Lời khuyên người đang hạnh phúc

ĐỨC ĐẠT-LAI LẠT-MA
NHỮNG LỜI KHUYÊN TÂM HUYẾT

Hạnh phúc cũng có nhiều loại. Một số người tâm thần kém thăng bằng, có thể đắm mình trong một thứ hạnh phúc thật ngây ngô và nghĩ rằng tất cả đều xảy ra tốt đẹp. Hạnh phúc đó không phải là thứ hạnh phúc mà chúng ta mong muốn.

Một số khác tìm hạnh phúc bằng cách gom góp của cải vật chất và thỏa mãn các cơ quan giác cảm. Chúng ta cũng đã thấy rằng cách đó hết sức phù du. Ngay cả trường hợp nếu nghĩ rằng mình đang được sung sướng thật sự và cố tình xem cái hạnh phúc ấy như là vĩnh viễn, thì rồi đây ta sẽ đau khổ gấp bội khi tình huống xảy ra không còn thuận lợi nữa.

Những kẻ khác thì cho rằng mình đạt được hạnh phúc nhờ biết ăn ở phù hợp với đạo đức. Hạnh phúc ấy mới chính là thứ hạnh phúc mà chúng ta mong muốn bởi vì đã được xây dựng trên những lý lẽ sâu xa và không tùy thuộc vào cảnh huống bên ngoài.

Muốn đạt được hạnh phúc thật sự và lâu dài, ta cần phải thấu hiểu trước nhất thế nào là sự khổ đau thật sự. Có thể ban đầu thì khổ đau sẽ làm cho ta suy sụp tinh thần, nhưng rồi trong lâu dài ta sẽ thấy là mình được lợi rất nhiều. Có những kẻ tự đầu độc mình để trốn tránh sự thật bằng cách đi tìm những sảng khoái giả tạo do một thứ đức tin tinh thần mù quáng, hoặc sống xả hết tốc lực để tránh khỏi phải suy nghĩ, thì đấy cũng chẳng khác gì mang vào mình một bản án treo ngắn hạn. Khi nỗi khó khăn trở lại một cách mãnh liệt thì tất cả sẽ tiêu tan hết và lúc ấy chỉ biết « lấp đầy đất nước này bằng những lời ta thán », như người Tây tạng vẫn thường nói. Sự giận dữ hay thất vọng sẽ xâm chiếm họ để rồi ngoài những khó khăn ban đầu, nay họ lại phải ôm thêm những khổ đau mới một cách vô ích.

Hãy tìm hiểu xem nỗi khổ của ta từ đâu đến. Cũng như tất cả các hiện tượng khác, khổ đau là hậu quả của vô số nguyên nhân và điều kiện. Nếu tình cảm của ta chỉ tùy thuộc vào một nguyên nhân duy nhất thì quả là giản dị vì ta chỉ cần tìm thấy cái nguyên nhân duy nhất ấy là tự động sẽ cảm thấy sung sướng. Ta cũng thừa biết là không đúng như thế. Vì vậy đừng bao giờ nghĩ rằng hạnh phúc chỉ tùy thuộc vào một yếu tố duy nhất và chỉ cần nhận diện ra nó là ta sẽ dứt khổ đau. Nên hiểu rằng khổ đau là thành phần bất khả phân của sự hiện hữu, nếu nói theo thuật ngữ nhà Phật thì đó chính là thế giới luân hồi hay vòng tái sinh. Nếu muốn xem đấy là một thứ gì tiêu cực và bất thường mà ta là nạn nhân thì cuộc đời ta quả thật là thảm thương. Phản ứng của ta sẽ gây ra khó khăn cho chính mình. Hạnh phúc chỉ có thể thực hiện được khi những gì mà ta xem là khổ đau, không thể làm cho ta cảm thấy bất hạnh. 

Theo Phật giáo, suy tư về sự thực của khổ đau không phải là một hành động yếm thế hay tuyệt vọng. Sự suy tư đó giúp khám phá ra những nguyên nhân căn bản đã tạo ra những nỗi bất hạnh cho ta : đó là tham vọng, hận thù và vô minh, và mục đích của suy tư chính là để giúp ta thoát khỏi những thứ ấy. Vô minh ở đây có nghĩa là không hiểu biết bản chất đích thật của mọi sinh linh và mọi vật thể. Hiện trạng vô minh đó chính là nguồn gốc làm phát sinh ra hai thứ nọc độc kia. Khi vô minh biến mất thì dục vọng và hận thù cũng sẽ không còn cơ sở để tồn tại và nguồn gốc của khổ đau sẽ tan biến. Từ đó lòng ta sẽ khơi dậy một niềm hạnh phúc vị tha không còn vướng mắc vào những xúc cảm tiêu cực nữa.

Người bán hàng siêu đẳng

Một anh chàng từ nông thôn ra thành phố xin được làm chân bán hàng tại cửa hàng bách hoá trung tâm, nơi đáp ứng mọi nhu cầu mua sắm trên đời.
Ông chủ hỏi anh ta:
- Anh đã có kinh nghiệm trong công việc này chưa?
- Rồi, thưa ông! Tôi từng bán hàng ở quê – Chàng trai đáp.
- Tốt! Cậu sẽ bắt đầu thử việc vào ngày mai và tôi sẽ đến kiểm tra kết quả công việc sau khi hết giờ làm – Ông chủ nói.
Với chàng trai, ngày làm việc đầu tiên dài đằng đẵng và thật căng thẳng nhưng mãi rồi cũng tới 5h chiều. Ông chủ xuất hiện và hỏi:
- Hôm nay cậu phục vụ được bao nhiêu khách hàng?
- Một. – Nhân viên bán hàng mới đáp.
- Mỗi một thôi à! – Ông chủ nổi giận – Hàng ngày, mỗi nhân viên của tôi phục vụ đươc 20 đến 30 khách hàng kia! Thế cậu bán đươc bao nhiêu tiền?
- Ba trăm nghìn đôla, thưa ông.
- Thế quái nào mà cậu bán được nhiều như vậy? – Ông chủ ngạc nhiên.
Chàng trai giải thích:
- Ông khách ðó vào cửa hàng và tôi bán cho ông ta một lưỡi câu nhỏ, rồi một lưỡi câu vừa và cuối cùng là một lưỡi câu cỡ đại. Tiếp đó, tôi bán cho ông ta một sợi dây câu nhỏ, một sợi vừa và một sợi lớn. Tôi hỏi xem ông ta câu cá ở đâu và vị khách đáp: “Ở bờ biển”. Tôi gợi ý ông ta nên mua một chiếc xuồng câu rồi đưa ông tới bộ phận bán thuyền, thuyết phục ông mua một xuồng cao tốc dài 7 mét gắn 2 động cơ. Chiếc Wolkswagen của ông ấy không kéo nổi cái xuồng nên tôi bán cho ông một chiếc Cruiser Deluxe nữa.
Ông chủ loạng choạng vì choáng:
- Cậu bán tất cả những thứ đó cho một người vào mua lưỡi câu?
- Không! – Chàng trai đáp – Ông ta hỏi mua băng vệ sinh cho vợ, và tôi bảo: “Kỳ nghỉ cuối tuần của ông thế là hỏng rồi. Có lẽ là ông nên đi câu cá!”.

BA BÁT TRÀ CỦA ISHIDA MITSUNARI

Tướng Ishida Mitsunari trong lịch sử nước Nhật trước khi thành danh đã từng sinh sống trong chùa Quan Âm. Môt hôm, Mạc Phủ tướng quân Toyotomi Hideyoshi trên đường đi khát nước nên vào chùa xin nước uống. Ishida đã nhiệt tình đón tiếp ông. Lúc châm trà, bát trà to đầu tiên Ishida dâng lên  là một bát trà ấm; bát thứ hai là một bát trà nóng vừa; khi tướng Toyotomi đòi bát thứ ba thì Ishida dâng lên một bát trà nóng nhỏ.

Tướng Toyotomi không hiểu ngụ ý của việc làm trên, Ishida mới giải thích rằng: Bát trà ấm to đầu tiên là để giải khát, cho nên nhiệt độ ấm và lượng cũng nhiều là thích hợp; bát thứ hai là trà nóng và dùng bát vừa là vì ngài đã uống một bát to rồi nên sẽ không uống ừng ực nữa mà còn uống để thưởng thức, nên nhiệt độ phải nóng, lượng cũng ít thôi; bát thứ ba thì hoàn toàn không phải để giải khát mà thuần túy để thưởng thức trà cho nên chỉ bát nhỏ và nóng là được.

Tướng Toyotomi Hideyoshi rất xúc động trước sự ân cần tuyệt vời của Ishida, thế là ông tuyển Ishida vào đội quân của mình. Sai nhiều năm chinh chiến và trưởng thành, Ishida đã trở thành vị danh tướng một thời.

Trong giao tiếp giữa người với người, không nhất thiết phải cho đi thật nhiều mà cần nhất là sự chân thành. Nếu biết thể hiện sự quan tâm chu đáo của mình qua từng việc nhỏ, bạn sẽ dễ làm rung động lòng người, từ đó sẽ được tin yêu, quý mến.

Năm 2014: Hãy thay đổi thế giới từ những điều nhỏ nhất

Đăng bởi  Hà Thủy Nguyên vào December 31, 2013  in Góc nhìn Book Hunter

 

Năm 2013 đã kết thúc trong những sự mâu thuẫn, xung đột… những ý định còn dang dở… những cơn khủng hoảng không lớn không nhỏ… mọi thứ dường như đều đang treo ngược. Vẫn tiếp tục trào lưu phản biện xã hội từ đầu thế kỷ 21 đến giờ, năm 2013 tràn ngập trên Internet những tiếng kêu than, chửi rủa, oán trách… Đôi khi sự phản biện và phản ứng của trước nó trở thành trò cười cho người dân lúc trà dư tửu hậu. Nhưng sau khi cười xong, sự thật là, mọi chuyện vẫn thế. Chúng ta vẫn sống trong một xã hội trì trệ, lười biếng, nô lệ và kém hiểu biết. Đã đến lúc chúng ta phải tự hỏi: tình trạng này có nên kết thúc hay chưa?

Trong số chúng ta, ai ai cũng bức xúc với thực trạng xã hội, cho dù bạn sống trong môi trường sung túc hay đang phải chịu số phận bất công. Thiên nhiên bị tàn phá, xã hội đang suy thoái, giá trị đạo đức băng hoại, con người có giá trị không còn giống như con vật nữa mà giống như những cỗ máy, sự thông thái được thay thế bằng những hiểu biết nhảm nhí… Đó là thế giới chúng ta đang sống. Chúng ta sẽ đổ lỗi cho ai? Ai là người thực sự gây ra những điều này? Những chính trị gia ư? Những tập đoàn kinh tế ư? Những kẻ âm mưu thiết lập quyền kiểm soát trên thế giới này ư? Người dân đổ lỗi cho chính phủ của họ, những cá nhân chửi bới hệ thống, những con người oán trách cộng đồng mình bị buộc phải phụ thuộc… Chửi bới, đổ lỗi, kêu than là một liệu pháp tâm lý mang tính xã hội, nhưng nó không giải quyết được các vấn đề của thế giới này.

Hãy nhìn vào Việt Nam hiện nay, bạn sẽ thấy rất rõ. Trên mạng xã hội, nhiều người dân kêu gào chửi bới chính phủ và các cơ quan công quyền, nhưng chửi bới không có tác động gì đến hệ thống chính trị để hệ thống này phải thay đổi theo chiều hướng tốt lên. Chúng ta chê bai người Việt, rằng người Việt xấu xí, người Việt nghèo nàn, người Việt dốt nát, người Việt hèn hạ… Chê bai dân tộc của mình liệu có thể làm phẩm giá của các bạn cao hơn? Chúng ta nhao nhao bê đủ loại mô hình của Tàu, của Mỹ, của Liên Xô, của Nhật, của Trung Đông, của Bắc Âu… về nước và một cách chủ quan, chúng ta nghĩ rằng mớ kiến thức đó sẽ khai hóa cho dân Việt. Chúng ta đang cố biến đất nước chúng ta giống một đất nước khác, biến dân tộc chúng ta thành một dân tộc khác. Điều đó khiến chúng ta trở thành nô lệ. Nô lệ của sự hèn nhát, nô lệ của sự sùng bái vật chất và quyền lực, nô lệ của sự kém hiểu biết. Có phải hệ thống trói buộc chúng ta? Hay chính chúng ta tự trói buộc mình? Chúng ta hèn nhát thỏa hiệp, hèn nhát chịu đựng thay vì nỗ lực để thay đổi . Một xã hội trông chờ toàn bộ vào sự vận động của chính phủ, một dân tộc trông chờ vào cá nhân kiệt xuất… và chúng ta đòi tự do? Điều đó thật nực cười.

Đây là thế giới chúng ta đang sống, nếu chúng ta không nỗ lực để kiến tạo, không nỗ lực để thay đổi thì thế giới sẽ không bao giờ vận hành theo chiều hướng nhân bản hơn và văn minh hơn. Tham vọng quyền lực đang bao trùm khắp nơi, và để giữ vững quyền lực, những kẻ nắm quyền cần đám đông nô lệ hơn cá nhân tự do. Nhưng nếu bạn chỉ thẳng mặt và muốn hủy diệt quyền lực thì bạn đang cố gắng tạo dựng một dạng quyền lực khác. Thật chẳng khác nào như F.Nieztches đã từng viết: “Đừng bao giờ chống lại quỷ dữ, bởi nếu không bạn sẽ thành quỷ dữ”. Nếu một quyền lực khiến thế giới rơi vào cảnh nô lệ, thì quyền lực khác thay thế nó cũng chỉ khiến chúng ta trở thành nô lệ theo cách khác.

Vậy làm thế nào để cải tạo thế giới này? Đơn giản hơn chúng ta tưởng mà cũng khó khăn hơn chúng ta tưởng. Trong lịch sử, nhiều người đã hết mình sáng tạo và đấu tranh cho một xã hội công bằng hơn, văn minh hơn. Lịch sử nước ta cũng có không ít những anh hùng, những chí sĩ dành cả đời để bảo vệ người nghèo, để khôi phục tinh thần dân tộc Việt. Nhưng nếu bạn nhìn ở một khía cạnh khác, bạn sẽ thấy rằng những danh nhân lịch sử ấy chỉ là sự kết tinh, những người thật sự làm thay đổi thế giới là những người rất dỗi bình thường, những người vô danh. Họ tìm ra cách canh tác, trồng trọt, họ thiết lập nên hệ thống giao thương, họ gìn giữ sự lương thiện của bản thân giữa đám đông điên loạn và suy đồi… Họ tạo nền tảng cho những điều vĩ đại. Không có họ, những điều vĩ đại chỉ là trò đùa của các thiên tài. Nói dài dòng như vậy để chúng tôi muốn khẳng định một điều rằng : Không thể dùng quyền lực để làm suy yếu và thay thế quyền lực, chinh những việc tốt nho nhỏ hàng ngày khiến một hệ thống đang suy đồi phải chuyển đổi. Bạn hãy làm một người chân chính trước khi trở thành vĩ nhân, hãy thực hiện những cử chỉ đẹp đẽ trong từng ngày từng giờ, hãy yêu cuộc sống này hết mình trong từng giây từng phút… Chỉ đơn giản vậy thôi, cuộc sống của bạn sẽ truyền cảm hứng cho người khác. Và chỉ có thế bạn mới làm chủ được cuộc sống của mình, bạn mới thoát khỏi số phận nô lệ cúi đầu, và nhờ thế chúng ta mới đi đến một thế giới lý tưởng. Thế giới lý tưởng chỉ có thể được xây dựng bởi những con người lý tưởng, không thể đặt nền móng trên lòng tham, giận dữ , yếu hèn và sự kiêu ngạo.

Chúng tôi không phải những người lý tưởng, nhưng chúng tôi hướng tới Chân – Thiện – Mỹ, và chúng tôi kêu gọi điều đó ở các bạn. Năm 2014 bắt đầu và chúng ta đều chờ đợi những ngọn gió thay đổi. Đừng chờ đợi! Gió không tự nhiên sinh ra. Chúng ta có thể tạo nên luồng gió lớn bằng chính những điều tốt đẹp nho nhỏ trong cuộc sống. Hi vọng rằng năm 2013 kết thúc trong cực điểm của tất cả hận thù, phán xét, khủng hoảng, mê muội, hi vọng rằng bạn nhìn lại và thấy sự vô nghĩa của tất cả những điều đó, để rồi chúng ta sẽ cùng nhau kiến tạo vùng đất chúng ta đang sống ngày một thịnh vượng hơn và tự do hơn.

Cuối cùng, chúng tôi chúc các bạn một năm 2014 đủ dũng cảm để nhìn thế giới như nó đang là, đủ trí tuệ để hiểu rõ định mệnh của mình, đủ yêu thương để thấy cả thế giới này như một thể thống nhát, và đủ con người để thấy rằng mình cần trở nên lý tưởng.

Book Hunters

(11h08 – 31/12/2013)

ÔI GIỚI TÍNH, THẬT LÀ ĐẸP ...

Lưu Dung

Một ngày nọ, vào năm lớp tám, nhà trường* thận trọng gửi thư cho phụ huynh, sau đó thông bào với toàn thể học sinh rằng chúng tôi sẽ được học môn giáo dục giới tính.

Cả lớp đứng dậy reo hò.

Nhưng đáng tiếc môn học hay như vậy lại do một linh mục dạy. Mỗi tuần một tiết, chúng tôi lại há hốc mồm.

Thầy giáo của chúng tôi là sư huynh Bartholomew. Thầy dáng cao gầy, tốt nghiệp Harvard, rất uyên thâm. Có điều thầy hơi "hâm hâm", mỗi lần lật sách là thầy lại thận trọng cứ như đang gỡ ... mìn. Có lần thầy lật một trang, ôi ... là ảnh cơ quan sinh dục người nữ!

  "Các em!" Thầy giơ sách lên. "Hình này có gợi dục không, các em?"

Không ai trả lời.

  "Đương nhiên là gợi dục!" Thầy ném phịch quyển sách xuống bàn. "Nhưng đã có Chúa trong tim, hình này không gợi dục!" Rồi thầy lau mồ hôi nói:

  "Nó thật đẹp!"

Chú thích: * Nhân vật chính trong bài viết là người Hoa theo học trường Thiên Chúa giáo vào những ngày đầu trên đất Mỹ.

VIÊN ĐẠN CUỐI CÙNG

Hai người bạn nọ, lâm vào cảnh cùng đường trong sa mạc. Nước uống đã hết, một người lại bị say nắng không thể đi được nữa.

Người còn khỏe nói với bạn: "Bây giờ, anh hãy chờ ở đây, tôi sẽ đi tìm nước uống". Anh ta nhét cây súng ngắn vào tay người bạn: "Trong cây súng này còn năm viên đạn, nhớ là đến sau ba giờ, cứ mỗi giờ anh bắn một phát súng , tiếng súng sẽ chỉ đường cho tôi quay lại đây gặp anh."

Hai người chia tay, một người đi tìm nước uống lòng đầy hy vọng, một người ở lại nằm chờ với tâm trạng ngổn ngang những hoài nghi. Anh ta nhìn đồng hồ, rồi cứ đúng giờ mà bắn một phát súng, nhưng trong lòng không tin là người bạn kia có thể nghe được tiếng súng của mình, anh càng trở nên hoảng loạn hơn, anh ta lại nghĩ rằng người bạn rất có thể đã không tìm thấy nước và đang nằm chết khát đâu đó giữa sa mạc; một lúc sau, anh ta lại cho rằng rất có thể, người bạn đã tìm thấy nước nhưng đã bỏ rơi anh ...

Đến lúc cần bắn viên đạn cuối cùng, anh chàng này lại càng nghĩ quẩn hơn: "Đây là viên đạn cuối cùng, có lẽ anh ấy đã chẳng nghe được tiếng súng của mình, nếu đã dùng hết đạn, mình còn trông chờ gì nữa đây? Chỉ còn nước chờ cái chết đến mà thôi. Mà khi phải nằm chờ chết ở đây, lũ kền kền sẽ chẳng buông tha, chúng sẽ rỉa thịt mình, sẽ moi mắt mình vô cùng đau đớn, thôi thì ..." Rồi anh ta kê nòng súng vào đầu bóp cò.

Một lúc sau, lần theo tiếng súng, người bạn kia trở về mang theo một bình nước đầy cùng một đoàn người. Nhưng họ chỉ còn tìm thấy một xác chết.

Điều đáng sợ nhất không phải là những gian khổ ta gặp trên đường đời mà chính là sự suy sụp tinh thần khi phải đối mặt với nó.