Thứ Tư, 20 tháng 7, 2011

NGÀY KHÔNG VỘI VÃ


Trên sông Seine (Thyanh Photo)
" Nếu chỉ còn một ngày để sống
Chợt nhận ra cuộc đời quá đẹp
Phải chăng ta sống quá vội vàng
Nên ra đi chưa được bình an ... "

Mỗi năm một lần , tôi về thăm Mẹ và các em hiện đang sống ở Montréal , Canada. Năm nay cũng như thuờng lệ, tôi về thăm nhà 2 tuần cuối tháng 6. Nói sao cho hết niềm vui gặp lại gia đình. Montréal vào mùa hè thật nóng bức, có ngày lên đến hơn 100 độ F, nên cả nhà thường rủ nhau đi ra ngoài chơi cho mát mẻ.
Tôi còn nhớ sáng hôm đó, cả nhà định dẫn mấy đứa cháu ra công viên cho tụi nhỏ hưởng chút khí trời . Tôi thì đã thay quần áo từ lâu, cứ chờ mãi mà mọi người cứ " xàng qua xàng lại ", gần 9 giờ vẫn chưa xong, nhất là mấy đứa nhóc thì cứ lăng xăng chơi game, không ai chịu thay quần áo.
Thế là tôi bắt đầu nổi quạu " Nhà mình sao làm gì cũng như rùa bò vậy ? Có đi hay không thì bảo ... ?
Cô em tôi nhỏ nhẹ " Thì từ từ, vacation mà lị , chị sống ở Mỹ riết rồi quen thói " stress out " hà ... ".
Cậu em trai thì nói " Chị làm gì mà dữ vậy, chị có biết hôm nay là " ngày không vội vã " hôn ?
Tôi ngạc nhiên, tưởng tai mình nghe lầm, nên hỏi lại " Ngày gì ? Không vội vã là sao ? " .
Thế là Má tôi bật tivi lên. Trên màn ảnh, đài nào cũng đang nói về cái ngày đặc biệt này. Ồ, thì ra là từ vài năm nay, mỗi năm chính phủ Canada chọn ra một ngày, thường là vào mùa hè, một ngày cuối tuần, và năm nay rơi vào ngày 26 tháng 6, gọi là " một ngày không vội vã ".

Khoảng chừng vài tuần trước đó, là báo chí, các cơ quan truyền thông đều loan báo và nhắc nhở để mọi người chuẩn bị. " Ngày không vội vã " bắt đầu từ 8 giờ sáng cho đến 9 giờ tối. Mọi người được khuyên là " Bạn hãy ngủ cho thẳng giấc, thức dậy khi nào mình muốn. Hãy nhâm nhi tách cà phê , và ngồi ngắm khu vườn của bạn, nghe tiếng chim hót líu lo . Hãy đi ra ngoài nếu bạn thích, vào ăn trưa ở một restaurant nào mà bỗng dưng bạn muốn. Còn nếu không, bạn có thể mời bè bạn đến nhà làm BBQ. Bạn cũng có thể chạy xe đạp một vòng thành phố, hay nằm dài trên bãi cỏ của một công viên gần nhà, vân vân và .. vân vân " .
Tóm lại, chính phủ khuyến khích người dân : " Hãy enjoy từng phút giây hạnh phúc, bình an của ... một ngày không vội vã. Hãy biết sống và tận hưởng Hạnh phúc ở quanh ta ", như lời của một người phóng viên trên đài tivi đang nói.
Rồi còn có các màn phỏng vấn vài người dân , hỏi xem họ dự định sẽ làm gì trong cái ngày đặc biệt này trong năm, thì đa số câu trả lời đều là " spend time với gia đình, người thân ".
Có một cảnh trên màn hình làm tôi nhớ mãi. Hình ảnh một cụ già tóc bạc phơ, lụm cụm trả lời phỏng vấn với nụ cười móm mém " Tôi luôn mong đợi và yêu nhất cái ngày này trong năm, vì đó là ngày duy nhất mà tất cả con cháu tôi không ... bận rộn, chúng nó tề tựu đông đủ để họp mặt với tôi. Cám ơn chính phủ, cám ơn ân nhân nào đã " đặt ra " cái ngày ý nghĩa này ... " .

Thế là bỗng dưng tôi đổi ý . Tôi bảo gia đình " Hôm nay là ngày đặc biệt, vậy thôi mình làm chương trình gì special đi nhe .. " .
Thế là cả nhà nhao nhao hưởng ứng, người thì bảo " khỏi nấu cơm, đi ăn tiệm cho khỏe ", kẻ thì nói " nhà hàng đông lắm, đi xuống downtown chơi ".
Em trai tôi thì muốn đi xe đạp ( ở Montréal có rất nhiều bãi cho mướn xe đạp, bạn chỉ cần " quẹt " cái credit card vô là có thể lấy xe đạp đi ngay ) .
Mấy cháu nhỏ lại muốn đi tàu BateauMouche. Rồi lại có ý kiến đi câu cá, hay đi xe ngựa một vòng thành phố. Và thế là giơ tay biểu quyết. Cuối cùng thì đa số thắng thiểu số : đi xuống Vieux-port ( khu phố cổ ) chơi và sẽ đi tàu BateauMouche. Thế là chúng tôi lên đường , thảnh thơi, không vội vã ...
Đường xuống phố đông nghẹt, và kẹt xe, thế mà không một xe nào bóp kèn. Thiên hạ ngồi trong xe, an nhiên chờ đợi, còn mở cửa kiếng xuống nhìn nhau cười, và vẫy tay " No hurry ! Be happy ! ". Tôi thật sự " thấm " được thế nào là ý nghĩa của 3 chữ " không vội vã ! ".
Đến chừng xếp hàng mua vé đi tàu, thì lại là một hàng thật dài, trong cái nắng gắt của mùa hè. Vậy mà ai ai cũng cười, cũng nói, cũng bắt tay, với cả những người ... không quen biết. Dường như con người ở đây, ngày hôm nay, không ai bị stress cả. Cả một thế giới hoà bình, thanh thản quanh tôi ...
Lúc bước xuống tàu, David, thằng cháu nhỏ 5 tuổi hối hả muốn chạy đến dành chỗ, thì bị Christina - cô cháu 4 tuổi , " chỉnh " ngay : " David ! Bữa nay là " No hurry day " mà, sao David cứ hurry hoài vậy ? ", làm cả nhà cùng cười. Tôi cũng bật cười theo vì sự nhận thức dễ thương của cô bé này .
Trưa đến, đói bụng, chúng tôi ghé vô một nhà hàng Tàu. Lại đông nghẹt khách, nhưng ai ai cũng vui vẻ xếp hàng đợi đến lượt mình. Đang đứng chờ thì người bên cạnh tôi, một phụ nữ Quebécois bắt chuyện hỏi tôi đã làm gì ngày hôm nay. Tôi kể lại một ngày vui chơi với gia đình cùng các cháu. Bà cười , chỉ hai người con " Chồng tôi mất lâu rồi, năm nào vào ngày này, tôi cũng để tụi nó quyết định muốn đi đâu, làm gì... Cuộc sống mà, có gì mà phải vội vã ...". Rồi bà tiếp " Như trưa nay nè, bỗng dưng con gái tôi thèm ăn món lẩu Tàu, thế là chúng tôi vô đây, xếp hàng, nghe nói nhà hàng này món nào cũng ngon lắm .. " . Tôi gật đầu đồng ý và cảm thấy vui vui trong lòng......
Ăn no xong, thì đến chiều. Không ai muốn về nhà, thế là kéo nhau ra park chơi. Nhìn quanh, thiên hạ đông như kiến , tự dưng tôi thấy lòng mình vui chi lạ. Trải tấm chiếu trên bãi cỏ, tôi nằm xoải người, vươn vai một cái thật đã . Dường như hơn 10 năm sống trên đất Mỹ, tôi chưa hề có được cái " đã " nào như thế này . Cứ để mặc tụi nhỏ tha hồ chơi xích đu, cầu tuột, chạy chơi, la hét ... tôi nằm đeo cặp mắt kính mát, tận hưởng từng làn gió thoảng qua một cách khoái chí, do ... nothing , lim dim ... ngẫm nghĩ sự đời. Kể cũng lạ, nhờ có cái ngày này, mà tôi mới nhận ra là hình như trong đời , tôi chưa hề bao giờ có được một ngày không ...vội vã ...

... Sinh ra và lớn lên ở Saigòn, trong một gia đình nghèo, nên tôi biết rất rõ là chỉ có ráng học thì mới có thể giúp tôi thoát khỏi cái kiếp nghèo muôn thuở đó. Ngay từ nhỏ tôi đã rất hiếu học. Từ lớp tiểu học, đến phổ thông, rồi đại học, cả đời tôi chỉ biết có sách vở, và suốt ngày chỉ cắm đầu cắm cổ mà học. Tuổi thơ tôi chưa hề có một ngày không vội vã. Hôm nào cô giáo bệnh , được nghỉ và về sớm , trong khi các bạn bè cùng trang lứa lăng xăng tìm chỗ đi chơi, hay la cà các hàng quán , thì tôi lại vui mừng vì .. có thêm giờ để học bài. Tôi hối hả đạp xe về nhà, rửa mặt vội vàng và ngồi vào ngay bàn học. Bài thi nào cũng vậy, được 9 điểm là tôi buồn, vì phải điểm 10 cơ thì tôi mới chịu. Mọi người luôn bảo là tôi thích sự tuyệt đối, và như vậy thì đời tôi sẽ khổ...
Vào đại học, 5 năm, tôi lại chưa hề có được một ngày không vội vã. Lúc nào tôi cũng bận rộn, với bài vở và với những cuộc thi . Tôi luôn tham lam, mong muốn mình phải đạt điểm 10 trong mọi bài thi. Tôi sẵn sàng thức khuya , dậy sớm, miễn sao đạt được điểm tối đa là tôi vui. Có lần nhỏ bạn thân bảo tôi một câu chí lý " Học mà không chơi giết mòn tuổi trẻ, Chơi mà không học giết cả tuơng lai .. ". Tôi nói ngay " thì bởi vậy, tao học nè , chỉ có cái học mới giúp mình thoát ra khỏi nghèo khó ", nhỏ bạn cười " Tao thì chọn ... cả hai, vừa học vừa chơi, miễn sao không thi lại là " đủ xài " rồi, rồi mai này mày sẽ hối tiếc khi tuổi trẻ trôi qua uổng phí ... ". Tôi chỉ cười, nhưng bây giờ mới nhận ra là nó có lý ...
Ra trường ở Canada, đi làm, tôi lại lao vào công việc, làm thật nhiều, để mong kiếm thật nhiều tiền trong thời gian ngắn nhất. Tôi tình nguyện là 7 ngày 1 tuần, mỗi ngày 13 tiếng. Ròng rã 3 năm thì tôi đuối sức, nên đành giảm bớt chỉ làm 5 ngày. Mười năm trời, tôi dành dụm đựơc một số tiền, và nỗi ao ước, làm giàu, thật nhanh , đẩy tôi vào thị trường chứng khoán. Tôi say mê chơi stock, nên ngày nào tôi cũng luôn bận rộn với Wallstreet, với giá cả và những con số lên xuống của từng công ty. Trúng stock, chỉ qua một đêm, tôi bỗng nhiên thành triệu phú. Ấy thế mà tôi vẫn chưa có được một ngày không bận rộn. Ngay hôm đó, đầu tôi lại tính toán cách đầu tư nào để nhân đôi, nhân ba số tiền tôi đang có. Thế là lại mạo hiểm, lại chơi những ván bài to hơn . Ông bà ta đã có câu " Có gan làm giàu kia mà ". Tôi đã có gan, và tôi đã giàu, thì bây giờ nếu muốn giàu hơn, tôi cần phải có gan hơn ...
Thị trường chúng khoán sụp đổ, tôi trở tay không kịp, thế là mất trắng . Tôi không nản " không sao, còn sức khoẻ, còn quyết tâm , ta có thể làm lại từ đầu, thì sẽ có tất cả " . " Có chí thì nên " , nên tôi quyết định qua Mỹ, vì Hoa kỳ là đất nước của cơ hội. Tôi lại lao vào công việc, cần cù, ký cóp ... để dành tiền.
Vào những năm sau 2000, ngành dược và computer đang lên cơn sốt thiếu người. Thế là thiên hạ ùn ùn đổ sang Mỹ, vì làm việc nhiều tiền hơn. Tôi lại đi làm full time, 5 ngày một tuần , và luôn sẵn sàng làm overtime bất cứ khi nào công ty cần. Tôi đi làm từ sáng đến tối, ăn thì " cơm chỉ " , food to go, không xài gì cả, cắc ca cắt củm để dành từng đồng xu, hy vọng sẽ có cơ hội đổi đời ... Và rồi thì cơ hội đến thật, khi cơn sốt bất động sản bùng nổ. Giá nhà cửa tăng vùn vụt , từng ngày. Hễ ai chậm tay là ... sorry, ráng mà chịu khó ngồi nhìn " căn nhà mơ ước " vuột khỏi tầm tay, bạn nhé. Và tôi lại bị cuốn xoáy vào cơn lốc này, như hàng triệu người ở xứ Mỹ .
Mỗi tuần chỉ có được hai ngày nghỉ làm, tôi rời nhà từ 8 giờ sáng đến 9 giờ tối , lái xe khắp mọi ngõ ngách, để tìm xem có căn nhà nào " For sale by owner " không, hay có căn nào trông lụp xụp mà mình có thể tân trang chút đỉnh lại rồi " flip ", kiếm vài chục ngàn bỏ túi . Có những bữa tôi không có cả thời giờ để ăn cơm, mua vội vàng chút food to go bỏ bụng . " Thảy " 1 căn nhà, wow , ngon ăn quá, tôi làm căn thứ nhì, rồi thứ ba. Lòng tham con người là không đáy kia mà . Thì đùng một cái, cái " bong bóng " nhà đất nổ tung . Bao nhiêu kẻ mất nhà, tay trắng, và có tôi trong số đó . Từ một triệu phú ( lần thứ hai ) , tôi trở thành người mang nợ ngập đầu. Và thế là tôi phải đi làm bù đầu bù cổ để ráng cầm cự mấy căn nhà. Đến chừng thật sự đuối, thì tôi đành phải buông - trong cay đắng, vì không còn sự lựa chọn nào khác. Tôi shortsale mấy căn nhà, trước khi để nhà bank kéo . Rồi giờ thì tôi phải tiếp tục đi cày , cả đời , để mà trả nợ. Một bài học .. suốt đời không thể nào quên. Cho đáng kiếp mày, một kẻ tham lam ...

Hôm nay nằm dài trên bải cõ, hít thở bầu không khí trong lành của một ngày nắng ấm, chẳng có việc gì phải làm, thế mà tôi thấy lòng mình , tâm mình sao mà thảnh thơi chi lạ. Giờ phút này, tôi không giàu, nhưng sao tôi lại có được sự bình an, điều mà đã hai lần là triệu phú, tôi hoàn toàn chưa bao giờ có được. Thật sự tôi phải cám ơn chính phủ Canada, hay cám ơn người ân nhân " trí tuệ " nào đó, đã nghĩ ra cái ngày đặc biệt này trong năm, để giúp người dân biết trân quý sự thanh thản mà cuộc sống ban cho chúng ta. ...

Bỗng dưng tôi chợt nhớ mới cách đây vài tuần , tôi tình cờ gặp lại cô bạn cũ hồi trung học, khi vô tiệm food to go ở Cali mua đồ ăn . Hai đứa chỉ kịp chào hỏi vài câu, thì cô bạn vội vã về đón con, còn tôi thì lật đật đi ra xe sợ trễ giờ làm. Cô bạn than " Sao cuộc sống tụi mình lúc nào cũng tất bật quá há, chỉ khi nào hết thở thì mới hết ... bận rộn ... ".
Tôi chỉ cười " Xứ Mỹ mà lị ... " .
Cô bạn tự dưng hỏi xin địa chỉ email của tôi, rồi bảo rằng " sẽ email gửi cho bồ một bài ý nghĩa lắm ", rồi cô cười nói thêm " nhưng đọc thì hay, mà làm có được hay không lại là chuyện khác . .. ".
Tối đó check mail, tôi nhận được ngay , với vài dòng nhắn nhủ " Bồ ráng cố gắng thực hành theo lời khuyên trong bài này nhé, còn mình thì ... đời vẫn lăng xăng .. ".
Tôi bật cười , và click vô đọc bài viết ngắn của cô bạn :

BẬN RỘN làm cho ta không có bình an và hạnh phúc
BẬN RỘN làm cho sự hành xả của ta vụng dại
BẬN RỘN làm cho cái hiểu biết của ta khô cằn
BẬN RỘN làn cho sự sống của ta ngắn lại
BẬN RỘN khiến ta không thấy được cái đẹp của người ta thương yêu
BẬN RỘN khiến ta đi trên đường như ma rượt ...
Đời sống bận rộn là đời sống ... bất hạnh nhất trên đời ... !

Thế đấy, nhưng con người ai ai cũng luôn tìm đủ mọi lý do để mà ... BẬN RỘN.

Và rồi một ngày kia, thử hỏi có ai mang theo được cái " BẬN RỘN " về bên kia thế giới ?

Hãy biết dừng lại

Hãy biết ngơi nghỉ

Hãy tập thanh thản

và buông xả, thảnh thơi ...

thì khi cái ngày ấy đến , chúng ta mới có thể ra đi với cái tâm ... KHÔNG ... BẬN RỘN .... !!!

Đúng vậy, dường như chúng ta , ai ai cũng luôn tự tìm cho mình một " lý do " để mà bận rộn , mà chưa hề bao giờ biết cách " nếm " được hương vị cuộc sống của mỗi ngày. Tôi chợt nhớ đến cô Kim Anh , cô cũng đã bảo tôi câu này khi bác sĩ cho biết là cô chỉ còn vài tháng để sống, và cô đã nói với tôi " Mỗi người đều có số phần, cô cũng mừng là cô còn " vài tháng ", thì ít nhất cô cũng sẽ có được vài tháng sống trong bình an, không vội vã.. ".

Chiều xuống, trời bắt đầu ngã tối. Thiên hạ lần lượt rời công viên. Cả nhà tôi cũng lục đục thu xếp đồ lại.
Bé Tina có vẻ nuối tiếc, bé hỏi bà chị tôi " Mommy, ngày mai có còn là " No hurry day " hôn ? " .
Chị tôi cười " Hết rồi con, mỗi năm ở Canada có một ngày hà .. ".
Tina phụng phịu " Na muốn every day đều là " No hurry day " cơ... ".
Chị tôi nói ngay " Dễ thôi con , nếu mỗi ngày mà con biết enjoy, thư thả, con đừng làm việc gì gấp gáp hết, thì mỗi ngày sẽ là " No hurry day " rồi.. .".
Tôi đứng đó, nuốt từng lời bà chị nói, và cảm thấy " ganh tỵ " với đứa cháu của mình, vì chỉ mới 4 tuổi, mà cháu đã được học một bài học quý giá nhất trên đời, còn tôi , gần nửa đời người mới được học bài học đó ...

Lên xe, cậu em trai mở nhạc, vặn thật lớn bài hát mà tôi rất thích :

... " Nếu chỉ còn một ngày để sống
Chợt nhận ra cuộc đời quá đẹp
Phải chăng ta sống quá vội vàng
Nên ra đi chưa được bình an ... "

Đúng thật , cả một đời tôi luôn sống quá vội vàng , thì làm sao có thể ra đi bình an ? Một lần nữa, xin cám ơn cái ngày đặc biệt này, đã giúp tôi có một cái nhìn mới , khác hơn về cuộc sống ...

Tự dưng tôi nhớ đến hai cô bạn thân.
Cô bạn đạo Chúa thì chủ nhật nào cũng đi nhà thờ, hễ rảnh là đọc cuốn Thánh kinh nhỏ lúc nào cũng kè kè trong bóp. Cô hay nói với tôi " Chúng ta nên làm theo lời dạy của Ngài, thì lúc ra đi, mình sẽ được lên Thiên đàng với Chúa .. ".

Nhỏ bạn đạo Phật thì hễ rảnh là đến Chùa, niệm Phật, nó nói tôi " Ở lành, giữ ngũ giới, làm từ thiện, thì chắc chắn sẽ được về với Phật .. ".
Còn giờ phút này, tôi hiểu ra một điều " Nếu như chúng ta biết tự làm cho mỗi ngày của mình thành " MỘT NGÀY KHÔNG VỘI VÃ " , thì chúng ta sẽ có được 365 ngày một năm đang sống ở Thiên đàng, hay Niết bàn ... rồi đó ...

Chúc mỗi người trong cuộc đời, luôn có được những ngày ... không vội vã . . .
Hoang Thanh
(Sưu tầm cuả BS Bích Huyên)

Thứ Ba, 19 tháng 7, 2011

CÁC NGHỆ SĨ ĐƯỜNG PHỐ / COPENHAGEN

Thy Anh

(Ảnh chụp bằng máy Canon 350D - ống kính 28-105 - chế độ ưu tiên khẩu độ)
          Đến Đan Mạch, một đất nước Bắc Âu nhỏ bé nổi tiếng thanh bình và tự do tình dục(!), chắc chắn các bạn nên tham quan các khu phố đi bộ trước khi đi tìm nàng tiên cá của Hans Christian Andersen.
          Tôi có dịp ghé thăm Copenhagen vào một ngày mùa hè va lang thang trên các con phố dành riêng cho người đi bộ, trong bầu không khí trong lành, mát lạnh của gió biển Bắc. Hành trang của tôi chỉ một máy ảnh, một đôi giày thật tốt và một áo khoác nhẹ, thế là đủ. Tôi đi từ 8 giờ sáng, mỏi chân thì ngồi nghỉ ở vỉa hè hoặc uống cà phê bên bờ sông . . . và chỉ chuẩn bị về khách sạn  khi đã gần 8 giờ tối, trời Đan Mạch vẫn còn rất sáng.
tôi chỉ gập một người là họa sĩ vẽ tranh sơn phun
          Điều thú vị nhất đối với du khách ở những con phố đi bộ là các nghệ sĩ đường phố. Các nghệ sĩ đường phố ở Copenhagen phần lớn là các nhạc sĩ  hoặc các vũ công, tôi chỉ gập một người là họa sĩ vẽ tranh sơn phun. Không hề có những ảo thuật gia hay diễn viên xiếc thú như những nơi khác. Các nhạc sĩ có thể chơi solo hoặc theo nhóm song tấu, tam tấu, đứng trình diễn trên vỉa hè hoặc trên quảng trường và luôn giữ một khoảng cách nhật định với nhau để khán giả có thể thưởng thức được trọn vẹn âm nhạc của mỗi nhóm. Họ đứng đó, chơi nhạc say sưa, hết bài này đến bài khác, trườc mặt đặt một chiếc nón hoặc thùng đựng nhạc cụ để nhận tiền. Họ cũng bày bán một số đĩa CD cá nhân. Nhóm nào trình diễn cũng rất chuyên nghiệp. Mỗi nhóm chọn một thể loại riêng, nhưng thường là nhạc jazz hoặc nhạc pop.


Một chàng trai đa tài, tay và chân sữ dụng bộ gõ còn miệng thì sử dụng một chiếc kèn hơi khổng lồ . . . âm nhạc của chàng nghe huyền bí như nhạc lễ hội chùa chiền Tây Tạng. Thỉnh thoảng chàng ngừng chơi làm một ngụm nước táo. Trẻ con rất khoái anh chàng này. Phải chăn đây là một đệ tử của Phật giáo nguyên thủy Tây Tạng?


Tôi đã say sưa ngồi bên bến cảng cả một buổi chiều, cùng với bao nhiêu khán giả khác, để thưởng thức tài nghệ của ban nhạc jazz này. Hai chàng trai chơi đàn và thổi kèn rất ngẫu hứng, đặc biệt ca sĩ lão tướng da ngăm đen có giọng ca cực trầm và khàn rè của Louis Armstrong, một cây cổ thụ của làng nhạc jazz Mỹ đã qua đời năm 1971. Họ đang trình diễn bài What a wonderful world của Louis Armstrong.


Ban nhạc da đỏ Bắc Mỹ này chiếm hẳn một khoảng rộng trên quảng trường. Họ chơi các bản nhạc dân tộc cuả họ nhưng tôi biết được một bài, El Condor Pasa, bài hát mà tôi đã rất thích nghe từ những năm 70, trong một đĩa hát của Simon và Garfunkel.

Nhóm tam tấu nhạc cổ điển gập được trong những ngày tôi lang thang ở Copenhagen. Họ đang chơi Tổ khúc Bốn Mùa của Antonio Vivaldi, giai điệu vui vẻ rộn ràng của Mùa Xuân. Nhiều người mua đĩa CD của họ. Rời Đan Mạch, tôi cũng tiếc rẻ đã không mua CD của ban nhạc này để làm kỷ niệm chuyến đi, vì lúc đó, tôi nghĩ mình đã có đĩa hát này ở nhà rồi. Các bạn có biết 2 chiếc đàn dây này tên gọi là gì không?

Nhóm song tấu violin chơi nhạc Mozart

Ông cụ với chiếc đàn phong cầm ngồi cô đơn bên đường, ông chơi nhạc nhưng không để nón hay hộp đựng tiền trước mặt. Ông chơi không phải vì tiền. 



Ban nhạc Nam Mỹ + Châu Phi (Brazil?) này đến quảng trường bằng 2 chiếc xe hơi. Họ gây náo loạn cả quảng trường. Nhiều khám giả không nhịn được củng tham gia nhẩy múa điên cuồng.

Tay đàn guitar Nam Mỹ này đang gẩy những ngón đàn flamenco điêu luyện
Ban tam tấu nhạc jazz gồm toàn các lão tướng chuyên trình diễn những bản classic jazz vui nhộn cuả những năm 50

Ông lão bụi đời ngủ quên dưới chân người mẫu . . . đi đâu rồi cũng vẫn gập những mảnh đời bất hạnh.

Một ban nhạc pop, chơi nhạc cuả những năm 70, hát bằng tiếng Anh

Một ban nhạc pop khác, chơi nhạc Beatles

Thứ Bảy, 16 tháng 7, 2011

Các bác sĩ của chúng ta toàn là những người vô trách nhiệm ?

Bác sĩ Thy Anh
Gần đây, nhiều bài viết về các sai sót của bác sĩ trên báo chí đả gây nên một làn sóng dư luận không tốt đối với nghề y. Các đọc giả phản ứng rất gay gắt, nhiều người còn cho rằng "nền y khoa" của chúng ta đã sụp đổ thảm hại, trên internet, nhiều trang web còn dùng những từ không hay (như: thằng bác sĩ này, con y tá kia hoặc những câu chửi kém văn hóa) dành cho bác sĩ.  Hầu như chẳng có ý kiến nào bênh vực cho các bác sỉ, có lẽ vì sai sót quá mức nghiêm trọng và quá hiển nhiên không thể chối cãi.
Nhưng nếu chỉ căn cứ vào vài mẩu tin mà vội kết luận cả một "nền y khoa" tồi tệ thì cũng hơi quá.
Có thật là các bác sĩ của chúng ta chỉ toàn là những người vô trách nhiệm như thế không? Có thật là trình độ chuyên môn của các bác sĩ chúng ta thảm hại đến thế không? Người ta không còn tin tưởng vào lương tâm và đạo đức của các bác sĩ  chúng ta nữa hay sao?
Đáng tiếc là các tiêu đề bài báo đó thường đóng đinh các bác sĩ với những cụm từ rất nặng làm mất đi khả năng phán xét khách quan của các đọc giả. Hệ quả, chúng ta không xem bài báo một cách logic nữa mà sẽ cảm thấy thất vọng ngay lập tức vì tiêu đề được phóng viên cố ý đưa ra để tác động mạnh nhất vào cảm xúc của đọc giả khiến họ chống lại nghề y. Tiêu đề thì ghê gớm nhưng nội dung các bài báo lại chỉ đưa ra những sự kiện và vài câu trả lời không thỏa đáng của những kẻ liên quan, thiếu hẳn phần phân tích khách quan của các chuyên gia. Đáng lẽ các phóng viên nên xin ý kiến tham khảo từ các chuyên gia uy tín của các hiệp hội y học trước khi viết tin vì những người này mới chính là những người am hiểu vấn đề nhất, trừ khi chính  phóng viên viết bài cũng là một bác sĩ giỏi, mà điều này thì thật là hiếm. Điều này sẽ mang lại nhiều ý nghĩa bổ ích hơn cho bài báo, thay vì chỉ cố ý tung ra những thứ giật gân để câu đọc giả. Nhưng phần lớn các bác sĩ chân chính lại không thích làm việc với các phóng viên cho lắm (dể hiểu thôi, vì họ biết không phải phóng viên nào cũng hành nghề một cách trung thực, mà phải kiếm sống với những câu chuyện thuộc loại "breaking story" để câu đọc giả cho báo). Hơn nữa, các bác sĩ chân chính còn phải bận rộn chăm lo cho bệnh nhân của mình nên không rảnh để trả lời phỏng vấn. Kết cục, các phóng viên sữ dụng biện pháp phỏng vấn qua điện thoại với một số bác sĩ nào đó, chủ yếu là những bác sĩ thích được phát biểu trước các phương tiện truyền thông như là những chuyên gia (để được nổi tiếng). Sau đó các phóng viên sẽ xử lý các thong tin thu thập được, thêm mắm thêm muối cho phù hợp với mục tiêu của mình.
Khi góp ý phê bình, ta cần tự hỏi xem những gì ta nói và đang tác động đế dư luận có ích lợi hay không. Dù với một hảo ý tốt đẹp thế nào đi nữa, nhưng nếu những nhận định của ta chỉ làm tổn thương đến người khác mà chẳng mang lại sự tốt lành nào cho họ thì cách phát biểu quá gay gắt như vậy cũng chẳng đem đến thành công. Phải tránh chỉ trích hay nhục mạ người khác bằng bất cứ cách nào, hoặc với ý đồ hung ác hoặc dưới cái nhìn tiêu cực. Nếu không thì ta chỉ gây khổ đau cho người khác mà thối.
Các bạn thử nghĩ xem, ai trong chúng ta cũng đang có một vài bác sĩ mà mình tin cậy. Các bạn có cho rằng các bác sĩ đó có thể làm những việc xấu xa giống như báo chí đã đưa tin không? Nếu không, các bạn thử nghĩ xem họ có đáng bị vơ đũa cả nắm hay không?
Các bạn có biết hiện có bao nhiêu bác sĩ, trẻ cũng như già, đang làm việc cần mẫn trong các bệnh viện với đồng lương cực kỳ khiêm tốn không? Họ đang phải làm việc trong điều kiện quá tải, làm thêm giờ, phải làm tăng ca tăng kíp do hệ thống quản lý chung của ngành y tế còn nhiều yếu kém, bất cập, hậu quả sẽ không thể tránh được các sai sót đáng buồn.
Nếu bác sĩ gây ra tai nạn do quá yếu kém chuyên môn, do tắc trách hoặc vô đạo đức, các bạn có thể phẫn nộ, tốt thôi, nhưng các bạn cũng nên nghĩ xâu xa thêm nữa đi, hệ thống nào đã đào tạo ra họ và có thể sẵn sàng sử dụng những người như vậy?
Nếu bác sĩ  gây ra những sai sót do bất cẩn trong một điều kiện làm việc bị quá tải, một đêm trực phải phẫu thuật hàng chục ca hoặc phải cấp cứu nhận bệnh liên tiếp 24/24 . . . các bạn nên hướng mũi dùi phê phán vào hệ thống quản lý của bệnh viện, hệ thống quản lý của ngành.
Thông kê nghiên cứu về các sai phạm trong nghề nghiệp của nhân viên y tế tại Mỹ và nhiều nước trên thế giới đã cho thấy, muốn giải quyết rốt ráo vấn đề, không thể dừng lại ở việc đóng đinh một nhân viên y tế nào đó mà phải tìm được các lỗ hổng trong hệ thống quản lý. Tại Mỹ, một nước có nền y học phát triển nhất thế giới, mỗi năm có khoảng 44000 – 98000 bệnh nhân chết trong bệnh viện vì các sai lầm có thể tránh được và theo US department of health and human services 2003, 32500 bệnh nhân chết do các sai sót của ngành y tế. Vậy chúng ta có thể kết luận nền y học Mỹ là cực kỳ tệ hại không? (xem them . . . )
Đừng để một vài mẩu tin đã bị "biên tập một các có chủ đích" trên báo chí hoặc trên internet làm bạn mất tin tưởng vào cả một "nền y tế". Vẫn còn rất nhiều bác sĩ chân chính ở quanh ta, có thể đó chính là bác sĩ mà gia đình bạn đang tin tưỡng từ bấy lâu nay đấy. (XEM THEM ...)

Thứ Sáu, 15 tháng 7, 2011

thơ tếu Qúy Bùi - TUYỆT TÌNH THƠ


Tình Tôi tới Thuỷ thật trắng trong
Từ thủa tâm tư tự thắt tròng
Thập thò trộm thấy  trong thấp thoáng
Thân thể Tôi thì thật teo tong
 

Tám thằng tặc tử theo tán Thủy
Thằng thì trắng trợn tặng tiền tiêu
Thằng thì thờ thẫn  tương tư thật
Thằng tán tiếng to tựa thủy triều

Thằng thì thơ thẩn tựa tâm thần
Than trời thảm thiết tội tấm thân
Tóc tai ,thân thể trông tơi tả
Tám tháng thầm thương tới từ trần

Thằng thích thầm thì , thỏ thẻ thôi
Tàng trữ trong tâm tánh tiết tồi
Toan tính tù ti, từ từ tới
Thủy tát tứ tung, tình tự trôi

Thằng thì tính tóan thuật tỏ tình
Thế thời tuần tự tính thật tinh
Tướng tá toàn thân trông tươm tất
Tiếng tăm tươi tốt thuận tính tình

Thằng thì tưởng tượng Tí Thủy to
Thịt thà tròn trịa thoảng thơm tho
Tơ tưởng tiểu thơ thoai thoải tắm
Thất thần trông trộm tướng thập thò

Thằng thì thành tích thấy thua tài
Tỷ thí thua to trước toán trai
Thất thế thoát thân thành thủy thủ
Tuần tiểu tìm tòi tới thiên thai

Tiểu thơ tâm tánh thích tắm truồng
Tinh túy trên trời trăng trắng tuôn
Toàn thân tròn trĩnh trông trắng toát
Tám thằng tủm tỉm thưởng thức tuồng

Tiểu thơ thấy thế tự than thân
Tiếng tăm tan tác tính thoát trần
Thủ tiết tấm thân tròn trinh trắng
Tự tử thiêu thân tới thánh thần

Tức tối tám tên ti tiện trơ
Táng tận tâm tư toán trai tơ
Tiểu thơ thoát thai thành tiên thánh
Tôi thì thê thảm tới thẫn thờ

Qúy Bùi


Thứ Năm, 14 tháng 7, 2011

Thư gửi sinh viên Y Khoa 15 : SINH VIÊN Y KHOA NÊN VIẾT BLOG ?

Thy Anh

Ngày . . . tháng . . . năm . . .
Là sinh viên y khoa, chắc chắn các em phải có một thời khóa biểu học tập dầy đặc.
Viết blog có ảnh hưởng xấu đến lịch học tập của các em không? Phải chăng Blog chỉ đơn giản là một trò giải trí hay còn có thể mang lại một ích lợi nào khác nữa cho các em ?
Mỗi tuần viết blog một lần sẽ chẳng ảnh hưởng gì đến công việc học tập đâu, mà trái lại, nếu biết chọn mục tiêu để viết, blog sẽ mang lại cho các em rất nhiều bổ ích.
 Sau đây là vài lý do các em sinh viên y khoa nên viết blog.
          # Viết blog để tạo dựng một cộng đồng.
Viết blog về vấn đề em đang được học là phương tiện hay nhất để phát triển cộng đồng học tập ra ngoài phạm vi trường học của em. Khi viết về các chủ đề y khoa em quan tâm, em sẽ học hỏi được nhiều vấn đề mới mẻ, em sẽ phát hiện ra những vấn đề còn vướng mắc, các sinh viên khác có thể xem và cho ý kiến về các vấn đề đó. Rồi đến lượt em cũng giao lưu trở lại, và cứ như thế, cuộc đàm thoại trên mạng sẽ tiếp tục. Em có thể nới rộng phạm vi của cộng đồng ra khắp thế giới, chắc chắn em sẽ thu thập được nhiều ý kiến rất hay và cuối cùng thì ai cũng được hưởng lợi.
          # Viết blog để soi rọi kinh nghiệm bản thân.
Một hình thức học tập cũng rất hay là phương pháp tự soi rọi bản thân. Khi biết tự kiểm điểm bản thận, em sẽ đánh giá được quá trình học tập của mình, đâu là thành công, đâu là thất bại, để có chương trình hành động tiếp theo. Tự soi rọi bản thân là một công cụ rất chuyên nghiệp đã được các đơn vị quân đội, các phi hành đoàn, các nhóm vận động viên sử dụng để đưa ra kế hoạch hành động hiệu quả hơn cho tương lai. Viết các bài tự bạch như các trang nhật ký để mổ xẻ công việc học tập hàng ngày của em sẽ giúp em vượt qua mọi thử thách sắp đến.
          # Viết blog để đưa ra những lời khuyên
Đừng ngại đưa ra những lời khuyên vì nghĩ rằng em mới chỉ là một sinh viên y khoa. Đối với một nhóm đọc giả nào đó, các bài viết của em vẫn có thể hữu ích và sinh động như một quyển guidebook. Các bạn trẻ đang muốn vào trường y, các bạn tân sinh viên hoạc các sinh viên y khoa đang học sẽ tìm thấy vô số những điều bồ ích từ các suy nghĩ, từ các ý kiến và các suy tư trăn trở trong các bài viết của em. Chắc chắn các bài viết như vậy sẽ giúp  cho một số  người biết định hướng học tập tốt hơn.
          # Kết luận
Nếu viết blog với một mục tiêu rõ ràng, tử tế, không phải viết . . . lan man chỉ để "buôn chuyện" hay "cãi lộn" . . . thì các em sinh viên y khoa  rất nên tạo một blog cho riêng mình, ngay bây giờ !
Nào, các em hãy sắp xếp lịch học tập để chuẩn bị viết blog đi nhé!
        Chào các em.

Thứ Ba, 12 tháng 7, 2011

Thư gửi sinh viên Y Khoa 14 : chuyện buồn muôn thuở giữa bệnh nhân và bác sĩ . . .

Thy Anh
Em biết mẩu tin trên báo tuổi trẻ này chưa?
Nếu chưa, em đọc rồi cho thầy biết ý kiến, nhé.
Con tôi chết do bác sĩ thiếu trách nhiệm?
Thứ Bảy, 09/07/2011, 07:51 (GMT+7)
TT - Ngày 19-6, con tôi tên Nguyễn Minh Quang (8 tuổi) bị sốt. Vợ tôi đưa con đến khám tại phòng khám đa khoa nhi Nancy (TP.HCM) thì bác sĩ N. chẩn đoán cháu bị viêm amiđan, cho đơn thuốc về nhà uống và hẹn ngày 20-6 tái khám.  Đến ngày tái khám (20-6), bác sĩ N. chẩn đoán con tôi bị sốt ngày 3, hai amiđan to, đỏ... rồi kê toa thuốc và hẹn tái khám từ 16g-19g ngày 22-6.
Đến ngày 22-6, dù đã uống thuốc của phòng khám nói trên nhưng con tôi vẫn sốt cao nên khoảng 14g vợ tôi đưa cháu đến Bệnh viện Tai - mũi - họng TP.HCM kiểm tra. Tại đây, bác sĩ Th. chẩn đoán con tôi bị viêm họng, tim bẩm sinh rồi kê toa thuốc cho cháu về nhà uống. Gia đình tôi đã tin tưởng vào chẩn đoán của bác sĩ nên đưa con về nhà. Thế nhưng đến 17g30 cùng ngày con tôi bị ngất xỉu, vợ tôi đưa con vào Bệnh viện Nhi Đồng 1 nhưng trên đường đi cháu đã ngưng thở, ngưng tim. Tại phòng cấp cứu của Bệnh viện Nhi Đồng 1, các bác sĩ đã sốc điện và tim cháu đập trở lại nhưng vẫn không thở được. Cuối cùng cháu đã qua đời vì bị sốt xuất huyết ở giai đoạn cuối.
Vợ chồng tôi rất bức xúc trước cách khám bệnh thiếu trách nhiệm của các bác sĩ liên quan nói trên.
(Một bạn đọc)
Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Anh (giám đốc phòng khám đa khoa nhi Nancy) trả lời:
- Bác sĩ N. trong lần khám đầu tiên đã khám kỹ toàn thân cho bệnh nhi. Lần thứ 2, khi bệnh nhi tái khám bác sĩ N. đã khám và cho bệnh nhi làm xét nghiệm, nhưng kết quả xét nghiệm chỉ thể hiện bệnh nhi bị nhiễm trùng chứ chưa thể hiện mắc bệnh Sốt xuất huyết.
Bác sĩ N. khám thấy amiđan của bệnh nhi to, đỏ nên đã chẩn đoán: viêm amiđan. Thời gian vàng để chẩn đoán bệnh Sốt xuất huyết thường vào ngày thứ 3, thứ 4 của bệnh, nhưng khoảng thời gian này bệnh nhi lại không đến đúng chuyên khoa để được chẩn đoán đúng, mà gia đình tự đưa bệnh nhi đến Bệnh viện Tai - mũi - họng khám.
Th.S-BS Võ Quang Phúc (phó giám đốc Bệnh viện Tai - mũi - họng TP.HCM) trả lời: Trong ngành y có những bệnh lý diễn tiến nhanh và bất ngờ không lường trước được. Trường hợp của cháu Nguyễn Minh Quang, theo tường trình của bác sĩ Th., có viêm họng, viêm amiđan và tim bẩm sinh kèm theo. Bác sĩ Th. có đề nghị cho bệnh nhi xét nghiệm máu nhưng người nhà cho biết đã có xét nghiệm trước đó và đưa ra kết quả bình thường nên bác sĩ lại càng nghĩ nhiều đến bệnh viêm họng hơn là Sốt xuất huyết. Vì vậy bác sĩ đã cho toa thuốc về nhà và dặn mẹ cháu khi có gì bất thường thì đưa đến bệnh viện ngay. Trong tình hình dịch bệnh hiện nay, ban giám đốc bệnh viện đã nhắc nhở các bác sĩ ngoài việc cho bệnh nhân làm các xét nghiệm cần thiết, nếu thấy sốt kéo dài còn phải hướng dẫn phụ huynh nhận biết về các triệu chứng của bệnh Sốt xuất huyếtvà lưu ý các dấu hiệu, diễn tiến của bệnh để gia đình tự theo dõi, đến bệnh viện kịp thời và việc thử máu nhiều lần là cần thiết trong trường hợp nghi ngờ Sốt xuất huyết. (THÙY DƯƠNG ghi)
Sao, em thấy thế nào? Ai đúng ai sai?
Riêng thầy, thầy có một số ý kiến như sau, có thể em sẽ thấy có ích sau này, khi em đi làm ở một bệnh viện nào đó.
Đây là câu chuyện buồn muôn thuở giữa bệnh nhân và bác sĩ. Lúc nào bệnh viện củng đổ lỗi sai sót cho người bệnh còn mình thì vô can.
BỆNH NHÂN CÓ LỖI VÌ KHÔNG TÁI KHÁM ĐÚNG HẸN ?
Không đúng hẳn!
Đồng ý là bệnh sốt xuất huyết trong 2 ngày đầu thường chỉ có triệu chứng sốt và lúc này nếu có 2 amiđan to (nhưng thường phải sưng đỏ, đau và ho)  kèm bạch cầu máu tăng cao thì chẩn đoán viêm amiđan cũng được. Nhưng đang mùa sốt xuất huyết và bệnh tay chân miệng, sao không rà soát để chẩn loại trừ 2 bệnh này nhỉ? Chờ đến cái gọi là “thời gian vàng” như giám đốc phòng khám nhi Nancy để có thể chẩn đóan thì có thể đã quá muộn . . .
Nếu bệnh nhân sốt cao lừ đừ không ăn uống được, mà chẩn đoán lại chưa rõ ràng, ta nên cho bệnh nhân nằm viện, nếu thân nhân không đồng ý, nên hẹn tái khám mỗi ngày kèm xét nghiệm công thức máu máu mỗi ngày xem Hct có tăng dần và tiểu cầu có giảm dần hay không (với điều kiện có nghĩ đến bệnh sốt xuất huyết).
Có thể bác sĩ phòng khám nhi thấy công thức máu bình thường (nhiễm siêu vi mà!) hoặc bạch cầu tăng nhưng tiểu cầu còn bình thường  nên chưa nghĩ là sốt xuất huyết. Nhưng đối với các loại bệnh nặng diễn tiến phức tạp và hay xuất hiện theo mùa dịch thì khi chưa loại trừ được bệnh, ta còn phải theo dõi bệnh đó. Nên nhớ, một bệnh nhân sốt xuất huyết vẫn có quyền mắc thêm các bệnh khác như: viêm hô hấp trên, sốt rét, thương hàn . . v.v .. đúng không em?
Theo thầy, bác sĩ khoa nhi nên dặn dò kỹ hơn khi cho toa về, ví dụ như sau: "Hiện thời cháu có 2 amiđan to nên có thể bị sốt do viêm amiđan, nhưng đang mùa dịch sốt xuất huyết và bệnh tay chân miệng, người nhà cần theo dõi xem cháu có xuất hiện thêm các triệu chứng như chẩy máu chân răng, chẩy máu cam, có ban đỏ ở tay chân hay miệng không . . . vì hiện thời chưa hoàn toàn loại trừ được 2 bệnh nguy hiểm này. Do đó, cháu rất cần được tái khám đúng hẹn, mỗi ngày. Khi có các triệu chứng như sốt cao không giảm, lừ đừ nhiều hơn, ói hay co giật . . . cần vào cấp cứu ngay. . . "
Nếu được bác sĩ dặn dò từ trước với những "câu thòng" khôn ngoan  như vậy, có lẽ người nhà sẽ không nghĩ con mình chỉ đơn giản bị viêm amiđan đâu, để rồi tự ý bỏ đến khám cho “đúng chuyên khoa” hơn, chuyên khoa tai mũi họng, nơi mà các bác sĩ lại càng có nhiều khả năng bỏ sót những bệnh . . . "không thuộc chuyên khoa" của mình.
BỆNH NHÂN CÓ LỖI VÌ NGƯỜI NHÀ ĐƯA RA KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM MÁU . . . BÌNH THƯỜNG ?
Không!
Câu trả lời của lãnh đạo cuyên khoa tai mũi họng thật  đúng là . . . chuyên khoa (vì không còn nhớ gì về các bệnh lý ngoài chuyên khoa của mình!)
Có lẽ trong phòng khám tai mũi họng này chẳng ai nghĩ bệnh nhân bị sốt xuất huyết mặc dù lúc này, chắc chắn các triệu chứng đã rất rõ ràng, có thể đã có chấm xuất huyết, tay chân lạnh toát do tiền shock . . .  vì rất nhanh sau đó (từ 14g đến 17g30) cháu trở nặng rồi tử vong.
Không thể không có triệu chứng báo hiệu theo giải thích cuả bác sĩ lãnh đạo “có những bệnh lý diễn tiến nhanh và bất ngờ không lường trước được “. Bác sĩ chuyên khoa ở đây đã NHÌN nhưng KHÔNG THẤY vì không nhớ đến bệnh sốt xuất huyết để làm chẩn đóan phân biệt. Mà nếu có nhớ thì cũng chẳng biết có xữ trí đúng được không vì chỉ thấy một xét nghiệm do người nhà đưa ra có kết quả bình thường là họ đã hài lòng không cần làm xét nghiệm lại . Lúc này chắc chắn Hct phải tăng cao và tiểu cầu phải giảm rất nặng rồi.
Dù sao thì ban giám đốc bệnh viện cũng đã rút kinh nghiệm dù có hơi muộn màng . . . nhưng có còn hơn không.
BỆNH NHÂN RẤT CẦN MỘT LỜI XIN LỖI DÙ CÓ MUỘN MÀNG . . .
Trên thế giới, càng ngày càng có nhiều khuynh hướng muốn công khai các lỗi lầm trong việc chăm sóc các bệnh nhân và điều này được xem như một phần của chiến dịch bảo đảm an toàn trong điều trị của nhiều quốc gia. Nhiều thăm dò gần đây cũng cho thấy hành động xin lỗi bệnh nhân của các nhân viên y tế hoặc của bệnh viện chính là phần cốt lõi để đem lại một kết quả tích cực khi công khai các lỗi lầm.
Xin lỗi là hành động cần có của một người khi đã gây tổn thương cho người khác. Hành động này bao gồm việc chấp nhận lỗi lầm là có xẩy ra, chịu trách nhiệm trước lỗi lầm và biểu lộ thái độ thành thật hối tiếc vì những gì đã xảy ra. Một hành động xin lỗi đầy đủ phải kèm theo lời hứa sẽ tìm cách không phạm sai lầm trong tương lai và việc bồi thường thỏa đáng cho người bị hại.
Hành động xin lỗi là một nét đẹp trong ứng xử không chỉ riêng cho ngành y tế mà của một xã hội có văn hóa nói chung. (xem them . . .)
 Mong em sau này không bao giờ gập phải những tình huống đáng buồn như vậy.
               Chào em
xem thêm : bệnh nhân chính là những người thầy tốt 
                     bác sĩ toàn là những người vô trách nhiệm
                     Mùa đông xám
                     Lời nói bác sĩ và tương lai người bệnh

Chủ Nhật, 10 tháng 7, 2011

BỆNH TIỂU ĐƯỜNG Ở PHỤ NỮ: HỎI & ĐÁP

Thy Anh
HỎI : Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường có dễ bị nhiễm nấm?
ĐÁP : nếu lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt sẽ là môi trường lý tưởng cho các loại vi nấm phát triển trong cơ thể, ví dụ: ở âm đạo, đường tiểu, da, niêm mạc . . .

HỎI : Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường sẽ bị biến chứng gì khi dùng thuốc ngừa thai ?
ĐÁP : Thuốc ngừa thai có thể làm tăng lượng đường trong máu. Khi dùng kéo dài hơn 1 hoặc 2 năm lại càng làm tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng. Nếu bạn bị tăng huyết áp và dùng thuốc ngừa thai, bạn sẽ dễ bị các biến chứng về mắt và thận hơn.
HỎI : Mãn kinh ảnh hưởng gì đến bệnh tiểu đường?
ĐÁP : Mất thăng bằng nội tiết tố trong giai đoạn mãn kinh sẽ làm lượng đường huyết khó kiểm soát hơn. Các phụ nữ tiểu đường có thể bị mãn kinh sớm hơn nên sẽ dễ mắc các bệnh tim mạch hơn.
HỎI :  Có loại thuốc tiểu đường nào có nhiều tác dụng phụ riêng với phụ nữ?
ĐÁP :  Có. thuốc uống nhóm thiazolidinedione (TZD) gây hiện tượng phóng noãn trở lại  ở phụ nữ không phóng noãn tiền mãn kinh, làm bệnh nhân có thể thụ thai. Các thuốc ngừa thai sẽ bị giảm tác dụng khi dùng chung với TZD.
HỎI : Mức đường huyết cũa phũ nữ khi có thai là bao nhiêu?
ĐÁP : đường huyết đói (máu toàn phần) 60-90mg/dl, 69-104mg/dl (huyết tương). Trước các bữa ăn 60-105mg/dl (máu toàn phần) 69-121mg/dl (huyết tương). Một giờ sau ăn 100-120mg/dl (máu toàn phân) 115-138mg/dl (huyết tương)
HỎI :  Phụ nữ tiểu đường có thể cho con bú?
ĐÁP : Có, trừ khi bạn có những vấn đề đặc biệt mà bác sĩ của bạn không cho phép. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ.
HỎI : Tôi bị bệnh tiểu đường trước khi có thai, bây giờ tôi đã có thai, cần kiểm soát đường huyết thường xuyên như thế nào?
ĐÁP : Nếu đã bị tiểu đường (týp 1 hoặc týp 2) trước khi có thai, nếu có điều kiện, nên đo đường huyết mao mạch (máu ở đầu ngón tay) trước mổi bữa ăn, 1-2 giờ sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ. Thỉnh thoảng đo vào 2-3 giờ sáng.
HỎI : Tôi được chẩn đoán tiểu đường trong thai kỳ (gestational diabetes), vậy cần kiểm tra đường huyết khoảng bao lâu ngay sau khi sanh?
ĐÁP : Khoảng 6-8 tuần sau khi sanh. Khoảng 90% phụ nữ tiểu đường trong thai kỳ sẽ có lượng đường huyết trở về bình thường ngay sau khi sanh. Tuy nhiên, bạn vẫn có nguy cơ trở thành tiểu đường týp 2 (nguy cơ đến 60%) trong vòng 10 đến 20 năm sau.
HỎI :  Điều trị hormone thay thế sẽ có những nguy cơ gì?
ĐÁP : Nguy cơ mắc bệnh ung thư vú và ung thư tử cung khi dùng estrogen. Tuy nhiên, nếu được dùng estrogen kết hợp với progesterone theo  liều lượng thích hợp, các nguy cơ này sẽ giảm đi.
HỎI : Điều trị hormone thay thế sẽ có ích lợi gì?
ĐÁP :  Gỉam được nguy cơ loãng xương, viêm âm đạo và hiện tượng bốc hỏa.
HỎI : Nên ăn chất béo như thế nào và lượng mỡ máu cho phép là bao nhiêu?
ĐÁP : Nên kiêng các chất béo có nguồn gốc động vật như mỡ, da, nội tạng. không nên chiên xào bằng dầu cọ, nên sử dụng dầu đậu phọng, dầu mè, dầu ô liu. Lượng mỡ xấu LDL Cholestrol dưới 100mg/dl, trigliceride dưới 150mg/dl, lượng mỡ tốt HDL Cholesterol cao hơn 55 mg/dl.
HỎI : Có những rắc rối nào về tình dục có thể liên quan đến bệnh tiểu đường?
ĐÁP : Có thể bị giảm ham muốn tình dục (libido), đau âm đạo hoặc cảm giác khó chịu khi quan hệ tình dục và âm đạo giảm tiết chất bôi trơn.
HỎI : Con cái có thể thừa hưỡng bệnh tiểu đường từ mẹ không?
ĐÁP : Điều này tùy vào các yếu tố nguy cơ như:
          Nếu gia đình không ai khác bị tiểu đường, 11% khả năng con bị tiểu đường týp 2 đến tuổi 70 và 1% tiểu đường týp 1 đến tuổi 50.
          Nếu có 1 cha hoạc mẹ bị tiểu đường týp 1, khả năng 6% con sẽ tiểu đường týp 1 (nếu là cha), 4% tiểu đường týp 1 (nếu là me, sanh con trước tuổi 25) và 1% khả năng tiểu đường týp 1 (nếu là me, sanh con sau tuổi 25)
          các khả năng trên tăng gấp đôi nếu cha mẹ bị tiểu đường týp 1 trước 11 tuổi.
          Nếu có 1 cha hoặc mẹ bị tiểu đường týp 2 (chẩn đoán trước 50 tuổi) con sẽ có khả năng 14% tiểu đường týp 2. Nếu cà 2 cha mẹ bị tiểu đường týp 2, khả năng con bị tiểu đường týp 2 sẽ là 45%.
HỎI : Hemoglobin A1c phải là bao nhiêu khi có thai?
ĐÁP : Đây là test dự đoán đường huyết trung bình trong 2 đến 3 tháng. Người không bị tiểu đường thường có trị số này thấp hơn 6% và thường dưới 5% khi có thai. Phụ nữ tiểu đường khi có thai cần có HbA1c đạt mức "gần bình thường" trước và trong khi có thai.