Thứ Sáu, 7 tháng 1, 2011

Bác sĩ, bạn có muốn cho bệnh nhân “chết sớm hơn” không? (phần 1)

Bài viết của Nguyễn Thy Anh

“Một nơi không có sự chết, là nơi không có thật, không có trên hư không, không có trong biển cả, cũng không có cả trong núi rừng” ( lời dạy của Đức Phật)

Tại bệnh viện, trong các khoa bệnh nặng như khoa săn sóc đặc biệt, thường gập những tình huống khó xử. khó xử không phải vì khó chẩn đóan hay khó chữa, mà khó xử vì ta không biết có nên ngưng điều trị và cho bệnh nhân “chết sớm hơn” hay không.
Các  bạn hãy xem tình huống sau đây:
 một bệnh nhân  60 tuổi, bị xuất huyết não đã 2 năm, nay  tái phát lần thứ 2, suy hô hấp do rối lọan trung khu hô hấp và phải thở máy đã 2 tuần , còn sống nhờ thuốc vận mạch nâng huyết áp. Để theo đuổi điều trị gia đình đã bán gần hết gia sản, nhà cửa, nay, người vợ và 4 con phải ở nhà trọ, ăn uống kham khỗ . . . mà bác sĩ thì không dự đóan được bao giờ  bệnh nhân sẽ hồi phục nhưng chắc chắn nếu ngưng thuốc và ngưng thở máy, sẽ chết sau vài phút đến vài  giờ. . .
Nếu là bác sĩ điều trị cho bệnh nhân này (và chẳng có vị cứu tinh nào xuất hiện quyên góp cho bệnh nhân), bạn nên làm gì?
1/ ngưng điều trị ngay vì tương lai của những người trong gia đình còn sống?
2/ cứ tiếp tục điều trị và để thân nhân phải tìm cách bảo đảm đóng viện phí, muốn ra sao thì ra?
Theo các bạn, trong 2 chọn lựa trên, chọn lựa nào phù hợp đạo lý hơn?
Các bạn hãy xem các câu trả lời của các học trò của tôi, các bác sĩ tương lai.

Tnqvuong sinh viên y khoa

Thưa Thầy, những trường hợp như vậy thật khó xử. Em nghĩ là mình cần phải dành ra thời gian để giải thích, chia sẻ với người nhà và tìm hiểu hoàn cảnh gia đình họ, rồi để cho người nhà tự bàn bạc và lựa chọn quyết định của mình .

 Kim Kelly sinh viên y khoa

Em sẽ không chọn phương án nào trong hai phương án trên. Quả thật những ca bệnh như thế này thực tế không phải là hiếm, mà xử lí cho thõa đáng cũng thật khó khăn. Lựa chọn phương án 1 thì không được rồi vì bác sĩ không có quyền. Còn lựa chọn 2 cũng không được vì làm như vậy là quá nhẫn tâm với người nhà bệnh nhân….
Xu
ất huyết não có biến chứng suy hô hấp, phải thở máy là đã rất nặng, tiên lượng thường không kéo dài quá 21 ngày (cái này là em tham khảo 1 anh bác sĩ mà em quen cũng làm ở ICU).
 Tuy nhiên trên tinh thần còn nước còn tát, chữa bệnh đến cùng, người thầy thuốc cần giải thích trao đổi cặn kẽ tình trạng nặng, tiên lượng của bệnh nhân và vấn đề viện phí cho người nhà bệnh nhân hiểu. Chính họ mới là người quyết định. Nếu họ muốn bệnh nhân tiếp tục được điều trị thì chúng ta tiếp tục điều trị, đây là vấn đề đạo đức và luật pháp. Nhưng phải ghi rõ trong bệnh án và yêu cầu người nhà bệnh nhân ký vào Đây không phải là chắc lép hay ép buộc gì nhưng để tránh thắc mắc không cần thiết của người nhà bệnh nhân và những rắc rối liên quan đến thanh toán viện phí sau này . Còn nếu họ không muốn tiếp tục điều trị thì chúng ta sẽ giải quyết cho ra viện. Em đã từng gặp những gia đình chăm sóc bệnh nhân tai biến mạch máu não sống đời sống thực vật hàng chục năm, để cho thấy rằng sinh mạng của con người quý giá biết bao đặc biệt là với gia đình người bệnh, chỉ cần người thân của họ còn sống thêm một giây một phút nào thì dù phải bán cả gia sản họ vẫn làm. Và có lẽ họ vẫn tin rằng dù rất mong manh nhưng có thể ở 1 nơi nào đó trên trái đất này “ những điều kì diệu vẫn còn tồn tại”

Rain March sinh viên y khoa

Nếu tôi là bs điều trị cho bệnh nhân này(trong trường hợp chẳng có vị cứu tinh nào xuất hiện quyên góp cho bệnh nhân),tôi ngưng điều trị ngay vì tương lai của những người trong gia đình còn sống.Trước tiên,giải thích rõ cho người nhà biết quyết định của mình,về việc theo đuổi điều trị sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống của họ ra sao,bằng chứng là cuộc sống chật vật của họ trong thời gian gần đây,về vấn đề tài chính mà họ không thể đáp ứng nổi.Trên thực tế,có nhiều trường hợp tương tự xảy ra,như bệnh nhân trên đã sống đời sống thực vật,dù người nhà có hy vọng chờ đợi thì chồng,cha họ vẫn không thể trở lại cuộc sống dễ dàng,dù chỉ là được như hơn 2 tuần trước đây.
Nếu bệnh nhân còn có thể cảm nhận,họ sẽ đau,không chỉ vì những can thiệp của y khoa mà còn đau vì họ đã đẩy vợ con họ vào vòng luẩn quẩn của nợ nần.
Nếu ngày mai,vì túng quẫn người vợ hoặc ai đó trong gia đình họ bị tai biến mạch máu não,lại có thêm một bệnh nhân nữa bước vào đời sống thực vật nữa...
Ai có thể nói trước được?Mọi thứ chỉ có thể phát triển đến một mức độ nào đó thì ngừng lại,không có gì là mãi mãi.Và có những thứ phải kết thúc để những thứ mới bắt đầu.Kết thúc điều trị là để cho bệnh nhân kết thúc chuổi ngày đau đớn trong bệnh tật,để người nhà họ chấm dứt chuỗi ngày lăn lóc với nợ nần...đâu có gì là trái đạo lý.
   Khi còn là sinh viên Y3, trong một buổi trình bệnh án về “suy thận mạn”, thầy tôi kể, có những bệnh nhân suy thận giai đọan cuối nhưng đến quá trễ, gia đình đã bán hết tài sản, vay mượn không biết bao nhiêu tiền của để theo đuổi điều trị, nhưng chẳng bao lâu sau bệnh nhân vẫn chết mà nợ nần thì chồng chất.
Tại bệnh viện, khi điều trị bệnh nặng, các thầy thuốc thường theo phương châm: "Còn nước còn tát", nhưng thực tế thì đôi khi đã “tát hết nước" rồi  mà vẫn chẳng giải quyết được gì cả, thậm chí còn làm tình trang hiện tại của gia đình bệnh nhân càng tồi tệ thêm. Người bệnh vẫn phải chết mà người sống thì trở thành "con nợ”.

Các bạn thì sao? các bạn có muốn cho bệnh nhân “chết sớm hơn” không? 

 xem phần 2
xem phần 3
mời đọc thêm SỐNG GIẢN ĐƠN HẠNH PHÚC HƠN 
                          TẠI SAO TÔI THÍCH SỐNG GIẢN ĐƠN 
                          SỐNG GIẢN ĐƠN . HỎI&ĐÁP 

Nào anh ! Chìu em 1 tí . . .


Nàng: Nào anh!Chìu em 1 tí .
Chàng: Để cho anh yên
Nàng:Không mất nhiều thời gian đâu anh
Chàng: Làm sao cô lại sực nhớ những việc như thế vào giữa đêm khuya cơ chứ?
Nàng:Vì em thấy . . . nóng
Chàng: Tự nhiên cô lại thấy nóng vào giữa cái giờ giấc quái gở này
Nàng: Nếu anh yêu em thì không nên bắt em nài nỉ như thế
Chàng: Nếu cô yêu tôi thì phải thông cảm cho tôi chứ
Nàng: Hay là anh không yêu em nữa?
Chàng:Có, anh vẫn yêu, nhưng bây giờ ngủ đi được chứ?
Nàng: (thở dài)
Chàng: Thôi được rồi, để anh làm
Nàng : . . .
Chàng:Đây, em thỏa mãn rồi chứ
Nàng:Rồi, anh yêu ơi . . .
Chàng:thế này đã đủ chưa?
Nàng : Thêm xíu nữa đi anh
Chàng: vầy được chưa?
Nàng:tốt lắm rồi anh ạ
Chàng:Giờ thì ngủ đi.Lần sau em tự dậy bật máy điều hòa nhé.
Nàng :Vâng ạ, anh yêu! 

sưu tầm từ internet

Thứ Tư, 5 tháng 1, 2011

Còn nước còn tát

Bài viết của Rain March

           Tôi không nhớ chính xác lời thoại lắm nhưng cảnh bà mẹ già khóc con thảm thiết trong bộ phim "Trái tim mùa thu" năm ấy thì tôi không thể nào quên: "Hu hu, nếu biết trước như thế này thì tôi đã không cho nó phẫu thuật,để vậy con tôi còn sống được với tôi mấy tháng trời nữa,con ơi..."
            Hồi đó tôi chỉ mới 10 tuổi, cái tuổi thích ăn quà vặt nhiều hơn ăn cơm, xem xong tập phim rồi ngây ngô tự hỏi : "có khi nào mình bị máu trắng không nhỉ" hay "bệnh máu trắng là cái thứ gì mà ghê thế", hay"mình bị bệnh đó có được chữa không, cô kia giàu, nhà mình nghèo thế", rồi bụng bảo dạ "ôi dào,tới ngày mình bị máu trắng thì y học chắc đã tiến xa rồi, lo gì nhỉ".10 tuổi thắc mắc rồi lãng quên, tới tận ngày tôi vào ĐH mới biết "máu trắng" thật ra là bệnh gì. Cũng vào ĐH,tôi mới bắt đầu xài chữ "nếu" nhiều hơn, không phải "nếu của ngày hôm qua" mà là "nếu cho ngày mai hay của một ngày nào đó . . ."
Trong những tình huống khó xử của các ca bệnh thập tử nhất sinh, có thể phải có nhiều lựa chọn, nhưng tôi, chỉ có thể chọn một,  hoặc cái này, hoặc cái kia.
 Ngày trước tôi thật mù mờ về chuyện sống chết,chỉ biết nghĩ đơn giản là mình sống sao cho ra sống, và tôi đã sống thật vô tư, thoải mái, tự do đúng trong khuôn khổ tôi có thể. Đôi khi nghe tin về một ai đó bị ốm nặng, bị tai nạn, hay bị gì gì đó cũng làm tôi thoáng giật mình, nhưng đâu lại vào đấy, tôi lại nhanh chóng quên đi, nhanh chóng trở về hiện thực bản thân mình. Càng ngày,cái chuyện "đơn giản là sống sao cho ra sống" có vẻ như càng rối rắm, làm tôi bắt đầu phải suy nghĩ nhiều hơn.(xem thêm . . .)
Năm đầu đi thực tập nội khoa  ở bệnh viện trôi qua thật êm đềm, cuối đợt thực tập, tôi nghe lũ bạn kháo nhau có thầy đã ra nước ngoài, thầy thì nghỉ hưu. Tôi miên man suy nghĩ, thế là mình không được học một vài thầy cô kỳ cựu nữa, buồn, nhưng ngẫm cho cùng, dòng đời là thế và đó là cách chọn lựa của các thầy cô.
Năm học mới, tôi bước vào giảng đường học mà lòng thấy ngậm ngùi vì một vài hôm không có ai lên dạy, tôi thầm nghĩ, thầy nghỉ rồi thì còn có cô chứ, rồi tự an ủi mình "chắc là cô bận". Rồi những tiết học khác vẫn không thấy cô đâu cả. Tôi hỏi mấy đứa bạn thì bị tụi nó nã đạn liền"con này mù tin tức quá,không biết gì thật hả?".Tôi bẽn lén nhìn đứa bên cạnh,lòng thấp thỏm mong là không phải đợi lâu.Vẻ mặt hình sự nó nhìn tôi"cô bị K hầu họng,chắc nghỉ dạy luôn".Tôi như chết trân tại chỗ, mắt chữ o mồm chữ a, tai ù ù nghĩ chắc nghe nhầm. Bạn tôi quày quả bước đi,nhăn mặt:"mày sao thế,sao mặt tái mét vậy". Tôi gượng cười rồi lặng lẽ đi bên cạnh nó, cúi gằm, cố gắng không khóc. "Tao nghe tụi nó nói thế, mấy đứa đi thưc tập nội cuối năm ấy mà".Tôi thở phào,lại là một tin đồn ấy mà,sao tin mấy đứa này được. Bẵng đi mấy hôm,tôi nhận được SMS của thầy tôi"cô bi ung thư vòm hầu, nặng lắm, đang diều trị ở nước ngòai, em da thấy yêu nghề chua?". Người tôi nhẹ bẫng,bây giờ thì tôi không thể không tin được. Ung thư giai đoạn cuối thì còn gì để nói nữa,còn bao nhiêu hy vọng. Ừ, sống là chiến đấu mà, chiến đấu đến phút giây cuối cùng,chiến đấu để chiến thắng bản thân. Đêm đó tôi khóc, khóc vì cô,vì "nếu một ngày nào đó"của tôi sau này, hoặc có thể bất cứ một ai, tôi không thể học được chữ NGỜ, và có thể không có quyền chọn lựa. Tôi không theo một tôn giáo nào,chẳng biết gì là cầu kinh, niệm phật, chỉ mong cô đừng nản lòng mà bỏ cuộc. Tôi cũng phân vân chọn lựa, áy náy nhiều,chẳng giúp được gì cho cô, chỉ biết trông chờ tin cô trong lặng lẽ.
         Thấm thoắt, mùa thực tập nội lại tới, lớn thêm, năm nay chúng tôi phải học dữ dằn hơn, những đêm trực bệnh viện nhiều hơn tôi tưởng. Áp lực nặng nề, nhìn các anh chị cùng tua trưc  tất bật ngược xuôi, vào vào ra ra phòng cấp cứu mà tôi ái ngại cảm thấy"mình chẳng giúp gì được cho anh chị". Những ca bệnh nặng, cả người nhà lẫn bệnh nhân quyết tâm theo đuổi tới cùng, cứ thế nhập cấp cứu không biết bao nhiêu lần, về rồi lại vào, có người kể với tôi "chú nhà cô vào bệnh viện như đi . . . chợ ấy, con ạ". Nhưng họ không bao giờ nói cho một sinh viên còn bé như tôi biết những khó khăn của họ như thế nào, tiền bạc ra sao, và tôi cũng không tiện hỏi. Cũng có những bệnh nhân bị bệnh nặng, khi tôi vào hỏi bệnh, họ cũng nói thật lòng mình "chú điều trị lâu rồi con ạ, nhưng mà bác sĩ nói bệnh chú nặng lắm, cuối tuần này chú xin về thôi, chứ chữa mãi như vầy tốn kém lắm, phải để tiền lo cho 2 đứa nhỏ, tụi nó lên cấp 3 cả rồi". Đó là những trường hợp bệnh nhân còn tỉnh táo, còn có thể đi đi về về, ra vao bệnh viện. Còn những trường hợp khó nghĩ hơn,vì bệnh quá nặng mà lại chẳng thể tiên lượng chính xác sẽ sống hoặc sẽ chết, người bác sĩ  điều trị không những phải vận dụng kiến thức y khoa, mà họ còn phải vận dụng cả vốn sống của cả cuộc đời nhưng vẫn chưa thể đưa ra quyết định dứt khoát.
         Khi còn là sinh viên Y3, trong một buổi trình bệnh án về “suy thận mạn”, thầy tôi kể, có những bệnh nhân suy thận giai đọan cuối nhưng đến quá trễ, gia đình đã bán hết tài sản, vay mượn không biết bao nhiêu tiền của để theo đuổi điều trị, nhưng chẳng bao lâu sau bệnh nhân vẫn chết mà nợ nần thì chồng chất.
Tại bệnh viện, khi điều trị bệnh nặng, các thầy thuốc thường theo phương châm: "Còn nước còn tát", nhưng thực tế thì đôi khi đã “tát hết nước" rồi  mà vẫn chẳng giải quyết được gì cả, thậm chí còn làm tình trang hiện tại của gia đình bệnh nhân càng tồi tệ thêm. Người bệnh vẫn phải chết mà người sống thì trở thành "con nợ”.