TRÌNH BỆNH ÁN: MỘT TRƯỜNG HỢP ĐÁI THÁO ĐƯỜNG + TĂNG MEN GAN

Bác sĩ Dragonfly

Bệnh án: BN nam 69 tuổi tiền căn đái tháo đường  8 năm, đang điều trị với Insulin 1 năm.

4 năm nay BS điều trị ĐTĐ phát hiện AST, ALT tăng cao đã khám và điều trị  BS chuyên khoa gan nhưng không tìm ra nguyên nhân gây tăng men gan, BN được điều trị với nhiều loại thuốc không rõ nhưng ALT, AST không giảm. Không tiền căn uống rượu bia. 2 con trai khỏe mạnh chưa phát hiện bệnh gì.

ALT 200 - 400UI/ml, AST  100- 300UI/ml trong vòng 4 tháng nay, các xét nghiệm trước đây BN không còn giữ .

Đường huyết đói dao động 7.5-8.5mmol/l; HbA1c: 8-8.5 % ( trong vòng 2 tháng nay : 5/2011)

Các xét nghiệm gần đây như sau :

9/5/2011 :

BC : 6400, Neu 58.5%, L 29.5%, M 7%, E 3.8%

Hb 15g/dl, MCV 92fL, MCH 32.7pg

TC 149.000

TPTNT : bình thường

ĐH đói : 8.23mmol/Ml, HbA1c 8.1, Glycated Hb 10.1

AST 226.5 U/L, ALT 360.2U/L, GGT 138.5 U/L

HBsAg (-), Anti HBs (+), anti HCV (-)

AFP, PSA, CEA trong giới hạn bình thường

Triglycerit và Cholesterol trong giới hạn bình thường

SA bụng : gan thấm mỡ, sỏi 2 thận

Chưa nội soi TQ DD TT

BN đến khám tại BV của tôi vào 14/5, với các triệu chứng lâm sàng như sau :

Cơ năng : thỉnh thoảng mệt, ăn khó tiêu

Thực thể :     

M : 80l/p               HA  : 13/7                       T: 37

BMI : 26

Dấu hiệu bệnh lý gan mạn ( phù, vàng da, sao mạch, lòng bàn tay son, nữ hóa tuyến vú…) (-)

Dấu tăng áp TMC (lách to, báng bụng, THBH ) (-)

Các cơ quan khác chưa phát hiện bất thường

Gan , lách không to

1.     Các vấn đề trên BN này?

(1) Viêm gan mạn CRNN

(2) ĐTĐ type 2

2.     BN nên làm thêm XN nào để chẩn đoán nguyên nhân viêm gan mạn?

Trên BN ĐTĐ, AST và ALT tăng có thể do ĐTĐ, tức viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH), viêm gan do thuốc điều trị ĐTĐ (thuốc hạ đường huyết , nhóm TZD ) và các NN như người không bị ĐTĐ ( Virus B,C; độc tố, tự miễn…).

Nhắc lại : NASH có nhiều nguyên nhân , nhưng thường gặp trên BN ĐTĐ type 2, béo phì và rối loạn mỡ máu.

Với kết quả SA ( gan nhiễm mỡ ), có vẻ như BN bị NASH ( vừa bị ĐTĐ vừa dư cân ) tuy nhiên trong NASH, ALT và AST không tăng cao và kéo dài liên tục như vậy ( thường dưới 200U/l và giảm khi ĐH ổn định ). Không nghĩ viêm gan do thuốc do BN đã được chuyển sang chích Insulin, nhưng men gan vẫn không giảm. Do vậy chúng tôi đi tìm các nguyên nhân khác.

Các nguyên nhân gây viêm gan hoại tử gồm

Virus : B,C à đã có XN HBsAg và anti HCV đều (-)

Độc tố, rượu (-)

Tự miễn : XN ANA (-)

Chuyển hóa : chưa làm XNà chúng tôi cho BN thử Fe, Ferritin ( tầm soát ứ sắt); ceruloplasmin máu và CU nước tiểu trong 24 giờ ( tầm soát bệnh ứ đồng Wilson)

Kết quả : Ferritin > 2000 ng/ml ( 11-300ng/ml), sắt :285 microgam/dl ( 50-168 microgam/dl), Cu nước tiều và ceruloplasmin máu bình thường.

à BN bị quá tải sắt

3.     Để phân biệt quá tải sắt nguyên phát (Hemochromatosis) và thứ phát ( có thể do hiện tượng đề kháng Insulin hay NASH hay Thalassemia hay bệnh gan khác như viêm gan virus C…) cần làm thêm XN gì?

Cần tính TS (transferrin saturation: độ bão hòa transferrin) để phân biệt 2 vấn đề này.

XN Transferin huyết thanh hay TIBC à TS = Fe huyết thanh / (Transferin hay TIBC) x 100

Kết quả :

TIBC : 233,5 microgam/dl, Fe ( cùng thời điểm ) : 228 microgam/dl à TS = 97.6 % ( bình thường < 45%) àcó thể  ứ sắt nguyên phát ( Hemocromatosis)

4.     Tiêu chuẩn chẩn đoán của Hemocromatosis? 

XN gen (genetic testing )à sinh thiết (tùy kết quả XN về gen, định lượng sắt trong gan ) 

( hình 1 ), tuy nhiên cả 2 XN này VN chúng ta chưa làm được.

5.     Điều trị như thế nào đối với BN này?

Thải sắt bằng thuốc hay trích huyết định kỳ để giảm ferritin < 500 microgam/dl. BN từ chối trích huyếtà thử điều trị thuốc uống deferiprone, 75mg/kg chia 2 lần 1 ngày . 1 tháng sau kết quả như sau :

Sắt : 158 microgam/dl , Ferrin > 2000 ng/ml, AST : 81U/l,  ALT : 49.7 U/l, Glucose : 6,62 mmol/l .

Nhận xét và hướng xử trí tiếp theo  :

§   ALT, AST giảm đáng kể (BN không sử dụng thuốc nào khác ngoài sylimarin, deferiprone và Insulin ), từ 4 năm nay BN khai AST, ALT chưa bao giờ thấp như vậy. Glucose tạm ổn,  thấp nhất so các chỉ số trước đây ( vẫn sử dụng liều Insulin như cũ ). Ferritin không rõ có giảm không vì vẫn > 2000 ng/ml.

§   BN đang tiếp tục điều trị như trên và thuyết phục BN trích huyết nếu ferritin không giảm nhiều. Tầm soát bệnh Hemocromatosis cho 2 con trai ( 1 con đang ở nước ngoài, 1 đang sống ở VN).

§   Thuyết phục BN sinh thiết gan để đánh giá tình trạng xơ hóa, viêm và gan nhiễm mỡ.

§   Về chẩn đoán : BN có thể bị Hemocromatosis  gây ĐTĐ ( có thể type 1 hay 2 )

à Nếu sau này ferritin duy trì < 500 microgam/dl, AST, ALT trở về giới hạn bình thường, BN có chức năng gan tốt ( INR, Albumin , Bilirubin bình thường ) có thể xem xét sử dụng thuốc hạ đường huyết uống thay vì chích Insulin.

6.     Bài học từ ca lâm sàng?

-         Trên BN ĐTĐ có men gan bất thường nên cố gắng tìm tất cả các NN khác trước khi nghi do ĐTĐ hay do thuốc điều trị ĐTĐ.

-         ĐTĐ có đề kháng Insulin và hay NASH à có thể có quá tải sắt thứ phát, tuy nhiên cần loại trừ nguyên phát (Hemochromatosis).

-         Hemochromatosis thường gây ĐTĐ, viêm gan mạn có thể dẫn đấn xơ gan, ung thư gan và bệnh tim. Điều trị thải sắt sẽ giúp ổn định ĐH, giảm men gan cải thiện bệnh lý tim.

-         ĐTĐ thường là biểu hiện đầu tiên của bệnh Hemocromatosis

-         Nên tầm soát Hemocromatosis trên những BN ĐTĐ có bất thường men gan, hay quá tải sắt (Fe, ferritin huyết thanh tăng) hay có viêm khớp đi kèm.

Hình 1 : Các bước chẩn đoán Hemochomatosis

PHỐ CỔ HỘI AN

Thy Anh

đứng trên cầu Cẩm Nam, bạn có thể ngắm toàn cảnh Hội An

          Tôi có một ồng cậu làm bác sĩ  bên Canada, cứ mỗi lần về Việt Nam lại ghé thăm Hội An vì "chưa thấy nơi nào dễ thương như vậy". Rất nhiều du khách phương Tây sang Viện Nam, cũng muốn quay trỡ lại Hội An. Riêng tôi, tôi đã đến phố cổ Hội An ba lần và nếu có dịp, chắc chắn tôi sẽ ghé thăn Hội An nhiều lần nữa.

Chùa Cầu

          Nhà văn Sơn Nam củng rất thích Hội An, trong một dịp ghé thăm đất Quảng Nam, ông viết: . . . Hôm sau, viếng phố cổ Hội An, ghé Chùa Cầu, nơi còn tấm biển với nét bút của chúa Nguyễn Phúc Chu, đạo hiệu Thiên Tùng Đạo Nhân, người đã sai phái Nguyễn Hữu Cảnh vào Đồng Nai Gia Định.

Phố cổ Hội An được những người khó tính nhất yêu thích vì tự bản thân nó có thực chất, xưa kia sầm uất, các thương gia nước ngoài mô tả là náo nhiệt, nhiều mặt hàng bán ra và mua vào, còn ngày nay đáng gọi là khu du lịch lý tưởng, mát mẻ, sạch sẽ, có ngăn nắp, lại gần kề biển Đông. Đường xa nhỏ bé vì thời xưa chỉ cưỡi ngựa và xe ngựa.

CHÙA TÀU

          So với các chùa người Hoa ở Chợ Lớn thì chùa ở Hội An rất sạch sẽ, thoáng mát, bảo quản kỹ lưỡng và khung cảnh trầm lặng. Và có trầm lặng thì mới gợi được mùi đạo. Bên cửa một ngôi chùa, tôi giật mình, bắt gập nét bút của tay viết chữ Hán lừng danh, hiện đại:"Đinh thiên lập địa. Kế vãng lai". Người viết là Vu Hữu Nhậm, " Đầu đội trờichân đạp đất để kế thừa quá khứ, khai sáng ra tương lai". Vu Hữu Nhậm còn để lại vài chữ thần ở Chợ Lớn. Nghe đâu trên nóc đình Minh Hương Gia Thạnh ỡ Chợ Lớn còn mấy nét chữ thần của ông. Từ xưa, viết chữ hán phải "ngang bằng sỗ thẳng" nét mịn, nét mũi mác; Vu Hữu Nhậm đã hiện đại hóa, tạo ra kiểu chữ với nét suôn sẽ, như viết với bút bi hoặc bút lông kim.

          Ghé viếng nhà thờ họ Nguyễn Tường. Nguyễn Tường Tam (nhà văn Nhất Linh) của Tự Lực Văn Đoàn, là người gốc Hội An, sau đó lập sự nghiệp ở đất Bắc.

          Du khách đến Hội An gồm khá đông người nước ngoài, mọi người đều hài lòng, suy nghĩ ngạc nhiên không bát nháo. Các chủ nhà xưa rất hiếu khách, xinh đẹp, nhã nhặn như người ở Sài Gòn. Gió mát rượi, từ biển Đông thổi vào. Thức ăn không đắt. Hội An phải chăng là một kiểu thành phố sông nước và biển, kiểu Venise bên Ý.

Hội An khá đông người nước ngoài

Ghe đánh cá trên song Thu Bồn

Không phải một nhà nghiên cứu văn hóa như Sơn Nam, chỉ đơn giản là một người đi du lịch thong thả, tôi đến Hội An vì thìch cái không khí  yên bình và những con phố nhỏ, xưa cũ, được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Thuê một nhà trọ trong phố cổ, thức dậy từ 4 - 5 giờ sáng, lúc này, hầu hết các du khách còn đang ngủ, bạn có thể lắng nghe từng âm thanh trong lòng phố cổ. Tiếng người đi chợ sớm nói chuyện lao xao , tiếng quanh gánh kẽo kẹt, tiếng xe đạp lạch cạch và không hề có tiếng kèn xe hơi hay xe gắn máy. Lúc này, nếu đứng trên cầu Cẩm Nam, bạn có thể ngắm toàn cảnh Hội An với bến chợ bên sông nhộn nhịp ghe thuyền. Sau khi điểm tâm với những món ăn dân dã địa phương ở một quán cóc nào đó ven đường hay tại một gánh hàng rong trong chợ, tôi thả bộ trên những con đường nhỏ hẹp, hai bên là những ngôi nhà cổ rêu phong, với cỏ mọc trên mái, với những cặp "mắt cửa" rất có hồn. Trong làn không khí mát mẻ của gió biển đông, thỉnh thoảng, tôi lại dừng lại tán gẫu với các cư dân hiếu khách ven đường. Khi chân đã mỏi, tôi ghé vào một quán nước yên tĩnh nào đó để nhâm nhi một ly cà phê đá và nghe nhạc. Các quán nước trong phố cổ mở volume nhạc rất có "văn hóa", tiếng nhạc văng vẳng, êm dịu nghe rất thư giãn. Buổi trưa, buồi chiều, tôi có thể ăn cơm gà, ăn cao lầu hoặc mì Quảng trong phố cổ. Muốn rẻ tiền hơn, tôi đạp xe qua cầu Cẩm Nam, đi khỏang vài trăm mét đến xóm bánh tráng đập bên bờ sông, vừa hóng mát vưà thưởng thức bánh tráng đập chấm mắm cái hoặc món hến trộn, vừa rẻ vừa ngon, ăn chỉ biết no mà không biết ngán. Các hàng quán ở Hội An thường đóng cửa rất sớm, trừ các quán ăn phục vụ khách Tây trên đường Bạch Đằng. Nhưng đến 10 giớ đêm, có thể vẫn còn vài hàng cháo vịt vỉa hè. Cháo vịt ở đây là loại cháo vịt chỉ có từ Khánh Hòa trở ra, cháo nấu đặc, thịt vịt rất ngọt vì là vịt nuôi chạy đồng. Ngổi bệt ở vỉa hè, bụng đói sau một ngày lang thang, dưới ánh đèn vàng, bưng tô cháo nóng, ăn tô nào đáng tô nấy.

Phố cỗ Hội An được bảo tồn gần như nguyên vẹn có lẽ là nhờ rất nhiều cái "CẤM". Nếu đếm những chủ trương “tạm dừng” hay “đình chỉ” ở Hội An, có lẽ không ít hơn “10 cái cấm” chưa hề thấy trong luật nhưng đã được ban hành hơn 10 năm qua. Trong phố cổ cấm xe máy, không cấp giấy phép hoạt động karaoke, không lát gạch hoa, không thắp đèn ánh sáng trắng, không trưng bày hàng hóa ngoài cửa hiệu, ăn mặc nhếch nhác không được vào di tích; vào phố cổ phải mua vé tham quan trọn gói… Ngoài phố cổ thì không để xe ngoài vạch cai đỏ, cấm nam hớt tóc nữ – nữ hớt tóc nam . . .

Lúc đầu, người dân ở đây cũng không hài lòng lắm, nhưng rồi thời gian đã chứng minh, càng cấm thì lại càng có lợi cho phố cổ và các cư dân của nó. Chính nhờ những cái cấm đó mà du khách đến Hội An rất đông, và liên tiếp hai năm liền Hội An trụ đúng vị trí thứ 5 trong danh sách những điểm đến du lịch tốt nhất châu Á năm 2010 do Tạp chí Smart Travel Asia (trụ sở tại Hồng Kông, Trung Quốc) bình chọn với sự tham gia của hơn 1 triệu độc giả trực tuyến, trong đó 60% người bình chọn từ châu Á, 20% từ châu Âu, 20% từ Bắc Mỹ.

Những cái CẤM đã có từ rất lâu ở Hội An để hồn phố cổ còn giữ mãi đến hôm nay. 252 năm trước (năm Cảnh Hưng thứ 19 – 1758), một văn bản của công đường Quảng Nam đã chỉ thị cụ thể đến từng cống rãnh trong phố. Trát văn ghi: “Truyền cho hai bên phố các nhà khách cũ, mới hễ nhà nào mà trước nhà có đường thông ra đường lớn cùng cống rãnh nhỏ thông xuống sông có bị úng tắc thì phải đào khơi… Như hai bên đường đi trước chùa Cây Me ra đường lớn, nay hiệp truyền phối hợp dựng công bồi đắp để nước mưa chảy khỏi dơ nhớp…”.

một quán cóc nào đó ven đường

Cách đây hơn 180 năm, vấn đề văn minh, lịch sự trong kinh doanh dịch vụ cũng được đặt ra và được xem là một yếu tố tạo thành phong tục cho Hội An. Trát văn ban hành đến Hội An năm Minh Mạng thứ 9 – 1828 ghi: “Nay truyền, phàm ở các công phố cốt yếu phải khai trương hàng hóa cho thiệt chỉnh đốn, một là vì sự buôn bán làm ăn của mình, một là để cho phong tục ngày càng khởi sắc đẹp hơn, như thế thì phố mới xứng với người mà người cũng được xứng với phố…”.

Những văn bản trên là nền tảng truyền thống hết sức quan trọng, góp phần cung cấp những kinh nghiệm cần thiết để vận dụng vào công tác xây dựng văn minh đô thị tại Hội An hiện nay.

Nếu bạn là người thích thư giãn, thích du lịch thong thả, chắc chắn bạn sẽ rất thích Hội An.

Nếu bạn là người thích mua sắm, sống vội vàng với quan niệm "thì giờ là vàng bạc" . . . thì đừng đến Hội An.

CHÙA CẦU

Cây cầu nhỏ rêu phong có mái ngói âm dương này chính là viên ngọc quý của phố cổ. Có lẽ cầu được xây vào khoảng thế kỷ thứ 16 vì vào năm 1695, thiền sư Thích Đại Sán đã nhắc đến cây cầu này trong tập hồi ký dưới tên là cầu Nhật Bản. Đáng buồn là giòng nước dưới chân cầu dù không có rác nhưng vẫn đen ngòm.

Bong xế

NHÀ CỔ HỘI AN

Nhà hình ống, hẹp nhưng rất dài, có nhà dài đến 50 mét. Nhà dài nên đoạn giữa thường có một sân lộ thiên như giếng trời. Đang đi ngoài đường nắng nóng, bước vào nhà sẽ cảm thấy mát lạnh, không cần quạt máy. Mặt tiền nhà bằng gổ, mái ngói âm dương đầy rêu phong.

MẮT CỬA

Nhà cổ nào cũng co mắt cửá. Đó là 2 núm gỗ tròn gắn trên của cái. Trên núm trạm trổ hình âm dương, bát quái, mặt hổ mặt rồng . . . trông rất có hồn. Ngày lể tết, chủ nhà còn buộc vải đỏ vào mắt cửa trông rất rực rỡ.

Trong thực tế, hiện tượng vẽ, gắn mắt cho vật kiến trúc; tôn kính, thờ phụng vật dụng gần gũi theo quan niệm “Vạn vật hữu linh” không lạ trong đời sống sinh hoạt của các dân tộc sống trong khu vực đông nam Á và thổ dân ở nhiều châu lục khác. Trong tập quán của các dân tộc sống trên dãi đất Việt Nam hiện tượng đó càng không hiếm, đặc biệt với đồng bào dân tộc thiểu số. Ví dụ hiện nay người ta vẫn tìm thấy các chi tiết kiến trúc gần giống đôi mắt cửa của Hội An tại một số đền tháp Chăm ở khu vực miền Trung hay tục thờ thuỷ thần hiện còn khá phổ biến trong đời sống sông nước của người Việt. “Vạn vật hữu linh” còn dễ nhận thấy trên chiếc ghe bầu – một sản phẩm đặc sắc của nghề biển Việt Nam trong quá khứ. Đây là loại thuyền mà mũi và lái đều nhọn, bụng bầu, độ ngấn nước sâu, nên thuyền có khả năng đi xa, dài ngày trên biển. Đặc biệt nhất là các thuyền đều có đôi mắt trước tròn, đuôi mắt dài nhọn.

Nhà cổ nào cũng co mắt cửá

 CHÙA TÀU

Đây là tên gọi các hội quán người Hoa như hội quán Phúc Kiến, hội quán Quảng Đông, hội quán Trung Hoa, hội quán Hải Nam trên đường Trần Phu, hội quán Triều Châu (chùa Ông) trên đường Nguyễn duy Hiệu. Đây là nơi thờ cúng và sinh hoạt của các bang người Hoa.

 ĐÈN LỒNG

Đèn lồng Hội An, một sản phẩm thủ công của Hội An đã được Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam bảo hộ nhãn hiệu độc quyền từ năm 2005, hàng đêm thắm sáng các khu phố cổ.

Đêm hội An

Mênh mông

Không thể không dừng chân

Bà chờ cháu

Rêu phong

Hội An trong mưa (1)

Những món quà giản dị

bến chợ bên sông nhộn nhịp ghe thuyền

Hội An trong mưa (2)

Hội An trong mưa (3)

bến chợ bên sông nhộn nhịp ghe thuyền

một gánh hàng rong

Chài lưới trên song Thu Bồn

xem thêm : về miền Tây nghe nhạc tài tử

SUY TIM GIAI ĐOẠN TRỄ CÓ THỂ CẢI THIỆN TIÊN LƯỢNG VỚI METFORMIN

Thy Anh

vui sống mỗi ngày @ blog: Trước tình hình một số thuốc điều trị đái tháo đường mới được lưu hành trong vài năm gần đây đã phải rút ra khỏi thị trường, như các thuốc nhóm TZD, các bác sĩ đã gập phải rất nhiều lúng túng trong việc chọn lưạ thuốc cho người bệnh.

Đây là một tài liệu rất hay, công bố một phát hiện mới, thú vị, giúp giải oan cho Metformin, một thuốc điều trị bệnh đái tháo đường rất hiệu quả từ nhiều chục năm nay, có thể giúp tháo gỡ khó khăn này cho các bác sĩ, đặc biệt là các bác sĩ chuyên khoa tim mạch và chuyên khoa nội tiết.

Science Daily (jan. 9, 2010)

          Theo tiến sĩ Tamara Horwich, giáo sư khoa tim mạch, Đại Học Y Khoa David Geffen, UCLA, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu, có khoảng trên 2 triệu bệnh nhân bị suy tim và đái tháo đường týp 2 riêng tại Mỹ, do đó, phát hiện này sẽ có ảnh hưởng rất quan trọng.

          Nhiều nghiên cứu trước đây đã chứng minh bệnh đái tháo đường không chỉ làm tăng nguy cơ suy tim mà còn làm tăng tử vong các bệnh nhân suy tim. Bệnh đái tháo đường với lượng đường và lượng mỡ trong máu tăng cao sẽ thúc đẩy quá trình xơ hóa các mạch máu. Các mạch máu trở nên dầy hơn và cứng hơn là điển hình cho bệnh cơ tim thiếu máu cục bộ, một nguyên nhân tử vong hàng đầu ở Mỹ. Nhưng mục tiêu điều trị tối ưu lượng đường huyết và mỡ trong máu cho các bệnh nhân suy tim đến nay vẫn còn chưa rõ.

Nghiên cứu này được thực hiện trên 401 bệnh nhân có độ tuổi trung bình 56, đái tháo đường týp 2 có kèm suy tim tâm thu giai đoạn trễ. Các bệnh nhân được theo dõi 14 năm trong một chương trình điều trị suy tim đầy đủ. Kết quả cho thấy, trên các bệnh nhân đái tháo đường bị suy tim gai đoạn trể, việc sử dụng Metformin là an toàn và có thể mang lại  tiên lượng sống khả quan hơn.

          "Trước đây, thuốc điều trị đái tháo đường Metformin đã từng bị FDA đưa vào danh sách đen, không cho sử dụng trên các bệnh nhân suy tim, do đó, các bác sĩ rất e ngại khi sử dụng Metformin cho nhóm bệnh nhân này". tiến sĩ Horwich cho biết thêm, "Tuy nhiên, các phân tích của chúng tôi đã chứng minh rằng việc sử dụng Metformin điều trị đái tháo đường cho các bệnh nhân suy tim tâm thu giai đoạn trễ không những an toàn mà còn cải thiện được tiên lượng.

          Tiến sĩ Gregg Fonarow, giáo sư tim mạch UCLA, đồng tác giả của nghiên cứu, nhấn mạnh: "Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy Metformin có thể cải thiện được chức năng cơ tim thông qua việc hoạt hóa cơ chê truyền tin (AMP-activated protein kinase), độc lập với tác dụng hạ đường huyết. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng Metformin có thể có tác dụng bảo vệ tim nhờ khả năng làm tăng chức năng của tim ở mức độ phân tử, và nên được nghiên cứu thêm để điều trị cho các bệnh nhân suy tim không bị đái tháo đường".

          Trong các nghiên cứu trước đây, bệnh đái tháo đường và suy tim là một yếu tố nguy cơ độc lập thúc đẩy sự tiến triển từ một bệnh của tâm thất không triệu chứng đến suy tim có triệu chứng và cũng là một yếu tố nguy cơ tử vong.  Trong nghiên cứu này, Metformin cho thấy rất an toàn và các bệnh nhân sẽ giảm được nguy cơ tử vong sau 1 năm so với nhóm không dùng thuốc này. Nghiên cứu cũng chứng minh có những cơ chế thuyết phục rằng Metformin có khả năng cài thiện chức năng tim.

NHỮNG LỜI KHUYÊN CỦA ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA DÀNH CHO NHỮNG AI CHĂM SÓC KẺ KHÁC

Thy Anh

vui sống mỗi ngày @ blog: Những lời khuyên của Đức Đạt Lai Lạt Ma rất giản dị vì ngài thường nói rằng rắc rối thì cũng chẳng ích lợi gì. Có thể một số người cho rằng thật là ngây thơ khi cứ nhai đi nhai lại mãi một cách chán ngấy rằng con người cần phải có lòng tốt nhưng những lời khuyên của ngài lại hết sức thực tế, giúp chúng ta nhìn vào những kinh nghiệm thường ngày để nhận thấy mình phải trở thành một người tốt như thế nào, điều này thì không phải ai cũng có thể làm được. Sau đây là một bài nói chuyện của Đức Đạt Lai Lạt Ma tôi trích đăng từ quyển NHỮNG LỜI KHUYÊN TÂM HUYẾT, rất bổ ích cho những ai cùng hành nghề chăm sóc các bệnh nhân như tôi.

NHỮNG LỜI KHUYÊN CỦA ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA DÀNH CHO NHỮNG AI CHĂM SÓC KẺ KHÁC

          Những người đang cống hiến cuộc đời mình cho kẻ khác như các nhân viên trong các lãnh vực y tế, giáo dục, đời sống tinh thần, gia đình, xã hội . . . quả thật đã mang lại một niềm vui sướng trong lòng tôi. Xã hội con người tạo ra vô số những khó khăn bất trắc, làm hết sức mình để giải quyết những vấn đề đó thì thật là một việc làm rất đáng khen ngợi.

          Theo quan điểm Phật giáo, việc giúp đỡ người khác không nên đơn thuần chỉ vì bỗn phận bắt buộc hay vì thích thú, như chăm sóc vườn tược chẳng hạn, và việc hiểu được điều này là rất quan trong. Nếu ta làm những việc ấy với tình thương và lòng trắc ẩn, luôn với một nụ cười trên môi và những ngôn từ êm ái, thì chắc chắn ta sẽ mang lại hạnh phúc cho họ. Tuy hành vi là một nhưng tác dụng sẽ lớn hơn gấp bội.

          Nếu là một bác sĩ thì không nên chăm sóc bệnh nhân chỉ vì thói quen hay vì bắt buộc. Bệnh nhân sẽ cảm nhận được là ta không thật sự lo lắng cho họ, không khám nghiệm cẩn thận cho họ mà chỉ giống như đang chữa trị cho một con vật thí nghiệm. Một số bác sĩ giải phẫu làm việc quá nhiều (có thê do bắt buộc vì bệnh viện quá tải hoặc do tự nguyện để tăng thu nhập), kết quả họ sẽ coi người bệnh như những chiếc mày cần sửa chữa và quên hẵn họ cũng là một CON NGƯỜI . Khi đã đánh mất đối tượng CON NGƯỜI của lòng nhân từ thì lúc đó người bác sĩ sẽ cắt, khâu, thay thế các cơ quan trong cơ thể như tháo ráp đồ phụ tùng của một chiếc xe hay là những mảnh gỗ vô tri vô giác.

          Vì thế, chăm lo cho kẻ khác là rất quan trong. Hãy vun xới lòng vị tha vì thái độ đó không chỉ có lợi cho người được chăm sóc, mà cho cả người đứng ra chăm sóc. Khi càng quan tâm đến hạnh phúc của người khác thì đồng thời ta cũng đang tạo ra hạnh phúc nhiều hơn cho chính mình. Tuy nhiên , ta đừng nghĩ đến chuyện ấy khi chăm lo cho kẻ khác và cũng không nên chờ đợi một sự hồi đáp nào ca mà chỉ nên nghĩ đến những gì tốt lành có thể mang lại cho người khác mà thôi.

          Cũng thế, chớ bao giờ tự xem mình là người ban ơn và cao hơn những người được mình giúp đỡ. Dù có phải hy sinh tiền của, thì giờ hay sức lực, thì ta hãy cứ thực hiện với sự nhún nhường, dù cho kẻ khác dơ bẩn, gầy yếu, khờ dại hay rách rưới. Bản thân tôi khi gập một người ăn xin, tôi cố gắng không xem người ấy thấp kém hơn mình mà nhìn họ như một con người chẳng có gì khác với tôi. Một điều nữa cũng rất quan trọng cần phải nhắc lại là: khi giúp đỡ một người nào đó, ta không phải chỉ giải quyết vấn đề cấp bách trước mắt cho họ bằng cách cho họ tiền của mà hãy cố gắng tạo được phương tiện cho họ để họ tự giải quyết được những khó khăn của họ (ví dụ: các bác sĩ không phải chỉ điều trị cho bệnh nhân khỏi căn bệnh trước mắt mà phải giúp họ có biện pháp sống lành mạnh hơn để phòng bệnh)
Mời xem thêm bệnh nhân cuả tôi chính là những người thầy tốt

PHẢI CHĂNG CHỈ NGƯỜI GIÀU MỚI CÓ KHẢ NĂNG CHIA SẺ?

Thy Anh

‘VỚI THẾ GIỚI, BẠN CHỈ LÀ MỘT NGƯỜI BÌNH THƯỜNG, NHƯNG VỚI RIÊNG MỘT NGƯỜI NÀO ĐÓ, BẠN CÓ THỂ LÀ CẢ THẾ GIỚI”

Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy bất trắc, chính vì vậy, chúng ta cần quan tâm đến nhau hơn để góp phần giảm bớt những nỗi đau và bất trắc ấy trong cuộc sống. Chúng ta sẽ thể hiện điều đó như thế nào để có thể làm vơi đi nỗi bất hạnh cho chính mình và cho người khác? Bí quyết đơn giản nhất là “ Mỗi người hãy biết chia sẻ, biết cho đi, biết trao tặng những gì tốt nhất mà mình có cho người khác.

Hành động chia sẻ mà theo một số tôn giáo còn gọi là "bố thí", là một việc làm thể hiện tấm lòng yêu thương và biết ơn của mình đối với mọi người, với các sinh vật cùng sống trên hành tinh. Hành động này không chỉ mang lại hạnh phúc cho người nhận mà còn cho chính người chia sẻ. Câu nói" chia sẻ là chìa khóa của hạnh phúc" là một nhận định hoàn toàn chính xác.

Chia sẻ có bốn loại, một là chia sẻ tiền của, hai là chia sẻ kỹ năng, ba là chia sẻ lời khuyên và bốn là chia sẻ thời gian.

Loại thứ nhất, chia sẻ tiền của, nghĩa là khi ai đó có khó khăn về vật chất không giải quyết được như không có tiền khám bệnh, không có nhà ở, gập phải thiên tai bão lụt . . . chúng ta sẵn lòng cho đi một số tài vật giúp họ thoát khỏi khổ đau trong cuộc sống.

Loại thứ hai, chia sẻ kỹ năng, nghĩa là khi người ta bị tai nạn, bệnh tật hoặc do không hiểu biết sinh ra sợ hãi một điều gì đó, chúng ta dùng kỹ năng cá nhân giúp họ thoát khỏi âu lo, vượt qua tai nạn, chữa khỏi bệnh tật.

Loại thứ ba, chia sẻ lời khuyên, nghĩa là khi người ta có các hành vi lệch lạc vì kém hiểu biết, chúng ta dùng kiến thức lý lẽ giảng dạy họ, vạch cho họ thấy đâu là con đường đúng đắn cho cuộc sống.

Loại thứ tư, chia sẻ thời gian, nghĩa là chúng ta dành bớt thì giờ của bản thân để cùng tham gia các sinh hoạt của người khác, thường là bạn bè hoặc người thân, giúp họ hạnh phúc hơn trong cuộc sống, như chơi với con cái, nói chuyện uống trà với gia đình, bạn bè . . .

Có người đặt câu hỏi, nếu một người mà ngày mai không biết lấy gì ăn thì còn có thể thực hiện việc chia sẻ được không? Câu trả lời là có thể, không phải chỉ người giàu mới có khả năng chia sẻ. Chia sẻ không giới hạn vật gì, không giới hạn chủng loại, không giới hạn số lượng . . .chủ yếu là có tấm lòng vô tư, trong sáng, hoan hỉ hay không. Nếu không vô tư trong chia sẽ thì dù có "bố thí từ thiện" bạc tỷ cũng chẳng giá trị gì, đây là trường hợp "làm từ thiện" của một số đại gia không ngoài mục đích quảng cáo đánh bóng tên tuổi thương hiệu.

Chỉ cần tràn đầy lòng tự nguyện muốn đem lại hạnh phúc cho người khác thì bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào cũng làm được. Khi đi xe buýt, dìu đỡ nhường chỗ cho người già hoặc trẽ nhỏ, đó cũng là chia sẻ. Khi gập người bạn cùng lớp đang khó khăn buồn bã hoặc cơ thể không được khỏe, ta an ủi họ, giúp giải tỏa một số vướng mắc tinh thần biến tâm trạng tiêu cực thành tích cực, đó chính là chia sẻ. Luôn mỉm cười thân thiện với mọi người, dành bớt thì giờ của mình để mang lại niềm vui cho người khác, để hướng dẫn người khác biết cách sống, thậm chí chỉ giản đơn như một ánh mắt thiện cảm, một câu nói chân tình . . . đó cũng là chia sẻ. Vậy, không cò tiền vẩn có thể thực hiện được.

Sau đây tôi xin chia sẻ với các bạn câu chuyện về một hành động rất đáng yêu của cậu bé Kenneth, một học sinh khuyết tật.

Kenneth là một học sinh trung học, cậu rất háo hức được tham gia kỳ thế vận hội dành cho người khuyết tật. Lần đó, trước ánh mắt đầy kỳ vọng của cha mẹ đang đứng ở hàng khán giả, cậu đã bứt lên giành chiến thắng ở cuộc đua thứ nhất. Kenneth rất tự hào với dải ruy băng đạt được trong tiếng reo hò cổ vũ vang trời của đám đông.

Kenneth lại tiếp tục chạy trong cuộc đua thứ hai. Nhưng ngay trước vạch đến đích, chỉ một chút nữa là cậu chắc chắn sẽ giành chiến thắng, bỗng Kenneth dừng lại, bước ra khỏi đường chạy. Cha mẹ nhẹ nhàng hỏi em:"Sao con lại làm thế hả Kenneth? Nếu con chạy tiếp, con sẽ lại chiến thắng mà". Kenneth ngây thơ trả lời: "Nhưng mẹ ơi, con đã có một dải ruy băng rồi, còn bạn Billy thì vẫn chưa có chiếc nào cả".

HÀNH ĐỘNG XIN LỖI, MỘT NÉT ĐẸP TRONG ỨNG XỬ CỦA CÁC NHÂN VIÊN Y TẾ

Thy Anh

Từ một mẩu tin thương tâm trên báo Tuổi Trẻ hôm nay

Bác sĩ tắc trách, một thiếu nữ chết oan?  Trưa 29-6, cơ quan chức năng Cà Mau đã khám nghiệm tử thi Dương Thị Thu Hiền (17 tuổi, tạm trú ở khóm Sa Pô, thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn, Cà Mau) - nạn nhân trong vụ cưỡng hiếp khiến dư luận bất bình hai ngày nay.  Sau khi khám nghiệm tử thi, thi thể Hiền được đưa ra khỏi cổng Bệnh viện Đa khoa Năm Căn nhưng sau đó gia đình lại đưa trở vào, đặt ngay hành lang lối vào chính của bệnh viện. Lúc này có hàng trăm người vây quanh.

Trước đó khoảng 3g sáng 28-6, người dân khóm Sa Pô phát hiện nạn nhân Hiền nằm vắt vẻo lề đường và đưa đến nhà bà Hồ Kim Anh (bà ngoại Hiền). “Lúc tới nhà, cháu mê sảng không nói được gì, thân thể trầy xước khắp nơi, quần áo dính nhiều máu. Một người quen ở xóm điện thoại cho công an hay, sau đó đưa cháu vô bệnh viện cấp cứu sáng 28-6” - bà Kim Anh nói.  Hiền được người dì ruột là Nguyễn Thị Phúc chăm sóc tại Bệnh viện Năm Căn. Chị Phúc kể: “Bác sĩ khám và nói cháu tôi khỏe, kêu chở về. Tôi thấy cháu quằn quại, không nói năng gì được nên xin bác sĩ cho chở cháu vô viện lại. Sau đó cháu mê man suốt, đến nửa đêm 28-6 thấy cháu thở “hơi lên” như trăng trối, tôi và má của tôi kêu cửa bác sĩ trực.    Bác sĩ khám rồi nói cháu tôi giả bộ, không sao hết, nằm tới sáng sẽ khỏe, rồi bỏ về ngủ tiếp. Mấy lần kêu sau bác sĩ cũng nói đừng làm phiền giấc ngủ của bác sĩ. Đến khoảng 4g sáng 29-6, cháu tôi trào nước mắt, tắt thở”.  Chứng kiến cái chết của Hiền, ông Nguyễn Văn Tuấn, bị cụt hai chân, đang nuôi con bệnh tại bệnh viện, nói: “Con tôi nằm cạnh giường cháu Hiền, đêm cháu Hiền chết tôi thấy người nhà cháu đập cửa cầu cứu bác sĩ trực sáu lần, bác sĩ coi qua loa rồi đi ngủ, nói con bé không có bệnh, chỉ giả bộ vì mắc cỡ. Nếu lúc bà ngoại và dì ruột cháu Hiền quỳ lạy xin bác sĩ cho chuyển viện, bác sĩ này đồng ý thì chưa chắc con bé chết”.

Chiều 29-6, qua điện thoại, đại tá Lê Thanh Sơn - trưởng Công an huyện Năm Căn - cho biết vụ việc liên quan đến cái chết của Hiền đang điều tra, chưa cung cấp gì được. Còn giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Năm Căn từ chối tiếp xúc với lý do đang bị cao huyết áp, chỉ cho biết đã chỉ đạo ca trực làm tường trình vụ việc và sẽ thông tin sau

Khi các nhân viên y tế phạm sai lầm

Khi nhân viên y tế phạm sai lầm gây tổn hại đến người bệnh, hoặc do tắc trách hoặc do kém chuyên môn, cách giải quyết hợp lý nhất là nhận trách nhiệm và xin lỗi người bị hại. Một hành động xin lỗi kịp thời ít nhiều cũng làm giảm bớt được đau khổ và giận dữ của người bị hại,

Tuy vậy, trên thực tế, các nhân viên y tế và các bệnh viện nước ta thường không muốn công khai các sai lầm họ đã gây ra cho người bệnh và cũng rất hiếm khi nói lời xin lỗi. Họ không cho thân nhân hoặc bệnh nhân tiếp cận hồ sơ bệnh án và nếu bị bắt buộc, họ chỉ cung cấp thông tin một cách nhỏ giọt, không đầy đủ một cách cố ý, để có lợi cho bệnh viện nhiều hơn. kết quả, người bệnh thường chỉ được thông báo công khái các sai sót sau khi đã đưa vấn đề cũa mình ra tòa án hoặc đưa lên mặt báo.

Ngoại trừ những vụ việc mà sai sót đã quá rõ ràng, thường là những sai sót do thiếu trách nhiệm nghiêm trọng như quên kéo quên gạc trong ổ bụng, như buồn ngủ không khám kỹ nên bỏ sót chẩn đoán dẫn đến tử vong . . . những sai sót khác thuộc về chuyên môn trong chẩn đoán và điều trị sẽ rất khó tìm hiểu cặn kẽ vì đòi hỏi một trình độ chuyên môn nhất định, mà các luật sư ở nước ta thì đào đâu ra nổi các kiến thức loại này? Các cơ quan quản lý y tế, khi đứng ra xét sử vụ việc, sẽ giải quyết bằng cách mời các bác sĩ, các chuyên gia cố vấn cho ý kiến. Nhưng ở một đất nước mà tình trạng tham nhũng móc ngoặc còn tràn lan, làm sao có thể tin tưởng vào các chuyên gia này, khi họ lại được mời bởi những người cùng phe với chính những kẻ gây hại ? Do đó, người bệnh hay những người bị hại, khi muốn đòi lại công bằng, cần tìm được các bác sĩ giỏi chuyên môn, hoạt động độc lập và có lương tâm, để tìm hiểu hồ sơ bệnh án và cố vấn cho mình trước hội đồng xét xử.

Hành động xin lỗi là một nét đẹp trong ứng xử cuả ngành y tế

Khi nhân viên y tế phạm phải sai lầm, hậu quả có thể rất nghiêm trọng và lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp cả hai phiá,  bệnh nhân và bác sĩ.

Trên thế giới, càng ngày càng có nhiều khuynh hướng muốn công khai các lỗi lầm như vậy trong việc chăm sóc các bệnh nhân và điều này được xem như một phần của chiến dịch bảo đảm an toàn trong điều trị của nhiều quốc gia. Nhiều thăm dò gần đây cũng cho thấy hành động xin lỗi bệnh nhân của các nhân viên y tế hoặc của bệnh viện chính là phần cốt lõi để đem lại một kết quả tích cực khi công khai các lỗi lầm.

Xin lỗi là hành động cần có của một người khi đã gây tổn thương cho người khác. Hành động này bao gồm việc chấp nhận lỗi lầm là có xẩy ra, chịu trách nhiệm trước lỗi lầm và biểu lộ thái độ thành thật hối tiếc vì những gì đã xảy ra. Một hành động xin lỗi đầy đủ phải kèm theo lời hứa sẽ tìm cách không phạm sai lầm trong tương lai và việc bồi thường thỏa đáng cho người bị hại.

Hành động xin lỗi là một nét đẹp trong ứng xử không chỉ riêng cho ngành y tế mà của một xã hội có văn hóa nói chung.

Hành động xin lỗi sẽ mang lại nhiều hệ quả rất tích cực cho nạn nhân và cho cả người đứng ra xin lỗi. Thật vậy, khi được xin lỗi thành thật, người ta sẽ thay đổi cách nhìn đối với trách nhiệm của người gây hại, không còn kết tội quá gay gắt nữa và người ta cũng cảm thấy các nhân viên y tế vẫn còn là những người trung thục. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hành động xin lỗi có thể làm giảm tỷ lệ các vụ việc phải mang ra tòa án.

Hành động xin lỗi được xem như là một bước khời đầu rất tốt chứng tỏ các nhân viên y tế và bệnh viện sẽ tìm cách phòng ngừa các tai biến đó trong tương lai. Hành động này sẽ giúp củng cố mối quan hệ giữa bệnh nhân và các nhân viên y tế sau khi các tai nạn đã xảy ra và chính là yếu tố tối cần thiết cho việc tiếp tục chăm sóc bệnh nhân của bệnh viện.
(xem thêm ...)