Hiển thị các bài đăng có nhãn Thư gửi Sinh Viên Y Khoa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Thư gửi Sinh Viên Y Khoa. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 15 tháng 12, 2014

NHỮNG BỆNH NHÂN CỦA TÔI

Thy Anh

Chị được cô em, sinh viên y khoa năm thứ 6, đưa vào cấp cứu vì nghi ngờ uống thuốc tự tử. Chị 40 tuổi, cao, đẹp như người mẫu, khám hoàn toàn tỉnh táo, khẳng định mình không có ý định tự tử nhưng nhìn cặp mắt của chị rất buồn, buồn kỳ lạ… Theo cô em, chị đang làm ăn dưới tỉnh, có lẽ thất bại, hôm nay đột nhiên bỏ lên thành phố, thăm em, nói lời những từ giả như trăn trối, nghe rất lạ. Lục túi xách chị, thấy mấy vỉ thuốc ngủ, không rõ mới uống bao nhiêu nên mang vô bệnh viện cho chắc ăn. Chị ngoan ngoãn cho y tá rửa dạ dày rồi về giường nằm. Đêm hôm đó, bệnh nhập viện liên tục, giao cho cô em canh chừng cô chị. Mỗi lần khám bệnh mới, để ý thấy hai chị em ngồi nhỏ to trong đêm, cũng an tâm. Bệnh viện dạo ấy không có bác sĩ tâm thần, muốn tư vấn phải chờ đến sang chuyển sang một bệnh viện khác.
6 giờ sáng, đang ngái ngủ, dậy coi lại một số ca nặng trong đêm, ghé qua giường hai chị em xem sao, giường trống trơn! Chỉ ít phút sau, nhận được điện thoại từ phòng cấp cứu, cô chị đã nhảy qua lan can của khoa, từ lầu 2, xuống đất, gẫy cột sống, liệt tứ chi. Tìm cô em, cô phân bua: "Cả đêm em canh chừng, thấy chị ấy đã bình tĩnh lại, hứa sẽ giải quyết mọi việc rồi về quê ở với mẹ, em xuống căng tin mua đồ ăn sáng, bỏ chị ấy lại không quá 20 phút..."
Hôm nay nhận được message qua facebook của học trò cũ, tình huống cũng tương tự, thấy như chuyện vừa mới hôm qua. Chuyện đã gần 20 năm nhưng vẫn cảm thấy hối tiếc, mỗi khi nghĩ đến, lại ước lúc ấy mình đã có thể làm khác đi…

Thứ Tư, 10 tháng 12, 2014

Muốn quên phải nhớ

TS ĐỖ CHÍ NGHĨA

BS Nguyễn Mạnh Tường (trái) và Đào Quang Khánh tại phiên tòa ngày 4-12 - Ảnh: Minh Quang

Như một bài báo trên Tuổi Trẻ đã viết (ngày chủ nhật 7-12), đây là một sự việc mà không ai trong ngành y muốn nhớ vì nó quá đau xót với những người làm y tế.
Thế nhưng, ai dám chắc những sai lầm muốn quên hôm nay không lặp lại ở tương lai? 
Ai dám khẳng định những “bác sĩ Cát Tường” làm hoen ố hình ảnh người thầy thuốc sẽ không còn xuất hiện?
Khi bài học chưa được khắc sâu, khi hành vi xấu xa chưa được chính ngành y mổ xẻ kỹ lưỡng để thành ý thức thường trực cảnh giác và tránh xa thì ám ảnh về sự vô đạo đức (tôi không dám nói đến y đức vì nó quá cao siêu) sẽ còn là nỗi lo lắng của bất kỳ bệnh nhân và người nhà nào khi có việc phải bước chân vào bệnh viện.
Nghề y là nghề của quyền lực. Giữa tiền bạc, chức vị và mạng sống, không ai dám vì ham hố tiền bạc, chức vị mà bỏ qua cái cuối cùng. Vì thế, quyền lực cao nhất là nắm sinh mạng người khác trong tay.
Dù là khám trong giờ hành chính hay ngoài giờ, dù khám trong bệnh viện hay phòng khám tư, thậm chí đến gõ cửa nhà bác sĩ lúc nửa đêm, người bệnh vẫn phải đặt trọn niềm hi vọng vào người cứu chữa cho mình.
Chậm một phút hay chỉ một thao tác sai, mọi chuyện có thể không bao giờ cứu vãn được.
Trong rất nhiều sự kiện liên quan đến tai biến y khoa, nỗi bức xúc của người nhà bệnh nhân chính là họ đã không được giải thích thấu đáo, cặn kẽ về những gì đã xảy ra với người thân của mình. Có sai thì có sửa, có nhận ra khuyết điểm thì mới có cơ hội sửa chữa.
Nhưng căn bệnh lớn ở nhiều nơi và không chỉ với ngành y là thói quen bao biện, bao che, sự lấp liếm, chối quanh, né tránh trách nhiệm đã trở thành cố hữu.
Với một ngành chuyên môn sâu như ngành y, nếu muốn che giấu sai sót thì “hàng rào kỹ thuật” dựng lên có thể khiến mọi mong muốn làm rõ sự thật của người bệnh trở nên khó khăn và bất lực.
Thế nhưng, sinh mạng con người không phải chuyện đùa. Nếu che giấu, không dám nhìn thẳng vào sự thật thì từ sai sót nhỏ thành chuyện lớn tày đình không thể cứu chữa là điều dễ xảy ra mà hành vi “phi tang xác bệnh nhân” của bác sĩ Nguyễn Mạnh Tường là bài học nhãn tiền.
Rõ ràng, trách nhiệm của Bộ Y tế không phải là nhanh chóng làm cho dư luận quên đi vụ Cát Tường mà phải cam kết không để những “Cát Tường” xảy ra trong tương lai.
GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng, nguyên thứ trưởng thường trực Bộ Y tế, đã rất chí lý khi khẳng định ngành y cần đưa vụ Nguyễn Mạnh Tường ra mổ xẻ thảo luận ở mọi cơ sở y tế để rút ra những bài học thấm thía cho tương lai.
Xã hội chỉ có thể quên đi vụ Cát Tường nếu những Cát Tường mới không còn ám ảnh họ. Cơ hội thay đổi đang nằm trong tay những người lãnh đạo ngành y tế.
Nỗi “ô nhục của ngành y”, như lời một quan chức của bộ, chỉ có thể được gột rửa khi mỗi nhân viên y tế, từ người chuyên môn cao nhất đến người phục vụ thấp nhất đều ý thức sâu sắc bài học đau xót và thấm thía sau khi đã mổ xẻ kỹ lưỡng các khía cạnh chuyên môn và y đức của những vụ việc kiểu như thẩm mỹ viện Cát Tường thay vì nhờ thời gian để nó trôi vào im lặng.

nguồn: Báo Tuổi Trẻ online

Chủ Nhật, 14 tháng 9, 2014

Không thể đổi mạng sống của mình bằng sức khỏe người khác

Thanh niên chờ bán thận (ảnh minh họa)
Một bác sĩ chuyên khoa thận niệu kể với PV báo Tuổi Trẻ phòng mạch của ông có nhiều bệnh nhân suy thận và đã được ghép thận đến khám, theo dõi sức khỏe định kỳ.
Trong đó có một bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối cần được ghép thận để duy trì cuộc sống. Bệnh nhân này đã tìm được một người cho thận và hai người dự định dẫn nhau qua Trung Quốc hoặc Campuchia ghép thận.
Trước khi đi, bệnh nhân này đến hỏi ý kiến và ông đã khuyên bệnh nhân không nên đi vì có không ít người đi ghép về đã chết, nhưng bệnh nhân vẫn quyết tâm đi.
Một tháng sau bệnh nhân này quay lại khám bệnh và cho bác sĩ biết ông đã quyết định không ghép thận. “Xin lỗi bác sĩ, sang bên đó tôi thấy tội nghiệp quá. Qua đó thấy có hẳn một làng gọi là “làng bán thận” gồm rất nhiều người Việt Nam mình. Thấy vậy tôi thôi không ghép nữa. Tôi thấy thất đức quá, mặc dù mình cũng phải trả tiền cho người ta nhưng mà tôi quyết rồi, không ghép thận nữa. Tôi thà sống lúc nào thì sống, chết lúc nào thì chết chứ không thể đổi mạng sống của mình bằng sức khỏe người khác...” - bệnh nhân này tâm sự với bác sĩ như vậy.

L.T.H. - H.L. - Đ.P.(http://tuoitre.vn)

Thứ Sáu, 29 tháng 8, 2014

Du học: ở hay về?

Bạn trẻ tìm hiểu thông tin tại một ngày hội du học tổ chức ở TP.HCM - Ảnh: H.B.- TT online

Du học: ở hay về?
Tôi năm nay 21 tuổi, đang du học tại Mỹ. Kết thúc bốn năm đại học, tôi muốn về Việt Nam nhưng ai cũng ngăn cản: “Đi đi, đừng về!”.
Bố mẹ tôi làm trong ngành y. Hai người bắt đầu nói về chuyện du học và định cư tại Mỹ khi tôi mới học lớp 11. Mẹ thường hay kể công việc hằng ngày tại bệnh viện, để tôi hiểu lời hối thúc “đừng về Việt Nam” bắt nguồn từ 20 năm sống trong bức xúc của mẹ: “Bệnh viện của mẹ có một bác giám đốc lên chức từ những năm 1980. Kể từ đó, bác đã cho không biết bao nhiêu họ hàng từ Bắc, Trung vào làm hộ lý, điều dưỡng, kỹ thuật viên...
Với “quyền lực mềm” của giám đốc, bác chỉ nói một tiếng, có anh trưởng khoa nào không dám nhận người? Toàn con ông cháu cha. Còn những sinh viên chính quy, nắm tấm bằng đại học, phải trầy trật khổ sở để được bước chân vào cổng viện. Không chỉ ở đây, mà nhiều nơi cũng có “quyền lực mềm” giống thế hoặc hơn thế. Nhiễu nhương lắm. Về làm gì hả con?”.
Khi không thuyết phục được tôi, ba mẹ viện đến dì. Dì bảo: “Dì hiểu là con muốn về Việt Nam để cống hiến. Nhưng có thể tài năng của con không có cơ hội phát triển. Tìm cách định cư đi. Khi đã có kinh tế, con muốn làm gì cho quê hương mà chẳng được!”. Không chỉ bố mẹ, dì, mà các bác đang sống ở Mỹ đều đồng ý với quan điểm ấy.
Trong vòng tròn bạn bè của tôi, chỉ ra ai không muốn về Việt Nam thì rất dễ. Còn tìm người quyết tâm trở lại thì thật khó khăn. Nhiều bạn lưỡng lự, không ai dám chắc chắn hai chữ: “Sẽ về!”. Tôi có một cô bạn thân đang học ngành công nghệ thực phẩm. Cô bảo: “Ngành mình học về nước không xài được. Còn đường ở Canada thì rộng mở. Mình không muốn trở về để chật vật kiếm một chỗ làm sau bốn năm vất vả!”.
Một người bạn khác chia sẻ: “Từ lúc quyết tâm theo đuổi sự nghiệp sản xuất âm nhạc, mình đã biết tại Việt Nam mình sẽ không làm được”. Một chị theo học kinh tế thì bảo: “Đơn giản chị không muốn!” Chị đang đi thực tập rất nhiều nơi, kiếm tìm một chỗ tài trợ visa cho mình. Anh bạn học kỹ sư hóa, vừa “apply” thạc sĩ thành công nói với tôi: “Anh thích nghiên cứu khoa học, Việt Nam sao có đất cho anh? Về ư? Anh không thể”.
Giữa dòng ý kiến “Đi đi, đừng về!” dữ dằn như thác lũ đẩy tôi lùi lại, tôi nhìn về quê hương cố gắng tìm một lý do cho mình quay lại. Nhưng tìm hoài mà không thấy.
Chưa bao giờ chúng tôi được dạy về “trách nhiệm công dân”. Chúng tôi chỉ học ganh đua điểm số, chứ không học cách cùng nắm tay nhau đi xây dựng đất nước. Chưa bao giờ bố mẹ nói tôi phải có trách nhiệm với Việt Nam mà chỉ nói: “Đừng về để giẫm vào đường cụt. Vì tương lai của con, hãy đi đi!”.
Tôi nên ở hay về?
ĐỖ THANH LAM
Lắng nghe trái tim mình
Cách đây vài tháng, tôi cũng đã  trong tâm trạng băn khoăn như thế: Ở hay về? Sau hai năm sống và học tập ở Đức, tôi thật sự yêu đất nước và con người nơi đây. Môi trường sạch sẽ, không khí trong lành, thực phẩm an toàn, vệ sinh, giao thông đi lại vô cùng thuận tiện và hiện đại, chất lượng cuộc sống cao... Và còn rất nhiều thứ khác mà tôi biết là về VN tôi sẽ khó có được.
Ba mẹ tôi cũng ủng hộ tôi ở lại Đức sau khi tốt nghiệp thạc sĩ. Rất nhiều người bạn cũng khuyên tôi nên ở lại để có một cuộc sống tốt hơn và có điều kiện giúp đỡ gia đình nhiều hơn. Tôi biết họ đúng. Tôi cũng nộp đơn gia hạn giấy phép cư trú và được phép ở lại Đức làm việc sau khi tốt nghiệp. Một tháng sau khi nhận giấy phép cư trú mới, tôi... trở về VN.
Cá nhân tôi, tôi không quan niệm về mới là yêu nước, ở lại nước ngoài thì không. Nếu ở đâu mà bạn có thể phát triển bản thân thì bạn có vô số cách để cống hiến cho đất nước chứ không nhất thiết phải quay về. Vậy tại sao tôi lại quyết định trở về VN?
Những ngày băn khoăn với câu hỏi ở hay về, tôi cứ tự hỏi một câu: “Nếu bỏ qua tất cả những lời khuyên, góp ý của gia đình, bạn bè, điều tôi thật sự muốn là gì?”.
Tôi học ngành quản lý phát triển, chuyên sâu vào quản lý các dự án phát triển cộng đồng, công tác xã hội. Tôi thích được trực tiếp làm việc với người dân nghèo lam lũ, những đứa trẻ thất học, những nạn nhân chất độc da cam, những cộng đồng dễ bị tổn thương ở VN.
Và tôi nhận ra một điều dù tôi cũng rất yêu nước Đức, nhưng giấc mơ thật sự của tôi là ở VN. Thêm nữa, về VN tôi sẽ có điều kiện gần gia đình hơn. Bà nội tôi năm nay 100 tuổi. Bố mẹ tôi cũng đã lớn tuổi. Được sống gần những người thân yêu nhất của mình, với tôi, là một niềm hạnh phúc vô giá.
Nói thật là lúc về rồi, nhiều khi tôi thấy nhớ nước Đức, nhớ những ngày tháng rong chơi ở châu Âu lắm. Giấy phép cư trú ở Đức vẫn còn hạn... nhưng tôi biết nơi tôi thật sự thuộc về vẫn chỉ là VN mà thôi...
ThS BÙI THỊ MINH CHÂU
(đại diện Hội Chữ thập đỏ Đức tại tỉnh Bình Định)

Mọi so sánh đều khập khiễng
Tôi từng là du học sinh ở Mỹ và đã quyết định trở về, đến nay đã được năm năm. Nếu bạn có ước mơ, trình độ và nghị lực, bạn hoàn toàn có thể xin vào các công ty nước ngoài ở VN để tránh xa cái tệ nạn “con ông cháu cha” và nhiều chuyện tiêu cực khác. Tôi cũng đang làm việc cho một công ty nước ngoài, cũng khá thoải mái giờ giấc để có thể tự bồi dưỡng thêm các kiến thức khác.
Ở hay không ở? Thiết nghĩ bạn không nên nghe nhiều người phân tích quá mà hãy lắng nghe chính mình. Mình sẽ được gì khi ở? Mất gì khi ở? Được gì khi về? Mất gì khi về? Có sẵn sàng chấp nhận những cái mất không?
Nếu về, bạn xác định mình phải chấp nhận nhiều chuyện không hay (kẹt xe, ngập nước...) chứ không nên cứ mở miệng là chê bai, than vãn về VN, so sánh xứ ta với xứ người (như nhiều người Việt sống ở nước ngoài trở lại quê hương, Việt kiều mà tôi đã gặp).
Mọi sự so sánh đều khập khiễng vì hai nước vốn có nhiều khác biệt về lịch sử và văn hóa, chưa kể mọi chuyện trên đời này đều tương đối trong thế giới tương đối này, không có gì xấu hẳn hay tốt hẳn. Thái độ của bạn mới quyết định đâu là thiên đường. Với suy nghĩ đó bạn ở đâu cũng được cả. Chúc bạn sớm có quyết định.

N.K.T.

(Nguồn báo Tuổi Trẻ)

Thứ Tư, 27 tháng 8, 2014

NHỮNG NHỊP ĐỜI TRONG LÒNG THÀNH PHỐ


Ann Nguyen





Mến tặng các bạn điều dưỡng 
San Jose, 8/24/14.

Chị bị một cơn tai biến mạch máu não nặng ở tuổi 40 trên đường đi làm về từ một tiệm nail. Y khoa đã giữ được mạng sống của chị nhưng mãi mãi chị phải thở qua ống mở khí quản, ăn bằng ống thông dạ dày, và trao đổi ngôn ngữ bằng giấy mực với một cánh tay yếu ớt. Mọi sinh hoạt cá nhân chị phải trông vào hai bàn tay của anh, người bạn thân chưa bao giờ kết hôn. Cả hai đều là người Việt Nam và không nói được tiếng Mỹ nên mọi liên hệ về sức khoẻ của chị đều phải nhờ người phiên dịch. Bạn bè ngày càng thưa dần bởi ai cũng có đời sống riêng phải chăm lo. Tình trạng hồi phục của chị kém dần theo tuổi và tiến triển bệnh, anh phải nghỉ việc chăm chị từ việc hút đàm, cho ăn, uống thuốc, cho đến trở mình chống loét do ẩm ướt hay tỳ đè. Tám năm ròng anh bồng bế, chăm nom chị làm đôi vai anh như gầy hơn và dáng người hốc hác. Cũng may là có nhiều chế độ trợ cấp sức khoẻ nên anh chị vẫn qua được những ngày tháng khó khăn. Một dịp tình cờ đi điều trị cho vết loét ở mông, anh chị được giới thiệu một dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tại nhà. Gánh nặng như được sẻ chia. Người điều dưỡng vừa hướng dẫn cách chăm sóc vết loét, phòng ngừa những vết loét khác, và giúp anh những buổi tập thư giãn. Một nhịp đời mà có tiếp cận mới thấy hết tình người và sự tương trợ của xã hội. 

Bà vừa trải qua một ca mổ cắt bỏ u ác tính ở ngực trái. Ca mổ thành công, việc còn lại là tiếp tục hoá trị và xạ trị cũng như chăm sóc vết thương. Bà biết mình đang thoát chết bởi căn bệnh ung thư ngực nhưng vẫn nơm nớp nỗi lo sự di căn của nó và sự lành của vết thương. Mỗi tuần bà được chăm sóc và thay băng vết thương hai lần. Những dấu hiệu mô hạt mọc và sự nhỏ lại của vết thương là niềm khích lệ bà vượt qua những khó khăn với phản ứng phụ của thuốc. Không phải trường hợp nào bệnh cũng tiến triển tốt đẹp. Trong một lần thay băng, người điều dưỡng phát hiện một bướu nhỏ dọc vết cắt cũ. Một cuộc thảo luận nhỏ giữa điều dưỡng, bác sĩ gia đình, bác sĩ chuyên khoa về vết thương và chuyên khoa về ung thư được diễn ra. Bà được tư vấn cho một số cận lâm sàng cần thiết và đi đến một kế hoạch điều trị cắt bỏ cả nhũ hoa bên trái và cả nhóm hạch ở nách trái. Bà oà khóc. Người điều dưỡng ôm vai bà lặng yên trong giây lát. Sau đó là một cuộc trao đổi, lắng nghe, trả lời câu hỏi. Ca mổ lần thứ hai của bà thành công, 4 tuần sau mổ vết thương lành hoàn toàn. Bốn năm sau cái ngày bà bị "án" mổ lại, bà trở lại thăm cô điều dưỡng để cám ơn. Một người phụ nữ Mễ Tây Cơ ở tuổi 80 vẫn còn lái xe và còn một trí nhớ tuyệt vời. Niềm tin mà người thầy thuốc mang đến cho bệnh nhân qua hành động và "teamwork" là một nguồn động viên và có sức thuyết phục mãnh liệt cho người bệnh. Cần gì có một kiếp sau, bốn năm đã thấy một "quả" ngon của ngày mình gieo "hạt". 
………..
Còn bao nhịp đời nữa vẫn đều đặn rơi trong nhịp sống của thành phố hoa vàng mà ta không thể nào biết hết. Xin cám ơn đời đã có những người mang cả lòng yêu nghề và yêu người vào cuộc sống, giúp cho bao cuộc đời đều đặn nhịp yêu thương. 

Thứ Tư, 13 tháng 8, 2014

10 kỹ năng xã hội giúp người trẻ mở cánh cửa thành công


1. Nuôi dưỡng ước mơ
“Hãy theo đuổi đam mê, thành công sẽ đuổi theo bạn.” Giữ vững tốc độ là điều quan trọng để đạt được mục tiêu. Thầy cô và bố mẹ không thể luôn đi bên cạnh để giám sát, nhắc nhở bạn vậy nên đừng bao giờ quên đi ước mơ của mình.
2. Tính kỷ luật
Phương tiện truyền thông xã hội đang ngày một phổ biến và lan rộng, tính kỷ luật có vẻ như bắt đầu khó kiểm soát. Tuy nhiên, chỉ bằng cách tuân theo nếp sống kỷ luật, bạn mới có thể tập trung thực hiện mục tiêu đề ra của mình.
Chính tính nghiêm túc, kỷ luật cao của người dân Nhật Bản đã tạo nên đặc trưng riêng của đất nước mặt trời mọc này. Người Nhật đã bắt tay vào công việc là nghiêm túc đi kèm với cẩn thận và trách nhiệm. Trong mắt người khác đôi khi tính cẩn thận đến từng chi tiết đó nghe có vẻ hơi ngớ ngẩn, thừa thãi.
Nhưng chính từ việc chu đáo trong từng tiểu tiết mới có thể làm tốt những việc lớn khác. Sinh viên ngay từ lúc ngồi trên giảng đường cũng nên rèn luyện tính kỷ luật. Hãy bắt đầu từ việc đơn giản nhất như đi học đúng giờ, thay vì trùm chăn ngủ nướng thêm 15 phút.
3. Siêng năng
Đôi lúc may mắn đi bên cạnh thành công, nhưng thành công chưa bao giờ là phép màu bởi nó được xây từ những nỗ lực, cố gắng ngày qua ngày. Đừng mong chờ vào những “phím tắt” trong cuộc sống mà chính quá trình tích lũy chăm chỉ sẽ đưa bạn đi đến mục tiêu.
4. Sống chan hòa
Có biết bao người bạn sẽ gặp trong hành trình cuộc đời và bạn cần đến họ để hỗ trợ, giúp sức đi tiếp đến thành công. Muốn ai đó giúp mình thì trước tiên hãy chiếm được thiện cảm của họ. Các câu lạc bộ hay họat động ngoại khóa trong trường sẽ đưa đến cơ hội để bạn sống trong môi trường tập thể và học cách xây dựng mối quan hệ xã hội từ đó.
5. Khả năng lãnh đạo
Biết đánh giá thời cơ, nắm được cốt lõi vấn đề… tập trung ở yếu tố lãnh đạo. Đây cũng là điều mà nhiều công ty tuyển dụng tìm kiếm ở các sinh viên ra trường. Tích cực tham gia họat động trong môi trường tập thể là cơ hội mở ra để bạn tìm kiếm và khai thác khả năng lãnh đạo trong bản thân mình.
6. Đứng vững sau thất bại
Ông cha ta có câu, “Thất bại là mẹ thành công”. Thực tiễn cho thấy không ai có thể phủ nhận được điều đó. Người thành công không phải là người đi trên con đường êm đềm, phẳng lặng mà đó phải là người biết đứng vững sau thất bại. Đời sống tự nhiên cũng ẩn chứa bài học này, một cây xanh sau cơn bão hoặc kiên cường chống chọi hoặc gãy cành, bật tung gốc rễ.
7. Cư xử đúng mực
Đừng tìm đường tắt để đi đến thành công nhưng hãy tin rằng cuộc sống rất công bằng, có cho đi và nhận lại. Nếu bạn đối xử tốt với mọi người xung quanh thì không vì lý do gì họ lại không yêu mến bạn. Cách cư xử đúng mực, phù hợp trong những môi trường khác nhau là điều quan trọng để bạn giữ được hình ảnh tốt đẹp trong mắt người khác. Gia đình đóng vai trò quan trọng trong đoạn định hình nhân cách.
8. Có trách nhiệm
Người thành công thường mang trên vai những trọng trách nặng nề. Nếu bạn là một sinh viên thiếu ý thức, vô trách nhiệm thì đừng hy vọng khi ra trường bạn có thể tiến xa như bạn bè đồng trang lứa. Tinh thần trách nhiệm này cha mẹ có thể dạy cho trẻ từ khi con nhỏ bằng việc phân công cho trẻ các nhiệm vụ nhẹ nhàng. Từ đó chúng sẽ ý thức được giá trị của trách nhiệm.
9. Biết tha thứ
Người khôn khéo sẽ hiểu ác cảm, hận thù không bao giờ là cách tốt để điều chỉnh quan hệ xã hội hay thái độ. Chính cái nhìn tiêu cực đó sẽ tước đi những cơ hội khác mà bạn không bao giờ ngờ tới. Hận thù không dập tắt được hận thù, chỉ có tình thương yêu mới dập tắt được hận thù, quy luật từ ngàn năm vẫn vậy.
10. Kiên nhẫn
Điều tốt đẹp sẽ đến với ai biết chờ đợi. Đó là lý do tại sao kiên nhẫn là một đức tính quan trọng. Chờ đợi không phải theo cách là “ôm cây đợi thỏ” mà là biết chờ thời cơ, hiểu rõ tình thế, đặt ra mục tiêu phù hợp với khả năng của mình. Kiên nhẫn để không bốc đồng, nóng vội và đưa đến lựa chọn sai lầm.

Theo nguoiduatin.vn

Thứ Ba, 29 tháng 7, 2014

Sổ tay lâm sàng - Vết loét do tì đè: Từ chuyên môn

Ann Nguyen


Vết loét do tì đè: Từ chuyên môn
Vết loét tì đè là những vùng tế bào hoại tử do lục nén giữa một mặt phẳng cứng và vùng mô có xương bên dưới hoạc do sự kết hợp của lực đè và cọ xát do lực kéo.  Tổn thương thường lấn vào phần dưới da hoặc lấn vào dãy cơ vào mô cơ, bao khớp, giây chằng hoặc xương.
Qua nhiều thập niên, nhiều từ chuyên môn đã được dùng để nói đến vết loét do tỳ đè: Đau do nằm (bedsore), loét do nằm (decubitius, decubiti), hoặc đau do loét tỳ đè (pressure ulcer sore.) Tuy nhiên, những từ chuyên môn này chuyên chở được mức độ tồn thương và cơ chế của tổn thương. Vì những vết loét này là hậu quả của tư thế trong đó bên cạnh tư thế nằm còn do tư thế ngồi, tư thế bó bột, hoặc mang nẹp cố định.
Nhóm từ loét do tỳ đè đã và đang được ưa chuông dùng vì nó diễn tả sát nghĩa của cơ chế bệnh và tổn thương. Hội The national Pressure Advisory Panel (NPUAP) đã thay đổi tên gọi cho bệnh lý này trong định nghĩa về loét do tỳ đè ở hội thảo năm 2007: “đó là sự tổn thương địa phương và hoặc thường trên vùng có xương phía dưới do lực đè nén hay sự kết hợp của lực kéo hay ma sát.” Tóm lại, loét do tỳ đè là nhóm từ được chấp nhận vì nó có tính chính xác và mô tả.

Pressure Ulcer: Terminology
Pressure ulcers are localized areas of tissue necrosis that develop when soft tissue is compressed between a firm surface and an underlying bony prominence or a combination of pressure and shear. Damage maybe confined to the epidermis or it may extend through the fascia to muscle, joint capsule, tendon, or bone.
Over the centuries, several terms have been used to describe pressure ulcers: bedsore, decubitus ulcer, decubiti, and pressure ulcer sore. The origin of the term bedsore is not known, but it predates the term decubitus. Decubitus, a Latin word referring to the reclining position (Fox and Bradley, 1803) dates from 1747 when French used it to mean bedsore. However, theses terms do not convey the tissue destruction associated with these lesions and because theses lesions result from positions other than the lying position such as sitting, casting, or using splint (Arnord, 1983.)
The term pressure ulcer has become the preferred term because it most closely describes the etiology and result ulcer. The National Pressure Ulcer Advisory Panel (NPUAP) revised its definition of pressure ulcer at its 2007 consensus conference to read: “localized injury to the skin and/or underlying tissue usually over a bonny prominence, as a result of pressure or pressure in combination with shear and or friction.” Thus, pressure ulcer is the acceptable term because it is more accurate and descriptive.

References:
Ruth, B. and Denise, N. 2007. Acute & chronic wounds. Current management concepts.
            4Th Ed, Missouri, Elsevier Mosby
Baranoski, S. and Ayello, 2012. E. Wound care essentials. Practice principle. 2nd .

            Philadelphia. Lippincott Williams & Wilkins 

Thứ Hai, 21 tháng 7, 2014

KIẾP SAU XIN CHỚ LÀM BỆNH NHÂN VIỆT NAM !

BS Nguyễn xuân Bích Huyên

Ảnh minh họa - QUÁ TẢI BỆNH VIỆN

Trong báo chí  gần 10 năm nay gần như  tuần nào cũng có những câu chuyện đau lòng về ngành y mà người chịu thiệt chính là bệnh nhân. Khi đọc qua các tin tức đó lúc nào tôi cũng  nghĩ trong các câu chuyện đó chắc có tình tiết nào báo chí không rõ  chứ không lẽ các đồng nghiệp của mình lại làm nhiều sai sót đến như vậy?
Nhưng câu chuyện sau đây , một câu chuyện có thật, đã xảy ra cho một bác sĩ  trong lớp Y ĐK 77 của tôi  làm cho tôi  thật sự bàng hoàng.  Chị bạn tôi , bác sĩ nay đã về hưu, bỗng nhiên phát hiện mình bị K vú. Chị vội vào BV Ung bướu để điều trị.  Bạn chị, một BS làm BV ung bướu  có ghi giấy giới thiệu cho chị  nhưng chẳng may BS đó vào ngày chị đi làm thủ tục lại đi công tác nên chị trở thành một bệnh nhân bình thường như bao nhiêu bệnh nhân khác. Chị xếp hàng làm thủ tục , phải qua nhiều khâu, mỗi khâu chị toàn bắt phải số  từ 200 trở lên  nên mãi đến trưa chị mới xong  Tưởng là đã yên tâm nhập viện nhưng BS lại chuyển chĩ sang BV Nhân dân gia Định để làm siêu âm tim, qua bên BV  Nhân dân GĐ, chị lại phải sắp hàng tiếp tục. Mang kết quả siêu âm về chị cũng mừng vì kết quả trong giới hạn bình thường (chị cũng là BS nội khoa và đã từng đọc  siêu âm tim nhiều lần) nhưng khi đưa BS, không biết BS có xem kết quả không hay là không biết đọc kết quả, BS lại bắt chị quay trở lại BV Nhân Dân để khám nội khoa. BS khám tim bên BV Nhân dân xác nhận là tim bình thường . Sáng hôm sau khi nhập viên chị được một BS trẻ khám  và một lần nữa chị lại hết hồn vì thấy BS đó đánh dấu vào bệnh án  Vú bên phải trong khi chị bị K vú  (T). Chị sợ quá , có  nói với BS  và BS đó xóa  dâu  và đánh lại vú (T) và quay sang nói với chị: thỉnh thoảng con cũng lộn hoài cô ơi! Nghe xong chị  sợ quá , chỉ mong gặp được BS phẫu thuật cho mình để làm rõ chuyện này. Trong khi chờ mổ có một BS lớn tuổi ra giường bệnh giảng dạy cho các BS trẻ và có dặn các BS  là khi mổ K vú  nên rạch theo đường tròn chứ đùng rạch đường dài vì hậu phẫu  vết mổ sẽ đẹp hơn.  Sau khi  chị tỉnh dậy sau phẫu thuật  chị vội vàng xem vết mổ mỉnh  có đúng vú (T) hay không  và vết mổ ra sao thỉ hỡi ôi, trên ngực  (T) có một vết mổ dài , tâm trạng chị xuống dốc trầm trọng  .  Từ đó đến khi ra viện chị không hề biết mặt hay biết tên BS đã phẫu thuật cho chị , chị chỉ muốn gặp để hỏi thăm về  bệnh tình của chị  (vì chỉ BS phẫu thuật mới biết rõ K vú đã lan  rộng không, hạch ra sao) nhưng nguyện vọng  bình thường đó cũng không được đáp ứng. Chị tâm sự  với chúng tôi  là chị cảm thấy sao  tình đồng nghiệp bạc bẽo quá,  ngay cả chị là BS mà còn bị đối xử như vậy không biết các bệnh nhân bình thường khác thì sao? Nhưng may thay  trong khung cảnh lạnh lung và vô cảm của khoa  điều trị Vú BV Ung bướu vẫn còn một hình ảnh đẹp làm chị còn chút tin tưởng vào mặt tốt của con người:  một buổi trưa chị thấy các em điều dưỡng trong khoa làm việc tất bật đến 14h cũng chưa được ăn cơm chị mới gửi  200.000 cho một em điều dưỡng  để các em bồi dưỡng thêm nhưng em đó đã gửi lại và nói; “ Con cám ơn cô nhưng con không dám nhận. Con làm việc cực thiệt nhưng con còn khỏe mạnh còn các cô bác ai vào đây cũng toàn là bệnh nặng cả, ai cũng lo buồn vì bệnh tình của mình mà tụi con cũng chỉ ráng làm hết sưc giúp được cô bao nhiêu thì đỡ cho cô bấy nhiêu “. Nghe xong chị cảm thây thật ấm áp  vì em điều dưỡng tuy còn trẻ nhưng cũng còn có cái tâm rất tốt, chứ không vô cảm như các BS kia.
Đi thăm chị, nghe chị tâm sự mà tôi buồn quá: bệnh nhân  đi mổ mà không biết BS phẫu thuật cho mình là ai chứng tỏ sau khi mổ BS phẫu thuật không hề ghé lại thăm bệnh nhân mình xem tình hình hậu phẫu ra sao và nhất là  tinh thần BN  mình sau đoạn nhũ  thì tâm lý ra sao (đối với phụ nữ việc này thật sự  là một tổn thương tinh thần rất lớn). Sao BS bây giờ vô cảm đến thế!  BS đó có biết rằng chỉ cần  trước khi phẫu thuật BS gạp chị bạn để giải thích về bệnh, về phương pháp mổ cho chị yên tâm ,sau khi mổ đến thăm lại chị  là tạo niềm tin cho chị biết bao! Mỗi lần thăm chỉ mất khoảng 15 phút  mà  vừa được tăng uy tín vừa được bệnh nhân kính trọng , sao BS đó không làm nhỉ?
Lúc còn làm Trưởng khoa  tại BVCR tôi luôn căn dăn các  nhân viên mỗi khi có có đồng nghiệp  hay người nhà đồng nghiệp nhập khoa là phải báo cho tôi ngay để tôi đến thăm, và tạo mọi ưu tiên cho đồng nghiệp vì  nghề y là  rất cực nhọc , mỗi khi bị bệnh  thì chúng ta nên tạo điều kiện cho đồng nghiệp như một chút động viên tinh thần .
Tôi nhớ  có lần sang Úc tôi có dịp thăm một bệnh viện  và chứng kiến  một sự kiện làm tôi nhớ hoài:  sáng hôm đó tôi dự giao ban của khoa thận  thì một BS nội trú báo với BS Trưởng khoa là trong đêm có một trường hợp một sản phụ  có bệnh thận nặng nhưng may là cũng sanh mẹ tròn con vuông. Sau giao ban BS trưởng khoa đi thăm sản phụ  để xem tình hình bệnh nhưng khi vào thì gặp sản phụ đang được đẩy ra khỏi phòng để lên Khoa dưỡng nhi thăm em bé,  BS Trưởng khoa có  trình bày với bệnh nhân là cô ta ở lại khoa  để BS khám lại vì nghe bệnh thận của cô ta hơi nặng nhưng bệnh nhân vùng vằng không chịu, đòi đi thăm con ngay. Sau khi mẹ bệnh nhân thuyết phục, cô bệnh nhân mới đồng ý ở lại nhưng bắt là phải báo lên khoa Dưỡng nhi biết là 15 phút nữa cố ấy mới  lên thăm con được Thế là BS trưởng khoa phải cho gọi điện thoại lên khoa dưỡng nhi  báo xin hoãn lại  đừng đưa em bé ra vội để ông khám xong cho mẹ đã .
Khi chứng kiến tính cảnh này tôi thật bị “ choáng “ khi so sánh tình cảnh bệnh nhân ở Việt nam, sao mà  khác nhau một trời môt vực vậy? Khi bị bệnh  mà  được làm  người Úc thì sướng thiệt!, không có cảnh nằm 2-3 người trên một giường , không phải nằm ngoài hành lang dù đang bị bệnh nặng,  được BS tôn trọng . Chúng tôi không dám so sánh phương tiện điều trị giữa hai bệnh viên Viêt Nam và nước ngoài mà chỉ so sánh  cách thức BS đối xử với bệnh nhân thôi. Bệnh nhân người Úc kia không phải là người giàu có gì và  bên Úc tất cả các bệnh nhân đều được miễn phí hoàn toàn khi đi khám bệnh.nên chắc chắn không có vấn đề gì liên quan đền tiền bạc mà bệnh nhân trên được ứu đãi hơn .
Tại sao các BS việt nam không nhớ rằng “ Trong  suốt cuộc đời  một ngày nào đó mình cũng sẽ là bệnh nhân:  và  BS đó có muốn được đối xử tôn trọng không?  Vậy  “hãy đối xử với bệnh nhân của mình y như cách mình muốn được đối xử với tư cách là bệnh nhân ‘
Tôi thật sự có tâm nguyện: “Kiếp sau chớ  làm bệnh nhân ở Việt nam!”

                                                                       


Thứ Năm, 5 tháng 6, 2014

Thư giảng viên: "Chúng ta đừng tự lừa mình!"

ninhhoatoday.net


Trong bức thư tâm huyết gửi tới VietNamNet,  PGS Dương Quốc Việt, Bộ môn đại số- Khoa toán (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) đề cập tới thói quen ru ngủ, tự đánh lừa mình và dẫn tới tha hóa trong giới nghiên cứu. Để có thêm một góc nhìn của người trong cuộc, VietNamNet giới thiệu bức thư này.

Giải thể để tái lập
Đến nay thì đất nước này vẫn cứ khan hiếm và rất khao khát những ấn phẩm có giá trị, từ những cuốn sách phổ biến khoa học rất thiết thực cho những người nông dân, đến những công trình khoa học đóng góp cho cộng đồng nhân loại, được công bố trên những tạp chí quốc tế có uy tín cao - thể hiện nội lực trí tuệ của người Việt.
Rõ ràng chúng ta không thiếu bằng cấp, học hàm- học vị, và càng không thiếu các danh hiệu. Chúng ta cũng không thiếu những người “nhiệt tình” muốn làm lãnh đạo ở các cơ quan-gây nên cảnh đấu đá nội bộ đáng tiếc, tất nhiên người lãnh đạo tài ba và tâm huyết thì luôn luôn cần và luôn luôn thiếu trong bất cứ thời đại nào. Cái khuyết thiếu đó làm thế nào để bồi đắp, và cái dư thừa kia làm gì để thanh lọc - loại bỏ, luôn là một vấn đề mà người ta luôn nỗ lực tìm kiếm giải pháp trong mọi thời đại!
Nếu đứng ra khỏi ngành giáo dục mà nhìn, thì người ta đã từng giải thể hàng vạn cơ quan-xí nghiệp-công ty trong những năm qua, thế thì không có lý do gì mà lại không xảy ra đối với giáo dục - nơi sản xuất nhiều “hàng dởm” - bệnh thành thích gian dối - bằng cấp - danh hiệu lan tràn - cùng không khí thiếu dân chủ và thiếu thẳng thắn - háo danh bao trùm lên tất cả, mà thực tế nó đang âm thầm phá hủy xã hội ghê gớm, nên nó cũng rất cần phải bị “giải thể” theo một nghĩa nào đó - Giải thể để tái lập.
Tôi muốn nói điều này để các anh cùng chia sẻ, vì không ít người trong ngành có vẻ hay cố tình rất không muốn hiểu - trì trệ, nên họ hay tự đánh lừa mình, rằng còn lâu mới thay đổi, hay tiêu cực ở các ngành khác còn đầy, còn nhiều hơn … mà yên tâm nằm ngủ, hay tiếp tục làm theo - sống theo thói quen xưa cũ của mình, bịt tai để khỏi nghe thấy tiếng súng.
Cũng thật dễ hiểu, vì trên con tàu dù có thể sắp đắm, nhưng hành khách chỉ nhìn vào nhau, thậm chí vẫn tranh nhau chỗ ngồi, thì sao họ biết được tàu sắp đắm, và chỉ tới khi ụp tàu chết chìm tất cả thì … Kẻ mông muội thường như vậy, chẳng biết nhìn xa trông rộng bao giờ! Sự thật không gì khác, chính sự khát khao muốn cuộc sống của con người luôn hoàn thiện và tốt đẹp, là động lực của mọi động lực dẫn đến sự thay đổi!
Tôi cho rằng không bao lâu nữa, người ta buộc phải bắt đầu bằng việc kiểm tra bằng tiến sĩ, cùng các học hàm phó giáo sư và giáo sư.
Điều này rất dễ vì chỉ việc thông qua các kết quả đã công bố - mà mọi người buộc phải kê khai. Làm xong việc này mới hoạch định chế độ lương theo bằng cấp cho tới tiến sĩ, còn phó giáo sư và giáo sư thì sẽ trả lương theo sản phẩm các công trình khoa học được công bố trong những năm gần nhất và phải được cập nhật theo định kỳ.
Chỉ có làm như vậy mới đủ tiền nuôi những người có năng lực làm việc, và các nhà khoa học. Rằng chỉ có như vậy thì mới tạo ra được động lực thực sự, để phát huy sức lực và trí tuệ của cộng đồng!

Sự tha hóa đáng sợ nhất
Tôi viết thư này trao đổi với các anh, những người mà tôi đã tham gia đào tạo, vì tôi ở trong ngành giáo dục đã rất lâu và nghiệm thấy rằng, ở môi trường này không hiếm những người rất chậm thay đổi và không quen ngẩng đầu lên, cũng như không chịu dùng tư duy phản biện, rất bào thủ trì trệ, không chịu nhìn ra ngoài, để thay đổi mình, đã thế lại chuộng thành tích và háo danh.
Rồi đây các anh sẽ có thể có vị trí cao, thậm chí rất cao, và khi đó rất có thể các anh sẽ là những người được ngồi ở nhiều hội đồng trong những thời gian dài, được phán xét hồ sơ khoa học của nhiều người khác, được đánh giá hết đề tài này, dự án kia, chấm luận văn này, luận án nọ, nhưng các anh thì không được (bị) nghe thấy ai đánh giá bản thân mình về nhân cách về kết quả khoa học - vì không ít kẻ không dám ngẩng mặt lên nhìn các anh.
Và các anh tự nhiên như một đấng tối cao, như một hiện thân của chân lý. E rằng khi đó, nếu không biết tự kiểm soát và đánh giá bản thân, rồi lại xa rời với học thuật, cộng với sự say mê với “quyền uy hội đồng”, các anh sẽ dễ trở thành những kẻ ban phát, mọi ấn phẩm hay - dở qua tay các anh đều như nhau, các anh sẽ đánh giá chất lượng của nó thông qua tình cảm của các anh với chủ nhân của nó…
Cái mà các anh cần ở đương sự là sự tôn sùng, quỵ lụy, cùng với “chút lòng thành” để tỏ lòng thành kính. Không chỉ có vậy, mà các anh còn trở thành “biểu tượng”, trở thành “long trọng viên” của mọi cuộc tọa đàm - hội thảo, lời các anh dù có rất vô nghĩa, có cắt dán “đầu Ngô mình Sở” - để chính các anh và mọi người đều không hiểu các anh định nói gì, thì những kẻ chỉ quen cúi đầu - không có óc phản biện, vẫn cho các anh là những người uyên bác, còn người nghe không hiểu là do trình độ còn hạn chế mà thôi.
Nếu như thế thì thế giới học thuật - nơi thiêng liêng nhất của nhân loại đã bị các anh vấy bẩn. Lúc bấy giờ các anh không chỉ trở thành một lực cản lớn mà còn là kẻ thù của khoa học. Đến lúc đó nếu chúng tôi còn sống - nhìn cảnh đó - thì không biết nên cười hay nên khóc?!. Rằng đó là sự tha hóa đáng sợ nhất - mà các anh luôn cần phải ghi nhớ và cảnh giác!

Một thời cơ tốt
Trong lúc kinh tế nước ta đã thay đổi với nhiều tiến bộ vượt bậc, nhưng đáng tiếc là giáo dục và đào tạo lại tụt hậu, làm ảnh hưởng rất lớn đến sự thay đổi đất nước. Vì thế gần đây người ta đã quyết tâm thay đổi toàn diện giáo dục và đào tạo, và cũng dần nhìn thấy tất cả các khuyết tật của ngành này.
Cũng xuất hiện không ít những cái nhìn khá bản chất vào từng trường đại học, thậm chí cả những trường đại học mà thương hiệu của nó đã ngấm sâu vào tâm thức của công chúng. Sự thật sẽ được đánh giá đầy đủ trước xã hội tiến bộ.
Và rõ ràng sự thay đổi cần phải được bắt đầu từ các trường đại học - là một cái nhìn đúng đắn. Nói thế để các anh biết xã hội sẽ trở lại đánh giá xác thực mọi vấn đề, mọi giá trị, vì lợi ích của xã hội! Mà điều này là một thời cơ rất tốt cho những người có năng lực và biết liên tục làm việc và phát triển bản thân - gắn với phát triển của đất nước!
Tôi tin và mong các anh thấu hiểu, phấn khởi và nỗ lực đón nhận cơ hội mới này!
Dương Quốc Việt (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội)

Thứ Sáu, 16 tháng 5, 2014

Bác sĩ ơi, hãy mỉm cười

Bố tôi là một bác sĩ phẫu thuật giỏi, ông đã từng phẫu thuật cho rất nhiều người, có những người rất bình thường, có những người nổi tiếng, có những người giàu có và cả những người nghèo. Có người nhiều năm sau vẫn đến cảm ơn cha tôi vào những ngày lễ tết, có những người không bao giờ gặp lại. Trong số những người không bao giờ quay lại có một cậu bé mà cha tôi luôn nhắc đến mỗi khi nhớ lại những kỷ niệm về nghề nghiệp của mình với tất cả tình âu yếm.
Cậu bé ấy bị mù, một buổi sáng cậu được đưa đến phòng khám của bố, ở bàn chân có một vết thương lâu ngày và trở nên nguy hiểm đến không chỉ đôi chân mà cả tính mạng của cậu. Mọi người xung quanh cậu đã không quan tâm săn sóc cậu đúng mức, còn cậu bé thì rụt rè, có lẽ cậu đã không muốn làm những người xung quanh phải bận tâm về mình nên đã cố chịu đựng vết thương cho đến khi nó trở nên đau đớn không chịu được.
Trong một năm liền cứ ba lần một tuần cậu đến chỗ bố tôi và bố cắt bỏ hết những chỗ thịt bị hư hại, rồi bôi thuốc, băng bó mà không lấy tiền. Bố nói rằng ước muốn của bố là có thể cứu được đôi chân của cậu bé mù đó bởi bố đoán rằng trong cuộc sống cậu đã gặp khá nhiều thiệt thòi và bất hạnh, bố không muốn phải cưa chân cậu. Nhưng rồi bố thất bại, vết hoại thư đã lan rộng đến mức không cắt bỏ nhanh chóng cậu bé sẽ chết. Bố rất buồn vì điều đó, thậm chí cảm thấy thất vọng về bản thân mình.
Rồi ngày phẫu thuật cũng đến. Bố đứng bên cạnh cô y tá gây mê khi cô ta làm công việc của mình, lặng nhìn cơ thể bé nhỏ ấy đang chìm dần vào giấc ngủ. Sau đó ông chầm chậm giở miếng vải phủ chân cậu bé lên, và ở đó, trên ống chân gầy gò của cậu, bố nhìn thấy một hình vẽ mà cậu đã mò mẫm vẽ trong bóng tối của mình để tặng bố, đó là một gương mặt hay đúng hơn là một hình tròn có hai mắt, hai tai, một cái mũi, một cái miệng đang mỉm cười, ở bên cạnh là một dòng chữ nguệch ngoạc:
          “Bác sĩ ơi, hãy mỉm cười”.