CÓ THỂ PHÒNG NGỪA BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG BẰNG CÁCH ĂN UỐNG HỢP LÝ?

PGS, TS Nguyễn Thy Khuê

Bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) hiện đang gia tăng trên toàn thế giới với tốc độ chóng mặt, nhất là ĐTĐ type 2 (tên cũ là ĐTĐ không phụ thuộc Insulin, hay ĐTĐ của người lớn tuổi). Sự gia tăng này do nhiều yếu tố tác động, ngoài những yếu tố không thể thay đổi được như cơ địa di truyền, tuổi cao, phần lớn các yếu tố nguy cơ của bệnh ĐTĐ đều có thể thay đổi được như béo phì (xem thêm: chỉ số khối cơthể), ít vận động, hút thuốc lá, stress.

Các nghiên cứu can thiệp về phòng ngừa bệnh đái tháo đường cho đến nay hầu hết đều thực hiện trên nhóm người có nguy cơ cao bị ĐTĐ như rối loạn dung nạp glucose, rối loạn glucose huyết lúc đói * (* chú thích: Rối loạn dung nạp glucose: 2 giờ sau khi uống 75 gam glucose, mức glucose huyết nằm trong khoảng >140 (7,8mmol/L) và < 200 mg/dL (11,1mmol/L); Rối loạn glucose huyết lúc đói khi glucose huyết sau 8 giờ nhịn đói nằm trong khoảng 100 (5,6mmol/L) đến <126 mg/dL (7mmol/L). Ngoài ra các nguy cơ của bệnh ĐTĐ cũng thường là các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch.

Gần đây có một nghiên cứu trên người Mỹ gốc Trung Quốc cho thấy trong những gia đình thu nhập cao người mẹ có khuynh hướng ăn nhiều chất béo và chất ngọt hơn, nếu người mẹ biết hội nhập tốt thì con có khuynh hướng có chỉ số khối cơ thể thấp hơn và giảm được nguy cơ mắc bệnh ĐTĐ.

Một nghiên cứu tổng hợp khác cho thấy dường như ăn gạo trắng có liên hệ với bệnh ĐTĐ ở người gốc Châu Á, nhưng không có liên hệ trên người phương Tây. Tuy vậy, nên nhớ kết quả từ nghiên cứu này không có nghĩa là gạo trắng gây ra bệnh ĐTĐ. Rất nhiều nghiên cứu cũng cho thấy sự phát triển của bệnh ĐTĐ và bệnh tim mạch còn bị ảnh hưởng của môi trường sống và cách sinh hoạt.

Do vậy nếu một người không có yếu tố nguy cơ nào của bệnh ĐTĐ, cần nhất là theo các nguyên tắc chung về ăn uống hợp lý để duy trì sức khỏe toàn điện. Người có nguy cơ cao bị ĐTĐ, các nguyên tắc này cần tuân thủ chặt chẽ hơn nhất là khi bệnh nhân có thừa cân hoặc béo phì.

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy cần kết hợp ăn uống và vận động thì mới có hiệu quả cao để phòng ngừa bệnh ĐTĐ và các biến cố tim mạch. Nều một người có béo phì nhưng luyện tập thể lực đều đặn, nhất là khi vòng eo không cao, các chỉ số nguy cơ tim mạch và glucose huyết vẫn ở giới hạn tốt. Vòng eo liên hệ mật thiết với nguy cơ tim mạch nhiều hơn cân nặng hay chỉ số khối cơ thể. Vòng eo được xem là nguy hiểm ở người châu Á khi ≥ 90cm ở nam giới và >80cm ở nữ giới.                                                       

Không có một loại thức ăn đặc biệt nào để phòng ngừa bệnh ĐTĐ, nhưng có loại thức ăn có thể làm tăng vòng eo, đó là các loại có chứa nhiều mỡ trung chuyển còn gọi là “trans fat”. Mỡ trung chuyển phát sinh trong quá trình chuyển dầu thực vật sang thể đặc, thường có trong các loại thức ăn như magarine, bách bích qui…

Một số thức ăn có thể làm giảm vòng eo:

-          Các loại hạt: hạt hạnh nhân, hồ đào, hạt lanh, hướng dương

-          Chocolat đen

-          Trái bơ

-          Dầu olive để nấu với thịt nạc, rau hoặc trộn xà lách.

Một khẩu phần ăn thông thường nên bao gồm đầy đủ nhóm bột đường, nhóm đạm và nhóm dầu mỡ (chất béo). Có nhiều khẩu phần giảm cân được đề xuất để giảm cân như khẩu phần Atkins dùng chủ yếu chất đạm, hoặc khẩu phần dùng chủ yếu chất béo; các khẩu phần này có thể làm giảm cân trong thời gian ngắn nhưng kết quả về lâu dài chưa được chứng minh; ngoài ra khẩu phần tăng đạm cũng làm tăng acid uric trong máu và đưa đến một số rối loạn chuyển hóa khác.

Cách ăn uống cũng cần phù hợp với phong tục tập quán của vùng miền, tôn giáo để có thể áp dụng được lâu dài, do đó nếu dân tộc Châu Á quen ăn gạo, không có lý do nào để đổi sang ăn bánh mì suốt đời.

Một cách tổng quát, đối với người trẻ tuổi một khẩu phần lành mạnh mỗi ngày bao gồm:

1. 5-8 suất của bột đường (1 suất bột đường chứa 15 gam carbohydrat, tương đương với 60 kilocalo). 1 suất bột đường tương đương với 1 lát bánh mì sandwich, 1/3 chén cơm đã nấu chín hoặc nui đã nấu chín (bát cơm nhỏ ăn hàng ngày, khoảng 300 ml). Nên dùng chủ yếu nhóm bột đường phức, có nhiều chất xơ, cần thời gian để tiêu hóa như bánh mì, nui chế tạo từ bột mì đen, cơm gạo lứt (hay gạo nứt), ngũ cốc còn nguyên hạt.  
2. Ăn ít nhất 3 suất rau một ngày, một suất rau có lá tương đương với khoảng 250 ml rau có lá còn tươi thái nhỏ, 120 ml rau thái nhỏ đã nấu chín, khoảng 90-100ml nước ép rau.

3. Trái cây: Khoảng 2-3 suất mỗi ngày. Một suất trái cây tương đương  một trái táo trung bình, một trái cam, 1 trái chuối, 6-8 trái nhãn…khoảng 120 ml trái cây hộp (không kèm nước đường), 60 ml nước ép trái cây không đường. Nên ăn trái cây nguyên vẹn vì có thêm chất xơ.
4. Ăn 2-4 suất sữa hoặc sản phẩm từ sữa mỗi ngày: 1 suất sữa tương đương khoảng 250 ml sữa hoặc sữa chua (yaourt), một miếng pho mai 40gam.Nên chọn sữa đã gạn bỏ chất béo, sữa chua không đường. Sữa là nguồn chưa nhiều đạm calci, phospho, để giảm bớt nguồn cholesterol do chất béo từ sữa nên chọn sữa đã bỏ chất béo. Một số người bị tiêu chảy khi uống sữa do không dung nạp lactose, tuy nhiên thành phần lactose trong các chế phẩm từ sữa khác nhau nên có thể triệu chứng sẽ thay đổi với các loại sữa khác nhau.

5. Chất đạm cần thiết trong một khẩu phần lành mạnh, nhưng lượng đạm cần thiết mỗi ngày chỉ khoảng 170-230 gam, tương đường khoảng 2-3 suất mỗi ngày. Một suất tương đương khoảng 60-90 gam thịt đã nấu chín, 120 ml đậu đã nấu chín, 1 quả trứng. Nên ăn chủ yếu cá và gà, vịt, chọn thịt trắng (thí dụ thịt ức gà) thay vì đùi gà. Loại bỏ các phần da gà vịt. Các loại thịt từ vật nuôi như thịt bò, heo (lợn), gà có nhiều mỡ lẫn giữa các thớ thịt, do đó nên luộc, hấp, nướng, xào với ít dầu thay vì chiên (rán). Chất đạm dộng vật còn là nguồn cung cấp sinh tố B, sắt, kẽm. Nên đa dạng hóa các nguồn chất đạm, chất đạm từ động vật như bò, heo (lợn), gà vịt chứa nhiều mỡ bão hòa. Chất đạm có nguồn gốc từ biển và các loại hạt chứa chủ yếu chất béo thuộc nhóm dầu.
6. Chất béo: nên dùng giới hạn để trộn xà lách (trộn gỏi), nấu ăn.  Nên chọn dầu thực vật, như dầu olive, dầu mè. Tuy nhiên chất béo cung cấp năng lượng cần cho sự tăng trưởng và cũng cần thiết cho não nên không thể loại hẳn chất béo ra khỏi khẩu phần.  Nói chung nên giới hạn ăn các loại thức ăn có nhiều chất béo bão hòa như bơ, pho mai, thị mỡ, và các món ăn chiên ngập dầu. Thực phẩm chiên ngập dầu làm tăng cân rất nhanh.
7. Không bắt buộc phải kiêng tuyệt đối các loại thức ăn ngọt chứa nhiều đường tinh chế như chè, bánh ngọt, chỉ cần có ý thức ăn các một phần nhỏ và không ăn mỗi ngày.
8. Hạn chế rượu bia. Có nghiên cứu cho thấy uống rượu vừa phải có thể làm giảm nguy cơ tim mạch và ĐTĐ ở người trung niên và lớn tuổi. Uống rượu vừa phải tính ra là 1 suất rượu cho phụ nữ và 2 suất rượu cho nam giời mỗi ngày. 1 suất rượu tương đương với một lon bia nhẹ (5 độ cồn) 300-350ml hoặc 150 ml rượu nho. Tuy nhiên nếu chưa bao giờ uống rượu thì không cần bắt đầu uống (dù là rượu nho) và không bao giờ vượt quá số lượng khuyến cáo hàng ngày.
9. Giảm muối trong khầu phần, natri khoảng 2300 mg mỗi ngày (khoảng 5 gam muối mỗi ngày)
10. Nên uống nước lọc hoặc nước trà. Hạn chế dùng nước ngọt

Cũng cần chú ý đến hành vi ăn uống:

-          Nên ăn đúng giờ, đúng bữa, đủ 3 bữa sáng, trưa, chiều. Không ăn bữa tối quá trễ, ngay trước khi đi ngủ. Không bỏ bữa, nếu bỏ bữa ăn và ăn khi rất đói thường sẽ ăn nhiều hơn mức cần thiết.

-          Ăn chậm, nhai kỹ. Dành ít nhất 20 phút cho mỗi bữa ăn. Không làm việc khác trong lúc ăn thí dụ xem truyền hình, đọc báo, nghe điện thoại, soạn bài…

-          Khi có việc vui mừng, không nên ăn mừng bằng cách đi ăn tiệm hay mở tiệc.

-          Một số tác giả cũng khuyên, nếu muốn tránh ăn quá nhiều nên bắt đầu ăn rau hoặc ăn canh trước sau đó sẽ ăn chất đạm cùng với nhóm bột đường như nui, bánh mì hoặc cơm.

-          Ý thức về việc ăn uống quan trọng nhưng không cần quá nghiêm ngặt gây căng thẳng, thí dụ cân từng loại thức ăn, không bao giờ ăn tráng miệng…Đặc điểm của các loại thức ăn thay đổi tùy nguồn sản xuất thí dụ trứng gà ta nhỏ hơn trứng gà Mỹ, các loại trái cây vùng nhiệt đới như soài, mít, nhãn sầu riêng thường ngọt hơn trái cây vùng ôn đới (thí dụ cam, táo..) nhưng không nhất thiết phải cân đong đo đếm thật chính xác…chỉ cần có ý thức giới hạn lượng thức ăn trong khoảng được khuyến cáo, nếu lỡ ăn quá nhiều (thí dụ khi ăn tiệc) thì sau đó nên tăng cường vận động.

Như đã trình bày ở trên, bệnh tật có nhiều yếu tố tác động, do đó chỉ quan tâm riêng đến ăn uống để phòng ngừa bệnh là chưa đủ, cần kết hợp ăn uống với luyện tập thể lực và nếp sống điều độ. Luyện tập ít nhất 30 phút mỗi ngày như di bộ, đi xe đạp, bơi lội khiêu vũ.  Nếu không đủ thời gian để luyện tập nên tăng cường làm việc nhà, đi thang bộ thay vì thang máy, cố gắng dành thời gian đi bộ trong nhà hay nơi làm việc khoảng 15 phút sau mỗi bữa ăn….Tránh ngồi quá lâu (Có nghiên cứu chứng minh nếu ngồi nhiều hơn 8 giờ mỗi ngày tử vong về tim mạch sẽ gia tăng so với người ngồi ít hơn 4 giờ mỗi ngày). Cần ngủ đủ giấc, trung bình khoảng 6-8 giờ mỗi ngày. Ngủ trước 10-11 giờ. Ngoài ra nếp sống thư giãn cùng người thân, gia đình, tìm thú vui trong âm nhạc, đọc sách, du lịch, nấu ăn cũng giúp giảm căng thẳng trong cuộc sống và giảm căng thẳng rất quan trọng trong phòng ngừa các bệnh mạn tính.
xem thêm: 5 BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH BỆNH TIỂU ĐƯỜNG
                Trái cây và bệnh tiểu đường

BẠN CẦN GÌ ĐỂ ĐƯỢC HẠNH PHÚC?

David Michie

Có một người nghèo tên là Depa bất ngờ tìm được một viên đá vô cùng quý. Là người không tham cầu và vốn hài lòng với cuộc sống đạm bạc của mình, Depa suy nghĩ xem nên tặng viên đá cho ai.

Sau khi suy xét, ông quyết định tặng nó cho vua Prasenajit. Nhà vua hết sức ngạc nhiên bởi còn có rất nhiều người nghèo, nhưng Depa nói:"Chính ngài mới là người nghèo nhất, bởi ngài thiếu sự hài lòng và thỏa mãn".

(Long Thọ, thư gửi bạn)

Cần những gì để được hạnh phúc? 

Trong số tất cả các câu hỏi trên cõi đời này thì đây là câu hỏi phổ biến nhất. Đó cũng là câu hỏi đầy tính công bằng, vì tất cả chúng ta, dù giàu sang hay nghèo hèn, độc thân hay đã có gia đình, béo hay gầy, đều bình đẳng trong ước muốn đạt được chân hạnh phúc. Không phải hạnh phúc mà tất cả chúng ta đang nghiệm thấy đến và đi phụ thuộc vào hoàn cảnh, mà là một thứ hạnh phúc vững bền bất chấp đổi thay. Một thứ hạnh phúc chúng ta cảm nhận từ bên trong.

Dù dựa vào bất kỳ tiêu chuẩn khách quan nào, nhửng nỗ lực để đạt được mục tiêu đơn giản này của chúng ta cũng đều gặp phải những kết quả rõ ràng là hỗn độn. Chúng ta giờ đây đang hưởng một mức sống sung túc mà ông bà chúng ta phải kinh ngạc, nhưng chưa bao giờ tủ thuốc gia đình lại đầy ắp những thứ thuốc an thần, giảm đau, chống trầm cảm nhằm giúp chúng ta thoát khỏi trạng thái căng thẳng của thực tại "tiến bộ" đến như vậy. Chúng ta có trong tay vô số dụng cụ và thiết bị tiết kiệm sức lao động nhưng chưa bao giờ chúng ta lại phải làm nhiều giờ đến thế. Chúng ta thành công trong khái niệm thoải mái dễ chịu là tạo ra một "ngôi làng toàn cầu" - nhưng chưa bao giờ chúng ta cảm thấy bị vây hãm bởi chủ nghĩa khủng bố quốc tế, những rủi ro tài chính, những căn bệnh do virus gây ra, cùng vô số những đe dọa khác. Và danh sách liệt kê các nghịch lý này còn dài lắm.

Đối với bản thân, sự nỗ lực để đạt được hạnh phúc của chúng ta, cuộc sống có mục đích, thường không suôn sẽ như ý nguyện. Tiền bạc, các mối quan hệ và sự thành đạt trong công việc là những thành tố cốt lõi trong "công thức chế biến hạnh phúc" của đa số, nhưng nếu kiểm tra về mức độ hiệu lực của chúng, liệu chúng có thật sự đứng vững hay không?

Là những sinh vật có khả năng thích nghi đến ngạc nhiên, chúng ta có thể điều chỉnh theo các điều kiện mới nhanh chóng đến mức những gì từng một thời bị xem là bịa đặt, hoang đường, chẳng mấy chốc đã trở thành điều bình thường, và chúng ta quay trở về nơi mình đã bắt đầu để tìm kiếm những thích thú mới. Ngay cả khi chúng ta đã đạt được sự thăng tiến khao khát từ lâu, chúng ta lại bối rối phát hiện ra mình chẳng trải nghiệm được cảm giác tuyệt vời mà chúng ta đã luôn nghĩ là mình sẽ có.

Và trong các quan hệ, chúng ta nhận ra cơn choáng váng đầu tiên của sự lãng mạn có thể biến thành cái gì đó hoàn toàn khác hẳn một cách nhanh chóng.

Nhưng rồi, bằng cách này hay cách khác, chúng ta cố gắng thuyết phục bản thân rằng không phải do lỗi ở công thức chế biến - mà do các nguyên liệu chúng ta đang sử dụng: Nếu chúng ta dành được công việc hay hợp đồng đặc biệt NÀY, sự khác biệt sẽ làm thay đổi cả cuộc đời. Người đàn ông hay người phụ nữ ĐÓ thích hợp đến mức việc sống chung với người ấy sẽ mang chúng ta đến trạng thái hạnh phúc tuyệt vời. Sự thật thì chúng ta đã từng ấp ủ những suy nghĩ tương tự về việc người bạn đời hiện nay vốn chẳng phải là đối tượng mà chúng ta từng mơ mộng. Và nếu làm như vậy, chúng ta đang có một khả năng xuất chúng là thuyết phục bản thân rằng lần này sẽ khác hẳn.

Bởi thời trai trẻ đã từng kiếm sống trong lĩnh vực giao tế của các công ty, nên cuộc mưu cầu hạnh phúc của tôi là cuộc mưu cầu của một con người bận rộn. Trong cái cối xay nghề nghiệp làm việc như điên, trải nghiệm đủ loại cảm xúc, tôi hoàn toàn quen thuộc với những cố gắng không ngừng để thành công, quen thuộc với hiểu biết chán ngán rằng bất luận bạn đi được bao xa, luôn luôn còn phải tiến xa hơn nữa.

Nhưng thật may mắn cho tôi là đã gặp được Phật Giáo Tây Tạng, khám phá ra con đường thực tiễn khác. Không phải sắp xếp lại ngoại cảnh mà là nội tâm.

Bạn có thể hỏi, một truyền thống tâm linh ở một nơi xa xôi cách nay hai ngàn năm trăm năm liệu có thể giúp gì cho con người ở vào thế kỷ 21?

Một trong những nghịch lý đáng ngạc nhiên là có thể phát triển cách tiếp cận của Phật giáo cho thế giới bận rộn ngày nay, đặc biệt là về phương diện tâm thức. Ở hình thức thường nghiệm vi tế nhất, nó trình bày một cách tiếp cận dực trên sự phân tích sáng suốt về sự thật. Nó cung cấp những phương pháp đã trải qua thử thách, đã được chứng minh, được trình bày thành những bước dẫn dắt chúng ta đi từ tâm trạng hiện tại đến hạnh phúc lớn hơn, và cuối cùng là sự giác ngộ.

Xét theo quan điểm Phật giáo, những nộ lực sắp xếp lại hình thức cuộc sống - tiền bạc, quan hệ, nghề nghiệp - chỉ có thể mang đến sự thỏa mãn tạm thời, bởi tất cả những nỗ lực như vậy không đếm xỉa gì đến "hằng số duy nhất" là : sự biến dịch. Mặc dù chúng ta đã thủ đắc sự vật theo cách chúng ta muốn, nhưng điều không tránh khỏi là một điều gì đó sẽ xảy đến làm đảo lộn các kế hoạch.

Điều này không có nghĩa là chúng ta phải từ bỏ hạnh phúc, mà là nên áp dụng một chiến lược hiệu quả hơn để đạt được trạng thái đó. Shantideva từng đưa ra một ẩn dụ rất sinh động:

Ở đâu tôi có thể tìm đủ số da thuộc

Để phủ kín địa cầu này?

Nhưng chỉ cần bọc da cho đế giầy của tôi

Chẳng khác nào bọc da cả trái đất.

Nói cách khác, thay vì nỗ lực cho một nhiệm vụ bất khả thi là cố gắng kiểm soát toàn bộ môi trường ngoại cảnh, triết lý nhà Phật cho rằng hãy kiểm soát cách chúng ta "trải nghiệm" môi trường đó - trong tâm thức của mình. Mục tiêu của chúng ta không phải là sắp xếp lại thế giới bên ngoài mà là thế giới nội tâm, để nhận ra được những suy nghĩ sáo mòn, tiêu cực, để làm thay đổi không phải thế gian mà là cách chúng ta trải nghiệm nó.

Ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất, chúng ta vẫn có thể thay đổi. Chính vì vậy mà một trong những biểu tượng được biết đến nhiều nhất của Phật giáo là hoa sen, một loài cây mà rễ mọc dưới đáy bùn, nhưng vươn lên mặt nước những đóa hoa đẹp tuyệt trần.

VÌ SAO CHÚNG TA KHÔNG HẠNH PHÚC?

Yongey Mingyur Rinpoche

Sau gần một chục năm giảng dạy ở hơn hai mươi quốc gia trên thế giới, tôi đã thấy rất nhiều điều kỳ lạ và tuyệt vời, được nghe thấy rất nhiều điều kỳ lạ và tuyệt vời từ những người tôi có dịp nói chuyện tại các buổi dạy chung hoặc là họ đã đến gặp tôi để được tư vấn. Tuy nhiên, điều tôi thấy ngạc nhiên hơn hết là việc nhìn thấy những con người đang sống trong những nơi đầy đủ tiện nghi vật chất nhưng lại phải trải qua những đau khổ tận cùng như những con người đang phải chịu nhiều thiếu thốn về vật chất. Sự biểu hiện nỗi đau khổ mà tôi chứng kiến có khác về vài phương diện với những gì tôi quen nhìn thấy ở Ấn Độ và Nepal, nhưng sự mãnh liệt của nó thì thật là rõ ràng.

Tôi bắt đầu nhận thấy nỗi bất hạnh này trong những chuyến đi đầu tiên đến phương Tây, khi những người bạn chủ nhà đưa tôi đi xem những sự kiện lớn của thành phố. Khi lần đầu tiên tôi nhìn thấy những nơi như tòa nhà Empire State hoặc tháp Eiffel, tôi không khỏi kinh ngạc trước tài năng của các nhà thiết kế và trình độ phối hợp quyết đoán cần có ở những người xây dựng nên các công trình kiến trúc này. Nhưng khi chúng tôi lên tới nóc sân thượng, tôi thấy tầm nhìn bị cản bởi những hàng rào thép gai và toàn bộ khu vực này đều được canh gác. Khi tôi hỏi những người bạn chủ nhà về hàng rào và lính canh này, họ giải thích đó là sự phòng ngừa để giữ cho người ta không tự vẫn bằng cách nhày từ trên cao xuống. Tôi cảm thấy thật đáng buồn khi những xã hội có thể xây nên những kỳ quan như thế lại cần phải áp đặt nhiều biện pháp nghiêm nhặt để giữ cho người dân của mình không dùng chính các công trình tuyệt mỹ này làm sàn nhảy tự tử.

Yongey Mingyur Rinpoche

Những biện pháp an ninh này không làm giảm đi chút nào sự ngưỡng mộ của tôi đối với vẻ đẹp cũng như kỹ năng công nghệ cần thiết để xây dựng nên chúng. Nhưng sau khi đi xem vài nơi như thế thì các biện pháp an ninh đã bắt đầu "chiếm chỗ" cùng với một điều khác nữa mà tôi bắt đầu để ý. Mặc dù những người sống trong các nền văn hóa thoải mái về mặt vật chất thường dễ dàng nở những nụ cười, nhưng đôi mắt của họ lại gần như luôn luôn phản ánh một sự không thỏa mãn, thậm chí là sự tuyệt vọng. Và những câu hỏi mà mọi người thường đưa ra trong những buổi nói chuyện riêng tư hoặc nơi đông người thường có vẻ chỉ xoay quanh việc làm thế nào để được khỏe hơn, mạnh hơn hiện tại hoặc làm sao để vược qua được sự "căm ghét bản thân".

Càng đi đến nhiều nơi, tôi càng thấy rõ rằng những người sống ở các xã hội có thành tựu vật chất và công nghệ cao cũng cảm thấy những sự đau khổ, lo âu, cô đơn , tách biệt và tuyệt vọng như những người sống ở các xã hội ít phát triển hơn. Sau vài năm đặt ra các câu hỏi chủ ý trong các buồi thuyết giảng nơi đông người và các buổi tham vấn riêng tư, tôi bắt đầu thấy rằng khi tốc độ phát triển về hình thức vượt quá sự phát triển của nội tâm, con người dường như sẽ phải khổ hơn vì những xung đột tình cảm mà chẳng có một phương pháp nội tâm nào để đối phó. Sự phong phú về các điều kiện vật chất đã tạo ra quá nhiều thú vui bên ngoài khiến cho người ta mất đi sự kết nối với cảm xúc bên trong của mình.

Chẳng hạn, ta chỉ nghĩ về số lượng người ra sức tìm kiếm cảm giác kích thích bằng cách đi tới những nhà hàng mới, bắt đầu những mối quan hệ mới hoặc chuyển sang một chỗ làm mới. Trong một thời gian ngắn thì sự mới mẻ này dường như cũng có mang lại một cảm giác phấn khích. Nhưng cuối cùng thì sự phấn khích này cũng qua đi; cãm giác mới, người bạn mới hoặc trách nhiệm mới cũng sẽ trở nên tầm thường. Thứ hạnh phúc mà họ cảm thấy như lúc đầu không còn nữa.

Thế là họ lại thử áp dụng một chiến lược mới, ví dụ như đi tắm biển. Được một thời gian, điều này có vẻ như khiến cho người ta mãn nguyện. Mặt trời ấm áp, nước biển tuyệt vời và là cơ hội gặp gỡ được nhiều người, với những hoạt động mới mẻ và hào hứng để mình thử nghiệm, như lướt ván và giong buồm. Nhưng rồi sau một thời gian, cả đến bãi biển cũng làm ta nhàm chán. Những cuộc trò chuyện cứ lặp đi lặp lại, đất cát như bám chặt trên da mình, mặt trời quá gắt hay lẩn khuất giữa những đám mây, rồi nước biển hóa lạnh. Thế là phải dời đi, thử đi đến một bãi biễn khác, hoặc một xứ sở khác.

Rắc rối với những giải pháp trên là về bản chất chúng nhất thời. Tất cả các hiện tượng chỉ là kết quả sự quy tụ của những nguyên nhân và điều kiện, do đó không khỏi trải qua một kiểu thay đổi nào đó. Khi các nguyên nhân gốc gây ra và kèo dài một cảm giác hạnh phúc bỗng nhiên thay đổi, thì hầu hết mọi người đều có thể quy trách cho các điều kiện bên ngoài (vì ai khác, vì nơi chốn, vì thời tiết ...) hoặc là cho chính mình ("lẽ ra mình nên nói một câu gì đó tử tế hơn, khôn ngoan hơn", "lẽ ra mình nên đến một nơi nào khác"). Tuy nhiên , bởi nó phản ánh một sự thiếu tin tưởng vào chính mình, vào những điều được dạy là sẽ đem lại hạnh phúc, cho nên sự than trách chỉ khiến cho việc tìm kiếm hạnh phúc trở nên khó khăn hơn.

Điều rắc rối hơn nữa là hầu hết mọi người đều không có một ý niệm rõ ràng về hạnh phúc, do đó tự họ tạo ra những điều kiện dẫn họ trở về với sự không thỏa mãn mà mình đã ra sức loại bỏ đi. Vì thế, chúng ta nên xem xét kỹ hơn về hạnh phúc hoặc không hạnh phúc, cùng với các gốc rễ của nó.