần trúng, điều đó nói lên rằng muốn giàu có phải dựa vào nỗ lực làm việc của bản thân, trên đời này không có bữa ăn nào là miễn phí cả. 
Chỉ những ai có duyên phận mới trở thành người thân của nhau, cho dù trong cuộc sống bận rộn con ít khi gặp mọi người, nhưng con hãy trân trọng từng khoảnh khắc khi còn bên họ, hãy dành cho họ thời gian để yêu thương con hơn, và hãy gọi điện cho mẹ con.

Quỳnh Phạm (theo Chinanews)

Thứ Tư, 4 tháng 1, 2012

TRÌNH BỆNH ÁN : MỘT TRƯỜNG HỢP ĐA NIỆU + TĂNG NATRI MÁU

BS Thy Anh

BỆNH ÁN
Cô X 24 tuổi, tiền căn khỏe mạnh, nhập viện vì tai nạn giao thông, tổn thương nhiều xương mặt và mất tri giác sau tai nạn trong một thời gian ngắn. Tại phòng cấp cứu, bệnh nhân được truyền tĩnh mạch glucose 5% pha trong dung dịch clorua natri 0.45% tốc độ 125ml/giờ.Sau 12 giờ nhập viện, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, nhưng khó nuốt, khó nói do các sang thương mặt và cũng cảm thấy rất khát. Nước tiểu theo dỏi # 500 - 600ml/ giờ. Xét nghiệm kết quả natri máu 156 mEq/L, áp lực thẩm thấu huyết tương 320 mOsm/kg. Áp lực thẩm thấu nước tiểu 65 mOsm/kg.

CÂU HỎI
1/ chẩn đoán nào phù hợp nhất?
2/ cơ chế điều chỉnh áp lực thẩm thấu máu khi tăng natri máu?
3/ các chẩn đoán phân biệt nào cần làm trước một bệnh nhân đa niệu?
4/ loại dịch truyền tĩnh mạch nào phù hợp cho bệnh nhân này?
5/ bệnh nhân cần được điều trị gì thêm?

GIẢI ĐÁP
1/ chẩn đoán nào phù hợp nhất?
chẩn đoán phù hợp nhất: đái tháo nhạt.
Bệnh đái tháo nhạt là một bệnh hiếm gập, có 2 loại: Đái tháo nhạt trung ương và đái tháo nhạt do thận.
a- Đái tháo nhạt trung ương là thể bệnh gập nhiều hơn, do tổn thương vùng hạ đồi vả thùy sau tuyến yên hoặc tổn thương vùng liên lạc giữa 2 cơ quan đó, nguyên nhân có thể do phẫu thuật, khối u, nhiễm trùng hoặc chấn thương sọ não như trong trường hợp này. Dù do nguyên nhân nào thì sang thương cũng làm gián đoạn sự sản sinh vasopressin (hormon kháng lợi niệu - ADH Antidiuretic Hormon). Khi thiếu vasopressin, ống xa và ống góp của thận sẽ không thể tái hấp thu nước từ dịch lọc trong lòng ống thận trỡ về máu. 
b- Đái tháo nhạt do thận, thường do các bệnh thận di truyền có ảnh hưỡng đến khả năng tái hấp thu của ống thận cho dù bệnh nhân vẫn có đủ hoặc tăng tiết vasopressin. Đái tháo nhạt do thận cũng có thể xảy ra do thuốc (lithium, amphotericin B) hoặc đi kèm với bệnh thận đa nang.
2/ cơ chế điều chỉnh áp lực thẩm thấu máu khi tăng natri máu?
Khi cơ thể mất nước nhiều hơn mất muối hoặc dư muối nhiều hơn dư nước sẽ bị tăng natri máu. Bình thường, tăng natri máu sẽ đi kèm với một tình trạng tăng áp lực thẩm thấu huyết tương. Thật vậy, natri máu liên hệ mật thiết với áp lực thẩm thấu huyết tương theo công thức sau: Áp lực thẩm thấu huyết tương = 2 Na + Glucose(mg/dl)/18 + BUN(mg/dl)/2.8 # 280 - 290 mOsm/kg. Theo công thức này, chỉ riêng Natri máu (bình thường # 135 - 145 mEq/l) đã quyết định đến 95% số đo của áp lực thẩm thấu.
Áp lực thẩm thấu huyết tương của bệnh nhân này tăng cao : 320 mOsm/kg. Khi áp lực thẩm thấu huyết tương tăng thêm 1-2%, cơ chế điều chỉnh của cơ thể sẽ vào cuộc và làm tuyến yên tăng tiết vasopressin, giúp ống thận tái hấp thu nhiều nước hơn vào máu, hệ quả lượng nước tiểu giảm, đồng thời bệnh nhân sẽ có cảm giác khát phải tìm nước uống, cuối cùng, bệnh nhân sẽ được bù đủ nước, giảm bớt natri máu và áp lực thẩm thấu huyết tương sẻ trở về bình thường. Bệnh nhân này lại bị tiểu nhiều (đa niệu) thay vì tiểu ít (thiễu niệu) chứng tỏ ống thận không cô đặc được nước tiểu. Bệnh nhân có tiền căn khỏe mạnh, không mắc các bệnh thận di truyền hay đang sử dụng thuốc, vẫn còn cảm giác khát, triệu chứng đa niệu xảy ra sau khi bị chấn thương đầu, nguyên nhân đái tháo nhạt do thiếu vasopressin là phù hợp.
3/ các chẩn đoán phân biệt nào cần làm trước một bệnh nhân đa niệu?
Đa niệu (khi lượng nước tiểu > 3lít/24g ) có thể do uống quá nhiều nước (uống nước nhiều là nguyên phát, đa niệu chỉ thứ phát) như trường hợp của bệnh cuồng uống (thường bị hạ natri máu), hoặc đa niệu do bị mất nước qua thận (đa niệu là nguyên phát, uống nước nhiều chỉ là thứ phát vì khát).Đa niệu nguyên phát có thể là (1) đái tháo nhạt hoặc (2) đa niệu vì các chất thẩm thấu.
Người ta đo áp lực thẩm thấu nước tiểu để phân biệt 2 trường hợp này.
Trong đái tháo nhạt, tình trạng đa niệu chỉ toàn là nước tự do, nước tiểu rất loãng, áp lực thẩm thấu nước tiểu sẽ < 150 mOsm/kg , hoàn toàn không phù hợp với tình trạng tăng áp lực thẩm thấu huyết tương.
Trường hợp đa niệu thẩm thấu, áp lực thẩm thấu nước tiểu > 300mOsm/kg do nồng độ cao các chất thẩm thấu hiện diện trong lòng ống thận, như glucose, natri, mannitol sẽ ngăn nước không được hấp thu trở lại vào máu, đây là các trường hợp đa niệu do thuốc lợi tiểu, đa niệu do đường huyết cao trong bệnh đái tháo đường, đa niệu sau khi điều trị giải tỏa nghẽn tắc hệ niệu (ví dụ sau phẫu thuật lấy sỏi niệu quản).
4/ loại dịch truyền tĩnh mạch nào phù hợp cho bệnh nhân này?
Bệnh nhân đái tháo nhạt mất chủ yếu là nước tự do (water diuresis-không có các chất thẩm thấu) nên dịch bù cho bệnh nhân tốt nhất cũng là nước tự do, nên dùng dung dịch dextrose 5% (glucose 5%) truyền tĩnh mạch đến khi bệnh nhân bắt đầu uống được. Nếu truyền dung dịch có natri, đẵng trương (0.9%) hoặc nhược trương (0.45%), tình trạng đa niệu sẽ nặng hơn vì natri có trong dịch truyền gây thêm cho bệnh nhân một tình trạng "lợi niệu thẩm thấu" (solute diuresis).
5/ bệnh nhân cần được điều trị gì thêm cho tình trạng đa niệu?
Bệnh nhân cần được cho vasopressin. Vì bệnh cảnh lâm sàng có thể thay đổi trong vài giờ đến vài ngày tiếp theo (do ADH có thể sẽ được phóng thích thêm vào máu từ mô tuyến yên hoại tử), ta nên sử dụng loại hormon có thới gian tác dụng ngắn, khoảng 4-6 giờ, tiêm dưới da hoặc tiêm bắp (aqueous vasopressin).

Thứ Ba, 3 tháng 1, 2012

Thứ Hai, 2 tháng 1, 2012

Mùa Đông Xám

Bs Nguyễn Văn Đích
Vui sống mỗi ngày @ blog:Xin gửi đến các bạn những ghi chép rất cảm động từ phòng khám cuả bác sĩ Nguyễn Văn Đích, một người thầy cuả tôi từ trước năm 1975, hiện đang sống tại Mỹ.
Bình minh một mùa đông xám - Jade Mellor
Phòng khám bệnh sáng thứ bảy bận rộn nhất là khi trời trở lạnh. Những người lớn tuổi phải chờ đến thứ bảy con cháu nghỉ mới đưa đi thăm bệnh được.
Ông Q. 83 tuổi ghi tên vào đầu tiên. Tôi hơi ngạc nhiên vì tôi mới gặp ông cách nay hai tuần; ông bị tiểu đường, cao áp huyết đang điều trị rất tốt, tất cả các tiêu chuẩn đều đạt. Ngoài ra ông còn có tiền liệt tuyến lớn, thăm khám qua trực tràng thấy một nhân cứng, PSA 13.5; tôi đã bàn với ông và gia đình nhưng cả ông và gia đình đều không muốn làm gì thêm vì tuổi của ông đã cao, “nếu có sảy ra sự gì thì cũng chấp nhận”..Tuy cao tuổi nhưng ông vẫn minh mẫn, người tầm thước, dáng đi vững chắc, nói rõ ràng, nhớ từng tên thuốc và hàm lượng. Ông có cá tính đặc biệt, rất đúng giờ, rất nghiêm chỉnh, xử sự đúng nguyên tắc. Những người con đưa ông đến đều phải ngồi chờ ở ngoài, khi tôi mời họ vào, trước mặt ông dù họ đã lớn tuổi đều phải đứng khoanh tay, không dám ngồi. Ông có bảy người con, năm ở Mỹ, hai ở Việt nam. Tôi hỏi cô con gái rằng ở nhà thì sao, cô nói :” Khi một đứa có lỗi, ông triệu tất cả các con lại để giảng cho nghe, sau đó người có lỗi phải xin lỗi bố mẹ trước mặt anh chị em và hứa không tái phạm”. Tôi được biết trước đây ông làm tham mưu trưởng một đơn vị. Tôi thầm nghĩ chắc là những người tham nhũng, lười biếng, quen chạy chọt và nịnh hót khó chịu với ông lắm. Tôi nói:”Nếu tất cả các bệnh nhân như ông thì việc chữa bệnh dễ dàng hơn biết bao nhiêu!”.
Ông lấy ra một tờ giấy kẻ ô khổ lớn giống như bản tường trình của một công ty trên đó ông ghi rõ ngày, giờ, số áp huyết tâm thu, tâm trương, mạch, giờ uống của từng thứ thuốc. Những con số cao hơn bình thường ông ghi bằng mực đỏ. Ông chỉ cho thấy rằng trong mấy ngày qua áp huyết bổng nhảy lên cao, áp huyết tâm thu có khi lên đến 170, nhịp tim cũng hơi tăng trong khi trong mấy tháng liền áp huyết ở mức bình thường, cao nhất là 135 và thuốc men không thay đổi. Tôi thấy ông lộ vẻ lo lắng, điều chưa từng thấy ở ông. Tôi nghĩ ngay đến yếu tố tâm lý. Vợ ông, bà Đ. đã chết vì ung thư gan. Năm ngoái ông đã đem tro của bà về Việt nam Vợ chồng sống với nhau sáu mươi năm có bảy mặt con, bây giờ một người đã chết, chỉ còn là một hũ tro. Tôi nghĩ rằng sau lễ Tạ Ơn, người ta đua nhau mua sắm, nhạc Giáng Sinh reo vang, các nhà trang hoàng đèn hoa, những người trẻ đi ăn đi chơi, sum họp gia đình, những người già như ông đứng ở ngoài lề, thấy số ngày của đời mình ngắn lại. Sự nhộn nhịp cuối năm làm cho họ nhớ lại những ngày còn trẻ, những ngày đó đã mất đi, không bao giờ lấy lại được cũng như những người thân đả mất không bao giờ gặp lại. Tôi hỏi ông một vài câu. Ông nhận rằng mấy ngày vừa qua không ngủ được và suy nghĩ nhiều. Tôi chia sẻ với ông một số điều tâm sự. Một tuần sau ông trở lại, áp huyết bình thường, giọng nói vẫn rõ ràng như ngày nào.

Ông P. 81 tuổi ngồi thu mình trên ghế, ông nói rất nhỏ: “Tôi ho, bị mất tiếng”. Tôi hiểu được ý nghĩa chữ “mất” của ông. Người khác sẽ nói ”Tôi bị khan tiếng” nhưng ông đã chọn chữ “mất” vì ông đã bị mất nhiều và lo ngại bị mất thêm nữa! Ông bị tai biến mạch não đã trên hai mươi năm, từ khi còn ở Việt nam, làm cho ông bị liệt nửa người bên trái. Theo tôi ông vẫn còn may mắn vì những người bị tai biến mạch não mà tôi gặp ở Việt nam thường bị tái phát và ít người sống được lâu. Ông là người hiểu biết và có chí khí. Tôi được biết vợ ông trong những năm khó khăn sau 1975 đã đứng bán bánh mì ở trước cửa bệnh viện Nguyễn văn Học mà tôi thường ra mua mỗi buổi sáng sau phiên trục đêm. Bà đã tần tảo nuôi tám người con. Ông gầy ốm, tay trái co quắp, chân trái cứng đơ. Mấy năm trước ông có con chó con, và thường dẫn chó đi để tập luyện, con chó đi nhanh hơn ông nên thỉnh thoảng lại làm ông ngã. Từ ngày con chó chết và ông cũng yếu hơn nên không còn đi được nhiều nữa. Ông có xe lăn nhưng vẫn muốn chống gậy để đi nhưng mỗi khi đứng dậy lại hay bị ngã. Bà vợ thường la: “Đã bảo là phải để hai chân thẳng rồi hãy đứng lên chứ cứ đang ngồi vắt chéo chân mà đứng dậy thì nhất định là phải ngã chứ còn gì nữa!”. Ông không nói gì nhưng quả thực chân trái của ông cứng đơ, lại hơi lệch vào trong, bắp thịt teo nhỏ vì liệt nên không điều khiển được chứ không phải vì ông không muốn đứng thẳng. Ông còn bị bệnh động mạch ngọai biên ở chân trái, tôi đã tham khảo hai bác sĩ giải phẫu mạch máu nhưng cả hai đều từ chối, không muốn can thiệp. Ông đi siêu vẹo như cái nhà sắp đổ, dù được cô con gái đỡ một bên. Ông biết đói nhưng không muốn ăn. Tôi hỏi “Ông buồn?”.Ông nói” “Tôi thấy sống chẳng đựoc ích gì, chỉ làm khổ vợ con!”. Tôi khuyên giải: “Ông đã làm việc nhiều rồi, bây giờ ông có quyền nghỉ để cho con cái làm việc trả lại. Cuộc đời tuy bảy, tám mươi năm nhưng cũng chẳng lâu gì, sự có mặt của ông vẫn cần để cho con cháu trông vào, noi gương mà cố gắng làm việc và học hành”. Ông yên lặng. Cô con gái vui vẻ nói: “Ba chịu khó ăn để lấy lại sức, con sẽ đi mua thuốc về cho Ba”. Không khí có vẻ đỡ buồn nản. Tôi hơi mừng vì tuy ông đã đến phòng mạch nhiều lần nhưng chưa bao giờ cô con gái út lại đưa ông đi khám và còn tỏ vẻ quan tâm. Cô trẻ và khỏe mạnh, bộ ngực no tròn. Cô vẫn đựơc coi là đứa con hư trong gia đình vì uống rượu, hít cocaine, bỏ việc làm, có khi lên cơn la hoảng, nghe tiếng nói, đập phá hoặc ngược lại nằm trong buồng suốt ngày. Hôm nay cô vui vẻ đưa bố đi khám bệnh như những người con khác. Cô nói:”Cái thuốc Bác cho con uống vào thấy khỏe và ngủ được”. Tôi khuyến khích: “Cô tiếp tục uống thuốc rồi săn sóc cho bố!”. Cô đỡ ông đi ra, vẫn dáng đi siêu vẹo, nghiêng bên này, ngả bên kia, rất khó khăn vất vả nhưng ông vẫn cố đi.
Tôi đứng nhìn theo, thầm nghĩ mùa Đông còn dài!
xem thêm: phải chăng y khoa lâm sàng đang chết dần? 
                     cô y tá trẻ và ông bác sĩ gìa 
                     Sống giản đơn hạnh phúc hơn 
                     WIT (HBO) - trí tuệ và cảm xúc

Chủ Nhật, 1 tháng 1, 2012

Một cách thưởng trà

Bài viết của Nhị Tường


Thời nay, người ta nói “Trẻ uống nước trà già tập thể dục”! Bỗng dưng tôi phát hiện mình thích uống trà ở cái tuổi khi … chưa già nhưng cũng không còn trẻ nữa.
Hôm nay, khi những cơn gió cuối thu se se lạnh, ngoài trời bất chợt có cơn mưa giao mùa, tôi đưa tay nâng chén trà nhỏ nhắn hít một hơi từ chén trà nóng tỏa ra và hớp từng ngụm trà. Chao ôi, cái ấm áp của hương trà và vị trà làm cho tôi cảm thấy như …cực lạc  là đây.
Ngày xưa tôi cũng thường cười các “tín đồ của đạo trà” khi thấy họ sắm những bình trà và chén trà nhỏ xíu như đồ chơi con nít. Những lúc ở cơ quan, khi cảm thấy căng thẳng và mệt mỏi, tôi thường đứng dậy và chế một bình trà. Mỗi lần làm công việc này giống như sự thay đổi không khí, như phút giải lao của học trò... Lúc đó, việc pha trà đã làm giảm đi phần nào sự mệt mỏi vì công việc, và uống một ngụm trà mắt nhìn xa xăm hoặc đậu lại trên khuôn mặt xinh xắn của một đồng nghiệp, hay ai đó, cũng tạo cho ta một cảm giác thư thái hơn. Một l‎y cối trà đá vẫn là người bạn đồng hành thủy chung trong những lần đi ăn cơm bụi. Uống trà như vậy thật là đơn giản nhưng hữu ích.
Cho đến một ngày, một vị sư từ xứ lạnh Bắc Âu ghé đến nhà chơi, mang theo một bộ bình trà mới “tuyển” từ ngoài chợ. Tôi tròn mắt ngạc nhiên khi thấy sự phức tạp của bộ bình này. Ngoài 6 cái chén nhỏ xíu bằng đất nó còn có một cái thố và 6 cái ly cao gấp đôi chén. Tôi ngỡ những chiếc ly này là để uống rượu, Sư cười giải thích: “cô gái bán hàng cũng nói vậy, nhưng thật ra cái ly này làm cho người thưởng thức trà tận hưởng được hương vị và còn có tác dụng chữa bệnh…”
Và sư đã khai thị cho tôi cách uống trà đúng đạo.
Trước tiên, cần tráng hết tất cả ấm, ly, chén qua một lượt nước sôi cho ấm. Nước sôi này chỉ sôi với bọt vừa bằng mắt cua là được, không nên để nước sôi đến mức ùng ục. Chế nước sôi vào khoảng ba phần tư  ấm trà , sau đó bỏ trà vào. Sau đó rót trà ra bình khác (bình chuyên trà, có thể tích tương đương với bình trà, nên có thể rót hết nước trà ra khỏi bình mà không sợ tràn) để chế vào các ly cao. Lấy chén úp trên chiếc ly cao này để giữ cho trà được nóng và hương trà chưa tản ra ngay. Sau đó thong thả đưa bàn tay (chỉ một bàn tay thôi , nếu dùng cả hai tay thì không còn khoan thai và ung dung nữa), dùng ngón trỏ và ngón giữa kẹp vào chiếc ly, ngón cái ép chặt trên đáy chén và  nhẹ nhàng lật ngược ly trà lại. Mới đầu ai cũng cảm thấy khó khăn, nhưng chỉ cần tập vài lần thì sẽ làm được và sẽ thấy rất thú vị. Khẽ rút ly lên, nước trà từ từ chảy vào chén. Không phải lo nước trà tràn ra ngoài vì thể tích chiếc ly và chén như nhau. Đưa ly lên ngang mũi, hít một hơi để tận hưởng hơi nóng của hương trà đọng trong chiếc ly. Hãy hít vào với tâm tĩnh lặng như một hành giả đang thiền. Chiếc ly vẫn còn đang nóng và độ nóng này kéo dài khoảng 5 phút, có thể dùng ly để mát-xa các huyệt trên trán, sau gáy hoặc hai bên cánh mũi; với phương thức này có thể trị được nhức đầu, cao huyết áp và viêm xoang… Tôi mắc bệnh viêm mũi, mỗi ngày đều phải uống 1 viên Cerote để khỏi bị sổ mũi, vậy mà cứ mỗi buổi sáng áp dụng cách uống trà kiểu này (hít hương trà nóng toả ra và dùng ly mát xa hai bên mũi), không cần uống thuốc đã không còn bị sổ mũi nữa.
Có người còn cầu kỳ hơn, đặt bình chuyên trà trong một cái thố bằng đất đựng nước nóng, trên một giá đỡ, bên dưới thắp một ngọn nến để giữ nước trà luôn được nóng. Lúc uống trà, trước tiên hãy nâng chén trà lên ngang mũi, để tận hưởng mùi hương trà ngan ngát. Tùy từng loại trà mà ta sẽ có được những hương vị khác nhau. Hít vào một hương trà, thở ra khoan khoái, sau đó ung dung nhấp từng ngụm trà để vị ngọt làm ấm môi, đầu lưỡi và ấm dần xuống bụng. Ý thơ hay ‎ý nhạc có thể sẽ bật ra vào lúc này. Mỗi sáng, cùng với người bạn đời bên bàn trà như vậy, chúng ta sẽ tận hưởng được sự sảng khoái trước khi bước vào một ngày mới .
Cuối cùng, cũng xin gởi đến bạn lời của vị sư: …“Hãy khoan thai, đừng vội vàng trong từng thao tác khi pha trà và uống trà. Hãy sống với nó, mới thật sự cảm nhận được toàn bộ giá trị mà nó mang đến cho cuộc sống”.
Vui sống mỗi ngày @ blog: Bài đăng đã được sự đồng ý cuả tác giả trang web “Thế giới cuả Nhị Tường”